Çocuk Yoğun Bakım, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (Pediatri) uzmanlarının YDUS ile girdiği 3 yıllık bir yan daldır. YDUS'ta yan dala özel ayrı bir test yoktur: Pediatri ana dalı için çoktan seçmeli 60 soru 80 dakikada cevaplanır ve sorular ana dalın genel eğitim programı çerçevesinde hazırlanır (ÖSYM 2026-YDUS Başvuru Kılavuzu md. 1.3). Bu rehberde ÖSYM'nin açıkladığı 2026 kontenjan ve puan verisini, Rehber Panda'nın editoryal konu haritasını (mekanik ventilasyon, ARDS, pediatrik sepsis, ECMO, CRRT, nörokritik bakım ve beyin ölümü) ve 12 haftalık hazırlık planını bulacaksınız.
📋 YDUS Çocuk Yoğun Bakım 2026 Hızlı Bakış
- Sınav: 2 Mayıs 2026, saat 10.15, Ankara · Pediatri ana dalı için çoktan seçmeli 60 soru, 80 dakika · 4 yanlış 1 doğruyu götürür
- Yeterlik: Tercih için YDUS puanı en az 45 · yabancı dil şartı yok
- Ana Dal: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (Pediatri) · devlet hizmeti yükümlülüğü (DHY) olan adayların yan dal eğitimine başlayabilmesi için süresinin en az yarısını tamamlaması gerekir (3359 sayılı Kanun Ek 5)
- Eğitim: 3 yıl yan dal (1219 sayılı Kanun eki çizelge)
- ÖSYM 2026 yerleştirmesi (genel kontenjan): 38 programda 120 kontenjan, 5 yerleşen · en küçük puan 45,00, en büyük puan 65,42
- Önceki dönemler: 2025/2: 92 kontenjan, 17 yerleşen, 47,92-91,67 · 2025/1: 80 kontenjan, 14 yerleşen, 45,42-65,42
📊 Konu Haritası (editoryal tahmin, resmî dağılım değildir)
ÖSYM yan dala özel soru dağılımı yayımlamaz; YDUS soruları adayın ana dalının (burada Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları) eğitim programından gelir ve yan dal tercihi sonuçlar açıklandıktan sonra puana göre yapılır. Aşağıdaki değerler soru sayısı değildir; konu başlıklarının çalışma önceliğini 100 üzerinden gösteren, Rehber Panda'nın editoryal olarak tahmin ettiği yaklaşık göreli ağırlıklardır.
| Konu | Göreli ağırlık aralığı (editoryal, 100 üzerinden) | Pay (%) |
|---|---|---|
| Mekanik Ventilasyon (modlar, ARDS, weaning) | 15-18 | 17% |
| Pediatrik Sepsis + Septik Şok | 12-15 | 14% |
| Hemodinamik Monitorizasyon + Vazoaktif İlaç | 10-12 | 11% |
| ECMO + ECLS (Extracorporeal Life Support) | 7-9 | 8% |
| Akut Böbrek Hasarı + CRRT | 7-9 | 8% |
| Nörokritik Bakım (KIBAS, status, koma, beyin ölümü) | 8-10 | 9% |
| Sıvı-Elektrolit + Asit-Baz | 7-9 | 8% |
| Beslenme + Sedasyon-Analjezi | 5-7 | 6% |
| Postop+Travma+Yanık YBÜ Yönetimi | 7-9 | 8% |
| Etik+Yaşam Sonu+Organ Donörü | 5-7 | 6% |
🎯 Konu Detayları
1. Mekanik Ventilasyon
Modlar: AC (Assist-Control), SIMV (Synchronized Intermittent Mandatory Ventilation), PSV (Pressure Support), APRV (Airway Pressure Release Ventilation), HFOV (High-Frequency Oscillatory). ARDS Pediatrik (PALICC 2015 ve 2023): Berlin tanımı modifiye. Hafif, orta ve şiddetli ARDS oksijenasyon indeksi (OI) ve OSI değerlerine göre sınıflandırılır (eşik değerler PALICC kılavuzunda). Akciğer koruyucu ventilasyon: düşük tidal volüm, plato basıncı sınırı, basamaklı PEEP, permissif hiperkapni (hedef değerler PALICC ve ARDSNet protokollerinde). Refrakter ARDS: Prone pozisyon, NMB (cisatracurium), HFOV, ECMO. Güncel gelişmeler: ECMO endikasyon ölçütleri ELSO kılavuzunda tanımlıdır; ekstübe hastada awake-prone ve kişiselleştirilmiş PEEP titrasyonu gündemdedir.
2. Pediatrik Sepsis
Surviving Sepsis Pediatric 2020:
- İlk saat: kan kültürü → geniş spektrumlu antibiyotik → balanced kristaloid ile sıvı resüsitasyonu (hacim ve hız Surviving Sepsis Pediatric 2020'ye göre)
- Sıvıya cevap yoksa: norepinefrin (warm shock — düşük SVR) veya epinefrin (cold shock — düşük CO)
- Hidrokortizon kateholamine refrakter şokta
- Hedef: laktatın düşmesi, yaşa uygun MAP, yeterli idrar çıkışı ve kapiller dolum zamanının normalleşmesi
MIS-C (Multisistem İnflamatuvar Sendrom): COVID-19 sonrası, Kawasaki benzeri ama farklı (yaş büyük, şok sık, GI semptomlar). IVIG + steroid + biyolojikler.
3. Hemodinamik Monitorizasyon
İnvaziv arter monitörizasyonu (radial, femoral). Santral venöz kateter (CVP — sınırlı değer, dinamik parametreler tercih). PiCCO/LiDCO transpulmoner termodilüsyon. Eko bedside (acil ELSO). Vazoaktif: Norepinefrin (α1 vazokonstriktör — 1. tercih warm shock), epinefrin (β1+α1 — cold shock), dopamin (renal koruyucu kavramı geçti), dobutamin (inotropik), milrinon (PDE-3 inhibitör — vazodilatasyon+inotropik), vazopressin (refrakter), levosimendan (kalsiyum sensitizan).
4. ECMO/ECLS
Endikasyonlar: Pulmoner — refrakter ARDS, persistant pulmoner HT, mekoniyum aspirasyonu, KDH. Kardiyak — postop konjenital kalp cerrahisi, viral miyokardit, refrakter şok. Konfigürasyon: VV (veno-venöz, akciğer desteği) vs VA (veno-arteriyel, kalp+akciğer desteği). Kontrendikasyonlar: aktif intrakraniyal kanama, prematürite (gestasyon haftası ve kilo sınırları ELSO ve merkez kriterlerine göre). Komplikasyonlar: kanama (en sık, intrakraniyal), tromboz, enfeksiyon, hemoliz. Güncel gelişmeler: ELSO pediatrik kılavuzları ve merkez deneyimi (öğrenme eğrisi).
5. Akut Böbrek Hasarı (AKI) + CRRT
KDIGO + pRIFLE: Risk-Injury-Failure-Loss-End-stage. Yenidoğan: nKDIGO. Etyoloji: sepsis (en sık), kardiyak cerrahi sonrası, nefrotoksik, hipovolemi. RRT Endikasyonları: AEIOU (Asit-baz, Elektrolit, İntoksikasyon, Overload sıvı, Üremi). Modaliteler: CVVH, CVVHD, CVVHDF, SCUF. Pediatrikte CRRT (sürekli) tercih edilir (intermittent yerine — hemodinamik stabilite). Antikoagülasyon: heparin vs sitrat (sitrat lokal — daha güvenli ama hipokalsemi riski).
6. Nörokritik Bakım
- KIBAS Yönetimi: Yatak başı yükseltme, normokarbi, normonatremi, sedasyon, hiperosmolar tedavi (hipertonik salin veya mannitol; doz ve hedefler güncel kılavuza göre). EVD (eksternal ventriküler drenaj). Refrakter: dekompresif kraniektomi.
- Status Epileptikus: 1. basamak benzodiyazepin, 2. basamak fenitoin/levetirasetam, 3. basamak: midazolam infüzyon, propofol, pentobarbital. Sürekli EEG izleme.
- Beyin Ölümü Kriterleri (Türkiye): Klinik koma + beyin sapı refleksleri yok + apne testi pozitif + gerekli durumlarda ek doğrulama (EEG veya beyin perfüzyon sintigrafisi). Muayene sayısı ve aralıkları yaş grubuna göre mevzuatta (Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği) tanımlıdır; yenidoğan ve süt çocuğunda farklı kurallar uygulanır.
- Hipoksik İskemik Ensefalopati Sonrası: Terapötik hipotermi (hedef sıcaklık ve süre güncel protokole göre) — Sarnat evre 2-3.
7. Sıvı-Elektrolit Yönetimi
İdame sıvı hesabı için Holliday-Segar yöntemi bilinmelidir; ancak yoğun bakımda sıvı yüklenmesi sık olduğundan (kapiller kaçak, böbrek yetmezliği) daha temkinli yaklaşılır. Konservatif sıvı stratejisinde ARDS'da negatif sıvı dengesi hedeflenir. Hipernatremi yavaş düzeltilir (düzeltme hızı güncel kılavuza göre). DKA — pediatrikte beyin ödemi en korkulan komplikasyondur; sıvı dikkatli verilir, insülin bolusundan kaçınılır.
8. Sedasyon-Analjezi
Pediatrik COMFORT-B, FLACC, RASS skalaları. Hedef hafif sedasyon, sık değerlendirme. Deksmedetomidin (α2 agonist) — hemodinamik stabilite, deliryum azaltır. Midazolam tachyphylaxis. Propofol (uzun süreli kontinü infüzyonda propofol infüzyon sendromu riski). Fentanyl, morfin, ketamin (procedural). NMB (rocuronium, cisatracurium) sadece endikasyon (ARDS, intolerans).
9. Beslenme
Erken enteral beslenme tercih edilir. Kalori hedefi dikkatle belirlenir (aşırı beslenmeden kaçınılır); kritik hastada protein gereksinimi artar (hedef miktarlar güncel pediatrik yoğun bakım beslenme kılavuzlarında). Stres ülseri profilaksisi (PPI veya H2 blokeri) yüksek riskli hastalarda (uzun mekanik ventilasyon, koagülopati) düşünülür.
📚 Kaynaklar
- Rogers' Textbook of Pediatric Intensive Care, 6. Baskı (2023) — Standart referans
- Fuhrman & Zimmerman Pediatric Critical Care, 6. Baskı
- Surviving Sepsis Campaign Pediatric 2020
- PALICC 2 (2023) ARDS Kılavuzu
- ELSO Pediatric ECMO Guidelines
- Türk Çocuk Yoğun Bakım Derneği
- Pediatric Critical Care Medicine Journal
📅 12 Haftalık Hazırlık Planı
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1-2 | Mekanik ventilasyon + ARDS (PALICC 2) |
| 3-4 | Pediatrik sepsis + MIS-C + hemodinamik |
| 5 | ECMO/ECLS + endikasyonlar |
| 6 | AKI + CRRT |
| 7-8 | Nörokritik (KIBAS, status, beyin ölümü) |
| 9 | Sıvı-elektrolit + DKA + sedasyon-analjezi |
| 10 | Postop+travma+yanık + etik+yaşam sonu |
| 11 | Geçmiş YDUS + simülasyon |
| 12 | Tekrar + zayıf konular |
❓ FAQ
PALICC 2 (2023) ARDS pediatrik en kritik değişiklik?
Berlin Kriteri PALICC 2'ye entegrasyon — non-invaziv ventilasyon ile ARDS tanısı genişletildi (HFNC + NIV). OSI/SpO2-bazlı tanı arteriyal kan gazı olmadan da mümkün. Personalized PEEP, prone pozisyon erken endikasyon.
Septik şokta norepinefrin mi epinefrin mi?
Surviving Sepsis Pediatric 2020: warm shock (sıcak periferi, geniş nabız basıncı, düşük SVR) → norepinefrin. Cold shock (soğuk periferi, dar nabız basıncı, düşük CO) → epinefrin. Yetişkin algoritması (norepinefrin 1. tercih) pediatrikte BIRE BİR uygulanmaz.
ECMO endikasyonu nasıl belirlenir?
ECMO endikasyonu; oksijenasyon göstergeleri (OI gibi), mortalite riski ve konvansiyonel kurtarma tedavilerine yanıt birlikte değerlendirilerek ELSO kılavuzu ve merkez protokolüne göre belirlenir; sayısal eşik değerler için güncel ELSO metnine bakın. Önce konvansiyonel kurtarıcı yöntemler (prone, NMB, HFOV, iNO) denenmelidir. Pediatrik ECMO yalnızca deneyimli merkezlerde uygulanır.
Beyin ölümü pediatrikte kaç muayene gerekir?
Muayene sayısı ve aralıkları yaşa göre mevzuatta tanımlıdır (Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği). Klinik muayene, apne testi ve gerekli durumlarda ek doğrulama testi (EEG veya beyin perfüzyon sintigrafisi) birlikte değerlendirilir. Yenidoğan ve süt çocuğunda farklı kurallar uygulanır; güncel yönetmelik metnine bakın.
Pediatrik DKA'da insülin bolusu verilir mi?
Hayır. Pediatrik DKA'da beyin ödemi riski nedeniyle insülin bolusu önerilmez; insülin sürekli infüzyonla başlanır (doz ve zamanlama ISPAD kılavuzuna göre). Sıvı resüsitasyonu dikkatli yapılır, potasyum kontrol edilir ve ozmolarite yavaş düzeltilir.
⚖️ YMYL Disclaimer
Bu içerik YDUS Çocuk Yoğun Bakım yan dal sınav hazırlığı amaçlı akademik rehberdir; klinik tedavi, ilaç dozajı, hasta bakımı, reçete yazma veya tanı tavsiyesi niteliği taşımaz. Klinik uygulamada güncel kılavuzlar (Surviving Sepsis Pediatric, PALICC, ELSO, SCCM), Türkiye Farmakopesi ve yetkili hekim onayı esas alınmalıdır. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayınız.
