Klinik Nörofizyoloji, Nöroloji uzmanlarının YDUS ile girdiği 2 yıllık bir yan daldır (1219 sayılı Kanun eki çizelge). YDUS'ta yan dala özgü ayrı bir test yoktur: sorular adayın başvurduğu ana dalın (Nöroloji) genel eğitim programı çerçevesinde hazırlanır (ÖSYM 2026-YDUS Başvuru Kılavuzu md. 1.3). Rehber, EEG yorumlamadan elektromiyografi (EMG) + sinir iletim çalışmalarına, polisomnografiden uyandırılmış potansiyellere, intraoperatif monitörizasyondan otonom sinir testlerine uzanan başlıkları IFCN (International Federation of Clinical Neurophysiology), AAN, AANEM (American Association of Neuromuscular & Electrodiagnostic Medicine) ve Türk Klinik Nörofizyoloji EEG-EMG Derneği güncel kılavuzları ışığında haritalar ve 12 haftalık hazırlık planını içerir.
📋 YDUS Klinik Nörofizyoloji 2026 Hızlı Bakış
- 2 Mayıs 2026 · Nöroloji ana dalı sınavında en az 20 açık uçlu soru yer alır (60 dakika; ÖSYM 2026-YDUS kılavuzu md. 1.3)
- Yeterlik: YDUS puanı en az 45 · Yan dal eğitimine başlamak için Devlet hizmeti yükümlülük süresinin en az yarısı tamamlanmış olmalıdır (3359 sayılı Kanun Ek 5; ÖSYM 2026-YDUS kılavuzu md. 2.1)
- Ana Dal: Nöroloji
- Eğitim: 2 yıl yan dal (1219 sayılı Kanun eki çizelge)
- 2026 YDUS (ÖSYM, genel kontenjan): 5 kontenjan, 5 yerleşen; en küçük puan 79,00, en büyük puan 84,50
📊 Konu Haritası (Editoryal Ağırlık Tahmini)
| Konu | Soru | % |
|---|---|---|
| EEG (rutin, video-EEG, ambulatuvar) | 25-30 | 28% |
| EMG + Sinir İletim Çalışmaları | 25-30 | 28% |
| Uyandırılmış Potansiyeller (VEP, SSEP, BAEP, MEP) | 8-10 | 9% |
| Polisomnografi + Uyku Bozuklukları | 10-12 | 11% |
| İntraoperatif Nöromonitörizasyon (IONM) | 5-7 | 6% |
| Otonom Sinir Testleri | 3-5 | 4% |
| Nöromuskuler Kavşak Testleri (RNS, SFEMG) | 5-7 | 6% |
| Pediatrik EEG/EMG Özellikleri | 5-7 | 6% |
| Quantitative EEG + İleri Analiz Yöntemleri | 3-5 | 4% |
Not: Bu tablo ÖSYM'nin yayımladığı resmî bir konu-soru dağılımı değildir. YDUS'ta Klinik Nörofizyoloji'ye özgü ayrı bir test yoktur; sorular adayın başvurduğu ana dalın (Nöroloji) genel eğitim programı çerçevesinde hazırlanır (ÖSYM 2026-YDUS Başvuru Kılavuzu md. 1.3). Soru ve yüzde sütunları, yan dalın müfredat başlıklarının göreli ağırlığına dair editoryal bir tahmindir.
🎯 Konu Detayları
1. EEG (25-30 soru — En Yüksek Ağırlık)
Normal Erişkin EEG: Posterior dominant rhythm (alpha 8-13 Hz, gözler açıldığında reaktivite). Beta (>13 Hz, frontal), theta (4-7 Hz), delta (<4 Hz). Vertex dalgaları (uyku başı), K-kompleksleri+spindle (NREM stage 2). Pediatrik: Yenidoğan continuous → discontinuous → trace alternant. Hipsaritmi (West sendromu — high-amplitude, dezorganize, multifocal).
Patolojik Bulgular:
- Diken (spike): 20-70 ms süre. Diken-dalga (3 Hz — childhood absence), polispike-dalga (juvenil miyoklonik), keskin dalga (>70 ms).
- İktal: Fokal (rhythmic spike, evolüsyon), generalize (3 Hz absence, polispike-dalga JME, paroksismal fast aktivite Lennox-Gastaut).
- Status Epileptikus: Generalize (GTCSE), fokal (epilepsia partialis continua), nonkonvulziv (NCSE). Salzburg kriterleri.
- Periodik Boşalmalar: PLEDs (LPDs — Lateralized Periodic Discharges), GPEDs (GPDs). Yapısal+iktal-interiktal continuum.
- Ensefalopati: FIRDA, OIRDA. Triphasic dalga (hepatik, üremik). Burst-suppression (anestezi, koma).
- Spesifik Patternler: Sleep spindle azalma (CJD), 14-6 pozitif spike (benign varyant!).
Video-EEG Monitorizasyonu: Epilepsi presürjikal değerlendirmede altın standart. PNES (psikojen non-epileptik nöbet) ayırımı. 2024: AI destekli EEG analizi (Persyst, NeuroPace), uzun dönem monitor, intracranial EEG (sEEG yaygınlaşıyor).
2. EMG + Sinir İletim Çalışmaları (25-30 soru)
Sinir İletim Çalışmaları (NCS): Motor + sensoriyal. Distal latans (DML), amplitüd (CMAP, SNAP), iletim hızı (NCV). F-wave, H-reflex.
- Aksonal vs Demyelinize: Aksonal — amplitüd düşük, hız hafif düşük. Demyelinize — hız belirgin düşük (<%70 LLN), iletim bloğu, temporal dispersion, F-wave latansı uzun.
- Mononöropati vs Polinöropati: Tek sinir vs simetrik dağılım.
- Tuzak Nöropatiler: Karpal tünel (median sinir), kübital tünel (ulnar), tarsal tünel, peroneal (fibula başı), torasik outlet.
- Polinöropatiler: Diabetik (en sık), aksonal (uzun-dependent). GBS (akut demyelinize, F-wave kaybı erken). CIDP (kronik). Charcot-Marie-Tooth (CMT) — kalıtsal.
- Radikulopatiler vs Pleksopatiler: SNAP korunması (radikulopati — DRG distalde), pleksopatide kayıp.
- Motor Nöron Hastalıklar: ALS — Awaji kriterleri (üst+alt motor nöron, fasikülasyon). El Escorial.
EMG (İğne): İnsersiyon aktivitesi, spontan aktivite (fibrilasyon, pozitif keskin dalga, fasikülasyon, miyokimi, miyotonik boşalmalar), motor ünite analizi (MUAP — süre, amplitüd, fazlar), recruitment paterni. Miyopati: Kısa süreli, küçük amplitüdlü polifazik MUAP, erken recruitment. Nörojenik: Uzun süreli, yüksek amplitüdlü polifazik, azalmış recruitment.
3. Uyandırılmış Potansiyeller (8-10 soru)
- VEP (Visual Evoked Potential): P100 dalgası (100 ms). Optik nöritte gecikme (MS şüphesi).
- BAEP (Brainstem Auditory Evoked Potential): 5 dalga (I-V). Wave I (akustik sinir), III (alt pons), V (mesensefalon). Multiple skleroz, beyin sapı tümörleri, beyin ölümü.
- SSEP (Somatosensory Evoked Potential): N20 (median), P40 (tibial). Spinal kord lezyonları, MS, koma prognozu.
- MEP (Motor Evoked Potential): TMS uyarımı. İntraoperatif spinal cerrahide.
4. Polisomnografi + Uyku Bozuklukları (10-12 soru)
PSG Kanalları: EEG (4 kanal min), EOG (göz hareketleri), EMG (çene+bacak), nazal-oral akım, torasik+abdominal eforumtreksiyon, oksimetri, kardiyak (EKG). Uyku Evreleri (AASM): NREM 1-2-3, REM. Stage shifts, arousal, awakening. OSAS: AHI (Apnea-Hipopne Index) ≥5 hafif, ≥15 orta, ≥30 ciddi. ODI (Oxygen Desaturation Index). CPAP titrasyonu, BiPAP. Pediatrik OSAS: AHI ≥1 anormal. Tonsiller hipertrofi en sık. Diğer: Narkolepsi (MSLT — Multiple Sleep Latency Test), REM sleep behavior disorder (RBD — α-sinukleinopati öncüsü), restless legs syndrome (RLS), periyodik bacak hareketleri.
5. İntraoperatif Nöromonitörizasyon (IONM) (5-7 soru)
Spinal Cerrahi: SSEP + MEP — duyu+motor. Spontan EMG. Karotis Endarterektomi: EEG + SSEP — iskemi takip. Akustik Nöroma: BAEP + facial EMG. Skolyoz Cerrahisi: SSEP+MEP — Stagnara wake-up testi yerine. Tiroid Cerrahisi: Recurrent laringeal sinir EMG.
6. Nöromuskuler Kavşak Testleri (5-7 soru)
RNS (Repetitive Nerve Stimulation): Düşük frekans (3 Hz) — myasthenia gravis (decrement >%10 patolojik). Yüksek frekans (50 Hz) veya egzersiz sonrası — Lambert-Eaton sendromu (increment >%100). SFEMG (Single Fiber EMG): Jitter ölçümü — myasthenia için en duyarlı test.
7. Pediatrik EEG (5-7 soru)
Yaşa özgü maturasyon. Yenidoğan: continuous→discontinuous→trace alternant. Hipsaritmi: West sendromu — yüksek amplitüdlü, dezorganize, multifokal spike. Pediatrik Nöbet Sendromları: CAE (3 Hz spike-wave), JME (4-6 Hz polispike-wave), BECTS (centrotemporal spike), Panayiotopoulos (oksipital spike), Lennox-Gastaut (1.5-2.5 Hz slow spike-wave + paroksizmal fast aktivite). Continuous Spike-Wave Sleep (CSWS): Landau-Kleffner.
8. Otonom Sinir Testleri (3-5 soru)
Sympathetic Skin Response (SSR), R-R interval analizi, tilt table testi, valsalva, deep breathing. Diabetik otonom nöropati, POTS (Postural Orthostatic Tachycardia Syndrome), pure autonomic failure (Bradbury-Eggleston).
📚 Kaynaklar
- Niedermeyer's Electroencephalography, 7. Baskı (2017) — EEG standart referans
- Aminoff's Electrodiagnosis in Clinical Neurology, 6. Baskı
- Preston & Shapiro's Electromyography and Neuromuscular Disorders, 4. Baskı
- Kryger's Principles and Practice of Sleep Medicine, 7. Baskı
- AASM (American Academy of Sleep Medicine) Manual
- IFCN ve AANEM Klinik Önerileri
- Türk Klinik Nörofizyoloji EEG-EMG Derneği
📅 12 Haftalık Hazırlık Planı
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1-3 | EEG (normal+patolojik+epilepsi+iktal+pediatrik) |
| 4-6 | EMG+NCS (aksonal/demiyelinize, mono/polinöropati, ALS, miyopati) |
| 7 | Uyandırılmış potansiyeller (VEP, BAEP, SSEP, MEP) |
| 8 | PSG + uyku bozuklukları (OSAS, narkolepsi, RBD) |
| 9 | IONM + otonom + nöromuskuler kavşak testleri |
| 10 | Pediatrik EEG sendromları + qEEG |
| 11 | Geçmiş YDUS + simülasyon |
| 12 | Tekrar + zayıf konular |
❓ FAQ
Klinik Nörofizyoloji yan dalı kontenjanı az mı?
Evet. ÖSYM verisine göre 2026 YDUS'ta genel kontenjanda 5 kontenjan açıldı ve 5 aday yerleşti (en küçük puan 79,00, en büyük puan 84,50); 2025/2 döneminde 2 kontenjan vardı. Spesifik teknik bir branş olduğu için kontenjan sınırlıdır ve puanlar yüksek seyretti.
Salzburg NCSE kriterleri nedir?
2013 Salzburg konsensüs — non-konvulziv status epileptikus EEG kriterleri. Definitif vs olası NCSE. >2.5 Hz periyodik boşalmalar veya ≤2.5 Hz + klinik iyileşme/EEG yanıtı IV antikonvülsana. Klinik+EEG entegrasyon kritik.
GBS akut fazda EMG ne zaman?
İlk hafta — F-wave kaybı en erken bulgu. SAP korunması, motor amplitüd düşmesi gec (3-7 gün). Demyelinize ana özellik (NCS yavaşlama). Aksonal varyant (AMAN — anti-GM1) — daha kötü prognoz. CSF — albümino-sitolojik dissosiyasyon (1. hafta sonra).
RNS'de myasthenia gravis decrement değeri?
>%10 amplitüd düşmesi 4-5. uyarıda (3 Hz frekans). Postsinaptik defekt. Anti-AchR pozitif. İleri seviye SFEMG jitter ölçümü daha duyarlı (>%99). MuSK varyant ekstremite SFEMG farklı.
PSG'de OSAS ciddiyet kriterleri?
AASM 2023: Yetişkin AHI 5-14 hafif, 15-29 orta, ≥30 ciddi. Pediatrik AHI ≥1 anormal, ≥5 orta, ≥10 ciddi. ODI (Oxygen Desaturation) %3+ desat sayısı/saat. CPAP titrasyon residual AHI <5 hedef.
⚖️ YMYL Disclaimer
Bu içerik YDUS Klinik Nörofizyoloji yan dal sınav hazırlığı amaçlı akademik rehberdir; klinik tedavi, ilaç dozajı, hasta bakımı, reçete yazma veya tanı tavsiyesi niteliği taşımaz. Klinik uygulamada güncel kılavuzlar (IFCN, AAN, AANEM, AASM, Türk Klinik Nörofizyoloji EEG-EMG Derneği), Türkiye Farmakopesi ve yetkili hekim onayı esas alınmalıdır. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayınız.
