Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı (halk arasında kadın doğum uzmanı ya da jinekolog), gebeliğin ve doğumun izlenmesi, kadın üreme sağlığı ve kadın genital sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen hekimdir. Poliklinikte, ameliyathanede ve doğumhanede çalışılır; doğumhane gece gündüz aktif olduğu için nöbet düzeni mesleğin önemli bir gerçeğidir. Bu rehber meslek tanıtımıdır, tıbbi tavsiye içermez; uzmanlığa giden yolu, yan dalları, ebeliği ve üremeye yardımcı tedavi merkezlerindeki meslekleri anlatır.
Kısa cevap: Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olmak için YKS'de SAY puan türüyle 6 yıllık tıp fakültesini bitirip TUS ile bu ana dala yerleşmeniz gerekir; ÖSYM 2026 TUS kılavuzundaki Tablo 7'ye göre eğitim 4 yıl sürer. Uzmanlıktan sonra Perinatoloji ve Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi yan dalları için YDUS'a girilebilir; ikisi de 3 yıldır. Ebelik ise ayrı bir meslektir ve 4 yıllık lisans programıyla yapılır.
Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ne iş yapar?
Görev tanımı çalışılan kuruma göre değişir; başlıca işler şunlardır:
- Gebelik izlemi, doğum ve doğum sonrası dönemin takibi
- Normal doğum ve sezaryen gibi doğum işlemlerini yürütmek
- Kadın genital sistemine ait hastalıkların muayenesi, tanısı ve tedavisi
- Jinekolojik ameliyatlar
- Aile planlaması ve üreme sağlığı danışmanlığı
- Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerin değerlendirilmesi (infertilite)
- Menopoz döneminde kadınların izlenmesi
- Nöbet ve acil durumlarda hızlı karar vermek
Kadın doğum, hem cerrahi hem klinik takip içeren bir daldır; hasta ve yakınlarıyla yoğun iletişim ve duygusal dayanıklılık ister.
Hangi bölümler ve sınavlar?
Tıp fakültesi (6 yıl): Tıp fakülteleri YKS'de SAY puan türüyle öğrenci alır. Taban puanı, başarı sırası ve kontenjan her yıl değiştiği için güncel verilere YKS bölümler sayfasından bakın; genel tıp yolu için doktor olma rehberine göz atabilirsiniz.
TUS ve ana dal: Tıpta uzmanlığa ÖSYM'nin yılda iki kez yaptığı Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) ile girilir. Kadın Hastalıkları ve Doğum bir ana daldır ve ÖSYM 2026 TUS kılavuzundaki Tablo 7'ye göre 4 yıl sürer. Yabancı dil şartı sınava girişte değil, yerleştirmede aranır. Sınavın yapısı için TUS rehberine, bu dala özel bilgiler için TUS branş sayfasına bakabilirsiniz.
Yan dallar (YDUS): Ana dal uzmanları Tıpta Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (YDUS) ile yan dal eğitimine girebilir; YDUS yılda bir kez yapılır. 1219 sayılı Kanun'un yan dal çizelgesine göre Kadın Hastalıkları ve Doğum'a bağlı iki yan dal vardır: Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi ve Perinatoloji; ikisi de 3 yıl sürer. Jinekolojik onkoloji kadın genital sistemi kanserlerinin cerrahi tedavisine, perinatoloji ise yüksek riskli gebeliklerin izlenmesine odaklanır.
Üreme endokrinolojisi ve infertilite: Tüp bebek olarak bilinen üremeye yardımcı tedavi, kadın doğum uzmanlarının çalıştığı bir alandır; ancak üreme endokrinolojisi ve infertilite bu çizelgede ayrı bir yan dal olarak yer almaz. Bu alanda çalışmanın eğitim, belge ve merkez şartları Sağlık Bakanlığı'nın üremeye yardımcı tedavi merkezlerine ilişkin yönetmeliğinde düzenlenir; güncel koşulları Bakanlığın duyurularından öğrenin.
Toplam süre: Tıp 6 yıl, ana dal 4 yıl ve yan dal 3 yıl sürerse yol toplam on üç yıldır. Devlet hizmet yükümlülüğü bu sürenin dışındadır.
Devlet hizmet yükümlülüğü (DHY): 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 3. maddesine göre tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanı için yükümlülük her eğitim için ayrı doğar. Süre görev yerinin gelişmişlik grubuna göre 300 ile 600 gün arasındadır: en gelişmiş ilçe merkezlerinde 600 gün, en az gelişmiş yerlerde 300 gün. Yan dal ya da ikinci ana dal için DHY süresinin en az yarısı tamamlanmış olmalıdır. Görev yerleri Sağlık Bakanlığı'nın kura ve tercih işlemleriyle belirlenir; erteleme ve muafiyet koşulları için güncel duyuruları izleyin.
Ebelik ve üremeye yardımcı tedavi merkezlerindeki meslekler
Ebelik: Ebelik, YKS'de SAY puan türüyle öğrenci alan 4 yıllık bir lisans programıdır. Ebeler gebelik, doğum, doğum sonrası dönem, yenidoğan bakımı ve aile planlaması alanlarında çalışır; devlet hastanelerinde, aile sağlığı merkezlerinde, üniversite ve özel hastanelerde görev alabilir. Kamu alımı, çalışma alanları ve yurt dışı süreçleri için hemşire ve ebe rehberine bakabilirsiniz.
Merkezlerdeki ekip: Üremeye yardımcı tedavi merkezleri Sağlık Bakanlığı'nın izni ve denetimiyle çalışır. Kadın doğum uzmanlarının yanında embriyoloji laboratuvarında çalışan embriyologlar, hemşire ve ebeler, laboratuvar ve görüntüleme personeli, hasta danışmanları ve idari görevliler ekibin parçasıdır; merkeze göre psikolog gibi destek uzmanları da bulunabilir.
Embriyologlar genellikle tıp ya da fen alanlarından gelir; Biyoloji ile Moleküler Biyoloji ve Genetik programları YKS'de SAY puan türüyle öğrenci alır. Erkek infertilitesinde üroloji uzmanlarıyla iş birliği yapılır. Hangi unvanın hangi görevde çalışabileceği, aranan eğitim ve belgeler yönetmelikte yazar ve değişebilir; bu alanı düşünenlerin güncel mevzuata bakması gerekir.
Kamu ve özel sektörde çalışma alanları
| Alan | Nasıl girilir | Not |
|---|---|---|
| Devlet, şehir ve eğitim araştırma hastaneleri | Uzmanlık sonrası Sağlık Bakanlığı ataması ya da kadro ilanı; devlet hizmet yükümlülüğü | Poliklinik, doğumhane, ameliyathane ve nöbet hizmeti birlikte yürür |
| Üniversite hastaneleri | TUS ile uzmanlık eğitimi; sonrasında öğretim üyesi kadro ilanları | Hasta bakımı, eğitim ve araştırma birlikte yürür |
| Özel hastane ve kadın sağlığı klinikleri | Kurumun ilanı, görüşme ve sözleşme | Maaşlı, ortaklık ya da muayenehane düzeni olabilir |
| Üremeye yardımcı tedavi merkezleri | Merkezin ilanı; hekim ve diğer personel için yönetmelikteki şartlar | Kamu ve özel merkezler vardır; koşullar merkeze göre değişir |
| Perinatoloji ve jinekolojik onkoloji | YDUS ile yan dal eğitimi | Yüksek riskli gebelik ya da kadın kanserleri ünitelerinde çalışılır |
| Aile ve toplum sağlığı merkezleri (ebe, hemşire) | Sağlık Bakanlığı alım ilanları; KPSS puanı | Birinci basamakta gebe ve bebek izlemi |
| Akademi | Uzmanlık sonrası öğretim üyesi kadro ilanları; yayın ve yabancı dil şartları | Eğitim ve araştırma |
| Yurt dışı | Diploma tanınması, dil yeterliği ve ülkenin lisans ve uzmanlık süreci | Süreç ülkeye göre çok farklıdır |
Maaş neye göre değişir?
Kamuda uzman tabibin temel neti yaklaşık 103.250 TL'dir (Temmuz 2026, bekâr, 3/2; eş ve çocuk yardımı ile döner sermaye hariç). Uzmanlık eğitimi gören asistan tabibin temel neti yaklaşık 94.950 TL'dir (7/3; taban ödeme ve nöbet hariç); toplam gelirin nasıl oluştuğunu TUS asistanlık maaşları ve özlük hakları yazısında bulabilirsiniz. Üniversite kadrolarında Dr. Öğretim Üyesi (4/1) yaklaşık 104.350 TL, doçent (3/1) yaklaşık 106.200 TL, profesör (1/4) yaklaşık 129.400 TL net alır. Kamuda ebe kadrosunun giriş neti yaklaşık 77.550 TL'dir (8/1).
Taban ek ödeme, nöbet ücreti ve döner sermaye ayrıca ödenir; tutarı kuruma, unvana ve göreve göre değişir. Özel hastane, muayenehane, üremeye yardımcı tedavi merkezi ve yurt dışı için tek bir rakam vermek yanıltıcı olur; bu alanlar için rakam vermiyoruz. Geliri belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Çalışma biçimi: maaşlı, ortaklık ya da kendi muayenehanesi
- Kurumun türü ve ölçeği
- Yapılan işlemlerin türü ve hasta yoğunluğu
- Yan dal uzmanlığı ve deneyim yılı
- Nöbet, mesai ve ek ödeme düzeni
- Yurt dışında ülkenin ücret ölçeği, kayıt şartları ve çalışma izni
Adım adım yol haritası
- Mesleği tanıyın. Kadın doğum uzmanlarıyla ve asistanlarıyla konuşun; doğumhane ve nöbet düzeninin, hasta ve aileyle yoğun iletişimin size uyup uymadığını değerlendirin.
- YKS'ye SAY puan türüne göre hazırlanın. TYT ile AYT Matematik, Fizik, Kimya ve Biyoloji için uzun soluklu bir plan kurun.
- Tıp fakültesini tamamlayın. Kadın doğum stajında ve intörnlükte ilginizi sınayın, yabancı dilinizi geliştirin.
- DHY ve TUS sürecini öğrenin. ÖSYM kılavuzunu okuyun; ana dal tercihinizi eğitim süresine, nöbet düzenine ve ilgi alanınıza göre yapın.
- Uzmanlık eğitimini tamamlayın. Dört yıllık eğitimde klinik, ameliyat ve doğum deneyimi kazanırken tez ve nöbet yükünü planlayın.
- Yolunuzu seçin. Klinik çalışma, YDUS ile yan dal ya da akademik kariyer arasında karar verin.
- Üremeye yardımcı tedavi alanını düşünüyorsanız yönetmeliği okuyun. Ebelik ve diğer destek meslekleri için ilgili lisans yollarına bakın.
Sık Sorulan Sorular
Kadın doğum uzmanı olmak kaç yıl sürer?
Tıp fakültesi 6 yıl, Kadın Hastalıkları ve Doğum ana dalı ÖSYM 2026 TUS kılavuzundaki Tablo 7'ye göre 4 yıl sürer; toplam on yıl eder. Yan dal yapılırsa 3 yıl daha eklenir. Devlet hizmet yükümlülüğü bu sürenin dışındadır.
Kadın doğum uzmanı olmak için TUS şart mı?
Evet. Tıpta uzmanlık ana dallarına TUS ile girilir. Pratisyen hekim olarak çalışmak için TUS gerekmez, ancak kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olmak için bu ana dalda uzmanlık eğitimini tamamlamak gerekir.
Perinatoloji ve jinekolojik onkoloji nasıl olunur?
Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı olduktan sonra YDUS ile yan dala girilir; ikisi de 3 yıl sürer. YDUS yılda bir kez yapılır ve yan dal için devlet hizmet yükümlülüğünün en az yarısı tamamlanmış olmalıdır.
Tüp bebek uzmanı olmak için ayrı bir yan dal var mı?
1219 sayılı Kanun'un yan dal çizelgesinde Kadın Hastalıkları ve Doğum'a bağlı yalnızca Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi ve Perinatoloji bulunur; üreme endokrinolojisi ve infertilite ayrı bir yan dal olarak yer almaz. Üremeye yardımcı tedavi merkezlerinde çalışma şartları Sağlık Bakanlığı'nın yönetmeliğinde yazar; güncel şartları Bakanlıktan öğrenin.
Ebe ile kadın doğum uzmanı arasındaki fark nedir?
Ebe, 4 yıllık ebelik lisansını bitiren sağlık profesyonelidir; gebelik, doğum, doğum sonrası dönem ve yenidoğan bakımında çalışır. Kadın doğum uzmanı ise tıp fakültesini bitirip TUS ile uzmanlığı tamamlayan hekimdir; tanı koyar, tedavi planlar ve ameliyat yapar. İki meslek doğumhanede birlikte çalışır.
Kadın doğum uzmanının maaşı ne kadar?
Kamuda uzman tabibin temel neti yaklaşık 103.250 TL'dir (Temmuz 2026, bekâr; döner sermaye hariç). Döner sermaye, nöbet ücreti ve ek ödemeler ayrıca yapılır. Özel sektörde ve yurt dışında gelir çalışma biçimine, kuruma, şehre ve deneyime göre çok değiştiği için tek bir rakam vermiyoruz.
Kadın doğum nöbetleri yoğun mu?
Doğumhane gece gündüz çalıştığı için nöbet bu dalın önemli bir parçasıdır; sıklığı ve yükü kuruma ve eğitim aşamasına göre değişir. Dal seçerken nöbet düzeninin yaşam planınıza uyup uymadığını mutlaka değerlendirin.
Bölüm ve sınav planınızı birlikte kurmak için koçluk sayfasına göz atabilirsiniz.
