Çocuk doktoru, yani pediatri uzmanı; yenidoğandan ergenliğin sonuna kadar çocukların sağlığını izleyen, hastalıklarını değerlendiren ve tedavi eden hekimdir. Bu rehber tıp fakültesinden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığına, oradan neonatoloji ve çocuk hematolojisi ve onkolojisi gibi yan dallara giden yolu anlatır. Yazı bir meslek tanıtımıdır; tanı, tedavi ya da ilaç önerisi içermez.
Kısa cevap: Çocuk doktoru olmak için YKS'de SAY puan türüyle 6 yıllık tıp fakültesini bitirmek, ardından Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ana dalına yerleşmek gerekir; bu uzmanlık 4 yıl sürer. Neonatoloji ve çocuk hematolojisi ve onkolojisi gibi pediatri yan dallarına uzman olduktan sonra Tıpta Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (YDUS) ile girilir ve her biri 3 yıl sürer. Çocuk cerrahisi ise pediatrinin yan dalı değil, ayrı bir ana daldır.
Çocuk doktoru nedir, ne iş yapar?
Çocuklarda hastalıkların seyri, ilaçların kullanımı ve büyüme-gelişme izlemi erişkinlerden farklıdır; bu yüzden çocuk sağlığı ayrı bir uzmanlık alanıdır. Pediatri uzmanının başlıca görevleri şunlardır:
- Poliklinikte çocuğu muayene etmek, büyüme ve gelişmesini izlemek
- Aşı takvimi ve koruyucu sağlık hizmetleri konusunda aileleri bilgilendirmek
- Enfeksiyonlar ve kronik hastalıklar gibi sorunları değerlendirip tedavi planlamak
- Serviste yatan çocukların takibini yapmak, gerektiğinde yan dal uzmanlarına yönlendirmek
- Çocuk acil, yenidoğan ve çocuk yoğun bakım birimlerinde nöbet tutmak ve acil olgulara müdahale etmek
- Çocukla yaşına uygun biçimde iletişim kurmak, ebeveynle birlikte karar vermek
Çocuk sağlığı bir ekip işidir. Çocuk cerrahisi, çocuk ve ergen ruh sağlığı, radyoloji, hemşirelik, diyetisyenlik ve fizyoterapi gibi alanlar hastanın durumuna göre birlikte çalışır. Görev ve yetki tanımları kuruma ve mevzuata göre değişir.
Hangi bölümler ve sınavlar?
Tıp fakültesi (6 yıl): Tıp programlarına YKS'de SAY (Sayısal) puan türüyle girilir; TYT'nin yanında AYT Matematik, Fizik, Kimya ve Biyoloji testleri belirleyicidir. Taban puanı, başarı sırası ve kontenjan her yıl değiştiği için güncel verilere YKS bölümler sayfasından bakın. Genel yol için doktor olma rehberine göz atabilirsiniz.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (ana dal): Tıpta uzmanlığa ÖSYM'nin yılda iki kez uyguladığı TUS ile girilir. ÖSYM 2026 TUS kılavuzu Tablo 7'ye göre Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (pediatri) uzmanlığı 4 yıl sürer; tıp fakültesiyle birlikte en az 10 yıllık bir yoldur. Sınavın yapısı için TUS rehberine, branşın güncel kontenjan ve yerleştirme verileri için pediatri branş rehberine bakabilirsiniz.
Pediatri yan dalları (YDUS): Yan dallara, bağlı ana daldan uzman olanlar YDUS ile girer. 1219 sayılı Kanun'un Ek-3 çizelgesine göre pediatri yan dallarının her biri 3 yıl sürer:
| Alan | Yan dal |
|---|---|
| Yenidoğan | Neonatoloji |
| Kan ve kanser | Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi |
| Kalp, böbrek ve solunum | Çocuk Kardiyolojisi, Çocuk Nefrolojisi, Çocuk Göğüs |
| Sinir sistemi ve mide-bağırsak | Çocuk Nörolojisi, Çocuk Gastroenterolojisi |
| Hormon, metabolizma ve genetik | Çocuk Endokrinolojisi, Çocuk Metabolizma, Çocuk Genetik Hastalıkları |
| Bağışıklık, alerji ve romatizma | Çocuk İmmünolojisi ve Alerji, Çocuk Romatolojisi |
| Enfeksiyon | Çocuk Enfeksiyon |
| Acil ve yoğun bakım | Çocuk Acil, Çocuk Yoğun Bakımı |
| Gelişim ve toplum | Gelişimsel Pediatri, Sosyal Pediatri |
YDUS yılda bir kez yapılır; sınavda yabancı dil şartı aranmaz. Güncel yan dal listesi ve yerleştirme verileri için YDUS yan dallar sayfasına bakın. Yetişkin hastalara yönelik tıbbi onkoloji ve hematoloji ise İç Hastalıkları'nın yan dallarıdır; ayrıntı için onkolog ve hematolog rehberine bakabilirsiniz.
Çocuk cerrahisi ve komşu alanlar: Çocuk Cerrahisi, TUS ile doğrudan girilen 5 yıllık bir ana daldır (Tablo 7); pediatrinin ya da genel cerrahinin yan dalı değildir. Çocuklara yönelik bazı cerrahi ve tanı alanları ise ilgili ana dala bağlı yan dallardır: Çocuk Kalp ve Damar Cerrahisi (Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanları, 2 yıl), Çocuk Ürolojisi (Üroloji ya da Çocuk Cerrahisi uzmanları, 3 yıl) ve Çocuk Radyolojisi (Radyoloji uzmanları, 2 yıl). Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları da pediatrinin yan dalı değil, TUS ile girilen 4 yıllık ayrı bir ana daldır. Hastane tanıtımlarında geçen çocuk beyin cerrahisi ya da çocuk ortopedisi gibi adlar resmî yan dal unvanı değil, ilgili ana dal uzmanının ilgi alanını anlatır. Cerrahi branşların ayrıntısı için cerrah olma rehberine bakın.
Devlet hizmet yükümlülüğü (DHY): Uzmanlık sonrasında DHY gündeme gelir. 3359 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesine göre tabip, uzman tabip ve yan dal uzmanı için her eğitimde ayrı doğar; süre görev yerinin gelişmişlik grubuna göre 300 ile 600 gün arasındadır. En gelişmiş ilçe merkezlerinde 600 gün, en az gelişmiş yerlerde 300 gün sürer. Yan dal ya da ikinci ana dal için DHY süresinin en az yarısının tamamlanmış olması gerekir. Kendi durumunuz için Sağlık Bakanlığı duyurularına bakın.
Yurt dışı: Türkiye'deki tıp diploması ve uzmanlık belgesi yurt dışında otomatik olarak geçerli sayılmaz; her ülke diploma tanınması, dil yeterliği ve ruhsat sürecini kendi kurumlarıyla yürütür. Şartlar ülkeye göre değişir.
Kamu ve özel sektörde çalışma alanları
| Alan | Nasıl girilir | Not |
|---|---|---|
| Devlet hastaneleri, şehir hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri | Uzmanlık sonrası DHY kapsamında Sağlık Bakanlığı'nın atama süreci | Poliklinik, servis, çocuk acil ve nöbet hizmeti |
| Üniversite hastaneleri | TUS ile asistanlık; sonrasında öğretim üyesi kadro ilanları | Hasta bakımı, eğitim ve araştırma birlikte yürür |
| Yenidoğan ve çocuk yoğun bakım birimleri | Hastane içinde görevlendirme; yan dal uzmanlığı gerekebilir | Riskli bebeklerin ve ağır hastaların izlendiği birimler |
| Özel hastaneler ve çocuk poliklinikleri | Kurumun ilanı, görüşme ve sözleşme | Çalışma biçimi ve ücret kuruma göre değişir |
| Kendi muayenehanesi ya da özel sağlık kuruluşu | Uzmanlık belgesi, tabip odası kaydı ve il sağlık müdürlüğünün izin süreci | Yatırım, mevzuat ve sorumluluk gerektirir |
| Akademi | Lisansüstü eğitim ve akademik kadro ilanları | Ders, araştırma ve klinik çalışma |
| Yurt dışı | Diploma tanınması, dil yeterliği ve ülkenin ruhsat süreci | Şartlar ülkeye göre değişir |
Maaş neye göre değişir?
Kamuda uzman tabibin giriş neti yaklaşık 103.250 TL'dir (3/2; Temmuz 2026, bekâr; eş ve çocuk yardımı ile döner sermaye hariç). Uzmanlık eğitimi gören asistan tabibin temel neti yaklaşık 94.950 TL'dir (7/3; taban ödeme ve nöbet hariç); toplam hesabı için asistanlık maaşları rehberine bakabilirsiniz. Pratisyen tabibin neti ise yaklaşık 94.600 TL'dir (6/2; döner sermaye ve ek ödeme hariç).
Taban ek ödeme, nöbet ücreti ve döner sermaye ayrıca ödenir; tutarı kuruma, unvana ve göreve göre değişir. Kamuda uzman tabip aylığı branşa göre değil, kadro derece ve kademesine göre belirlenir. Özel hastane, kendi muayenehanesi ve yurt dışı için tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Geliri belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Çalışma biçimi: kamu, üniversite, özel hastane, ortaklık ya da kendi kuruluşu
- Uzmanlık dalı, yan dal ve deneyim
- Şehir ile kurumun türü ve ölçeği
- Ücretlendirme biçimi: sabit maaş, sözleşme ya da ortaklık
- Nöbet ve mesai düzeni
- Yabancı dil ve yurt dışı deneyimi
Adım adım yol haritası
- Mesleği tanıyın. Çocuklarla ve ailelerle çalışmanın duygusal yükünü, nöbet düzenini ve uzun eğitim süresini değerlendirin; mümkünse alanda çalışan bir hekimle konuşun.
- YKS'ye SAY puan türüne göre hazırlanın. TYT ile AYT Matematik, Fizik, Kimya ve Biyoloji için uzun soluklu bir plan kurun.
- Tıp eğitimini tamamlayın. 6 yıl boyunca çocuk sağlığı stajında ilginizi sınayın; çocuk cerrahisi ve çocuk ve ergen ruh sağlığı gibi komşu alanları da yakından görün.
- TUS ana dalınızı seçin. Pediatri (4 yıl), çocuk cerrahisi (5 yıl) ve çocuk ve ergen ruh sağlığı (4 yıl) sürelerini ÖSYM kılavuzundan karşılaştırın.
- DHY sürecini öğrenin. Mezuniyete yakın dönemde Sağlık Bakanlığı'nın kura ve tercih duyurularını izleyin.
- Yan dalı planlayın. Pediatri uzmanı olduktan sonra YDUS ile neonatoloji ya da çocuk hematolojisi ve onkolojisi gibi 3 yıllık bir yan dala başvurabilirsiniz; ÖSYM kılavuzunu her yıl yeniden okuyun.
- Gelişiminizi sürdürün. Ulusal ve uluslararası pediatri derneklerinin kongre, eğitim ve güncel kılavuzlarını izleyin.
- Yurt dışını düşünüyorsanız erken başlayın. Denklik ve dil süreçleri zaman alır.
Sık Sorulan Sorular
Çocuk doktoru olmak için kaç yıl eğitim gerekir?
Tıp fakültesi 6 yıl, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığı 4 yıl sürer; birlikte en az 10 yıl eder. TUS hazırlığı ve tercih sonucu bu süreyi uzatabilir; yan dal eğitimi ise 3 yıl daha ekler.
Çocuk cerrahisi pediatrinin yan dalı mıdır?
Hayır. Çocuk Cerrahisi, TUS ile doğrudan girilen 5 yıllık ayrı bir ana daldır. Pediatri uzmanları ise YDUS ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları'na bağlı 3 yıllık yan dallara başvurur.
Neonatoloji (yenidoğan uzmanlığı) nasıl olunur?
Neonatoloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları'nın 3 yıllık yan dalıdır. Önce TUS ile pediatri uzmanlığı tamamlanır, ardından YDUS'a girilir. Kontenjan ve puan bilgisi ÖSYM'nin yayımladığı yerleştirme sonuçlarında yer alır.
Çocuk hematolojisi ve onkolojisi uzmanı olmak için ne gerekir?
Yol aynıdır: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığından sonra YDUS ile 3 yıllık çocuk hematolojisi ve onkolojisi yan dalına girilir. Yetişkin hastalara yönelik tıbbi onkoloji ve hematoloji ise İç Hastalıkları'nın yan dallarıdır; ayrıntı için onkolog ve hematolog rehberine bakabilirsiniz.
Çocuk psikiyatristi olmak için pediatri uzmanı olmak gerekir mi?
Hayır. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, TUS ile doğrudan girilen 4 yıllık ayrı bir ana daldır; pediatrinin yan dalı değildir.
Çocuk doktoru maaşı ne kadar?
Kamuda uzman tabibin giriş neti Temmuz 2026'da yaklaşık 103.250 TL'dir (3/2, bekâr; döner sermaye hariç); taban ek ödeme ve nöbet ücreti ayrıca ödenir. Özel sektörde ve yurt dışında gelir çalışma biçimine, şehre, kuruma ve deneyime göre çok değiştiği için tek bir rakamla ifade edilemez.
Bu rehber tıbbi tavsiye yerine geçer mi?
Hayır. Bu yazı meslek tanıtımıdır; tanı, tedavi ya da ilaç önerisi içermez. Çocuğunuzla ilgili bir sağlık sorunu varsa hekime başvurun; acil bir durumda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ya da en yakın acil servise gidilmelidir.
Bölüm ve sınav planınızı birlikte kurmak için koçluk sayfasına göz atabilirsiniz.
