Son Güncelleme: Ekim 2026 | Mevzuat ve kamuya açık kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Koçluk | HMGS Puan Hesaplama
HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) sürecini başarıyla tamamlayan adayların önünde iki kariyer yolu beliriyor: hâkimlik veya savcılık. Bu tercih, meslek hayatının tamamını şekillendirecek kadar önemli bir karar. Görev tanımlarından çalışma koşullarına, maaş yapısından coğrafi atama politikalarına kadar birçok faktör bu kararda belirleyici oluyor.
Bu rehberde, hâkimlik ve savcılık mesleğini tüm boyutlarıyla karşılaştırarak tercih sürecine ışık tutuyoruz. Amaç bir mesleği diğerinden üstün göstermek değil; her iki yolun avantajlarını ve zorluklarını net biçimde ortaya koymak.
Görev Tanımları: Temel Farklar
| Kriter | Hâkimlik | Savcılık |
|---|---|---|
| Temel görev | Uyuşmazlıkları çözmek, karar vermek | Kamu adına soruşturma yürütmek, dava açmak |
| Çalışma ortamı | Duruşma salonu ve makam odası | Nöbetçi savcılık, olay yeri, morg, makam |
| Karar mekanizması | Tarafları dinleyip bağımsız karar verir | Delilleri toplar, iddianame hazırlar |
| Bağımsızlık | Anayasal güvence ile tam bağımsız | İdari hiyerarşiye tabi (başsavcılık) |
| Hukuk dalı | Hukuk, ceza, idare, aile — her alan | Ağırlıklı ceza hukuku |
| Muhatap | Avukatlar, taraflar, bilirkişiler | Kolluk kuvvetleri, müştekiler, şüpheliler |
Hâkim, taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözen, bağımsız ve tarafsız karar vericisidir. Savcı ise kamu adına suç soruşturması yürüten, delil toplayan ve iddianame hazırlayan bir yargı mensubudur. Bu temel fark, günlük çalışma rutinini kökten değiştirir.
Çalışma Koşulları ve Günlük Rutinler
Hâkimlik Günlük Rutini
- 08:30-09:00: Makama geliş, günün dosyalarını inceleme
- 09:00-12:00: Duruşmalar (dosya sayısı mahkemeye göre değişir)
- 12:00-13:00: Öğle arası
- 13:00-15:00: Duruşmaların devamı
- 15:00-17:00: Gerekçeli karar yazımı, dosya inceleme
- Nöbet: Hukuk hâkimleri genellikle nöbet tutmaz. Ceza hâkimleri sulh ceza nöbeti tutar.
Savcılık Günlük Rutini
- 08:30-09:00: Nöbetçi savcılık ise 24 saat nöbet devam ediyor olabilir
- 09:00-12:00: Soruşturma dosyaları, ifade alma, iddianame yazımı
- 12:00-13:00: Öğle arası (nöbette genellikle kısıtlı)
- 13:00-17:00: Olay yeri inceleme, otopsi, kolluk koordinasyonu
- Nöbet: Haftalık veya iki haftada bir 24 saat nöbet. Cinayet, kaza, uyuşturucu olaylarına müdahale.
Maaş ve Özlük Hakları Karşılaştırması
Hâkim ve savcı maaşları aynı maaş cetveline tabi olmakla birlikte, bazı ek ödemelerde farklar oluşabiliyor.
| Maaş Kalemi | Hâkim | Savcı |
|---|---|---|
| Yardımcılık maaşı (basın hesaplaması, Temmuz 2026, resmi değil) | ≈110.567 TL | ≈110.567 TL |
| Hâkim/savcı, 8. derece 1. kademe (Temmuz 2026, bekâr, net) | ≈138.750 TL | ≈138.750 TL |
| 2. sınıf maaş | Kıdem ve dereceyle artar; resmî tablo yok | Kıdem ve dereceyle artar; resmî tablo yok |
| 1. sınıf maaş | Kıdem ve dereceyle artar; resmî tablo yok | Kıdem ve dereceyle artar; resmî tablo yok |
| Ek tazminat ve haklar | Yargı ödeneği ve diğer ek ödemeler (resmî tablo yok) | Yargı ödeneği ve diğer ek ödemeler (resmî tablo yok) |
| Lojman imkânı | Var (atama yerine göre) | Var (atama yerine göre) |
Not: Hâkim ve savcı maaşları kıdem ve sınıfa göre belirlenir; aylıklar memur maaş katsayıları ve 2802 sayılı Kanun göstergeleriyle hesaplanır, Adalet Bakanlığı veya HSK resmi bir maaş tablosu yayımlamaz. Yardımcılık rakamı basındaki bir hesaplamadır (Temmuz 2026, resmi değil; net/brüt ayrımı belirtilmemiş). Hâkim/savcı rakamı Temmuz 2026 katsayılarıyla bekâr çalışan için hesaplanmış yaklaşık net tutardır. Net maaş; vergi dilimi, evlilik durumu ve çocuk sayısına göre değişir.
Terfi ve Yükselme Süreçleri
| Kariyer Basamağı | Hâkimlik Yolu | Savcılık Yolu |
|---|---|---|
| Yardımcılık (3 yıl) | Hâkim adayı — staj ve eğitim | Savcı adayı — staj ve eğitim |
| 3. sınıf (ilk atama) | Asliye hukuk/ceza hâkimi | Cumhuriyet savcısı |
| 2. sınıf (kıdemle) | Ağır ceza, bölge adliye hâkimi | Başsavcı vekili, ağır ceza savcısı |
| 1. sınıf (kıdemle) | Bölge adliye mahkemesi başkanı | Başsavcı, bölge savcısı |
| Üst düzey | Yargıtay üyesi, Anayasa Mahkemesi | Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı |
Terfi sisteminde hâkim ve savcılar HSK (Hâkimler ve Savcılar Kurulu) değerlendirmesine tabi. Sicil notları, kararların bozulma oranı, dosya bitirme hızı ve mesleki davranış terfi kararlarında belirleyici oluyor.
Coğrafi Atama ve Tayin Politikaları
İlk atamalar genellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerine yapılıyor. Bu durum hem hâkimler hem savcılar için geçerli. Ancak savcılıkta nöbet yoğunluğunun fazla olması nedeniyle küçük ilçelerde çalışma koşulları daha ağır olabiliyor.
Hâkim İçin Atama Avantajları
Hukuk mahkemeleri her ilçede var. Tayin talepleri sicil notuna göre değerlendirilir. Büyükşehirlere geçiş sicil, kıdem ve boş kadro durumuna göre değişir.
Savcı İçin Atama Zorlukları
Küçük ilçelerde tek savcı olarak 7/24 nöbet tutma durumu. Olay yeri inceleme, otopsi gibi görevler küçük yerlerde daha yoğun. Büyükşehir tayini hâkimlere göre biraz daha hızlı olabiliyor.
İş Yükü ve Stres Karşılaştırması
| Stres Faktörü | Hâkimlik | Savcılık |
|---|---|---|
| Dosya yükü | Yüksek | Çok yüksek |
| Nöbet yoğunluğu | Düşük-orta | Yüksek (24 saat nöbet) |
| Psikolojik baskı | Karar verme sorumluluğu | Olay yeri, morg, ağır suçlarla muhataplık |
| Fiziksel yoğunluk | Düşük (masa başı ağırlıklı) | Orta-yüksek (olay yeri, soruşturma) |
| Tükenmişlik riski | Orta | Yüksek |
| Sosyal izolasyon | Taraflarla mesafe zorunluluğu | Suç dünyasıyla sürekli temas |
Savcılıkta psikolojik yük özellikle ağır. Cinayet soruşturmaları, otopsi işlemleri, çocuk istismarı vakaları gibi ağır dosyalarla sürekli muhatap olmak, mesleki tükenmişlik riskini artırıyor. Hâkimlikte ise "doğru karar verme" baskısı ve yüksek dosya yükünden kaynaklanan stres ön plana çıkıyor.
Kişilik-Meslek Uyumu: Hangisi Sana Göre?
Hâkimlik sana uygun olabilir eğer:
- Tarafsız ve bağımsız karar verme yeteneğine güveniyorsan
- Hukuk dalları arasında geniş bir yelpazede çalışmak istiyorsan
- Düzenli mesai saatlerini tercih ediyorsan
- Sabırlı bir dinleyici ve analitik düşünürsen
- Baskıya dayanıklı ve duygusal mesafe koyabiliyorsan
Savcılık sana uygun olabilir eğer:
- Soruşturmacı bir zihniyetin varsa ve detaylara takılıyorsan
- Ceza hukuku ve suç soruşturması seni heyecanlandırıyorsa
- Hızlı karar verme ve kriz yönetimi becerin güçlüyse
- Fiziksel ve psikolojik dayanıklılığın yüksekse
- Kolluk kuvvetleriyle koordineli çalışmaktan keyif alıyorsan
Sosyal Statü ve Toplumsal Algı
Türkiye'de hem hâkimlik hem savcılık yüksek sosyal statüye sahip meslekler. Ancak toplumsal algıda bazı nüanslar var. Hâkimlik geleneksel olarak "en üst yargı makamı" olarak algılanıyor ve mesleki prestijde bir adım önde kabul ediliyor. Savcılık ise medyada daha görünür; büyük davaların savcıları kamuoyunda tanınıyor.
Her iki meslekte de yüksek iş güvencesi mevcut. Anayasal güvenceler sayesinde ne hâkimler ne de savcılar görevden kolayca uzaklaştırılamaz. Bu güvence, devlet memurluğunun ötesinde özel bir koruma sağlıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
HMGS sonrası hâkimlik mi savcılık mı daha iyi maaş veriyor?
Temel maaş cetvel olarak aynıdır. Hâkim ve savcılar aynı derece ve kademe sistemine tabi. Ek ödemeler görev ve kuruma göre değişebilir; resmi bir karşılaştırma tablosu yayımlanmadığı için bir mesleğin diğerinden belirgin biçimde daha yüksek gelir getirdiğini söylemek doğru olmaz. Temmuz 2026 katsayılarıyla bekâr bir hâkim/savcının 8. derece 1. kademedeki yaklaşık net maaşı 138.750 TL'dir.
Hâkim adaylığı süreci savcı adaylığından farklı mı?
Yardımcılık süreci her ikisi için de 3 yıldır (7413 sayılı Kanunla "hâkim ve savcı yardımcılığı" adını aldı) ve benzer bir eğitim programı uygulanır. Ancak hâkim adayları mahkemelerde, savcı adayları ise savcılıklarda staj yapar. Adaylık sonunda yazılı ve sözlü sınav başarısı gerekir. Her iki adaylıkta da Türkiye Adalet Akademisi eğitim programları uygulanır.
Hâkimlikten savcılığa veya savcılıktan hâkimliğe geçiş mümkün mü?
Evet, HSK kararıyla mümkün. Ancak pratikte bu geçiş sık yaşanmıyor. Geçiş talepleri HSK tarafından değerlendirilir ve sicil, kıdem ve talep edilen yerin durumuna göre karar verilir. Genellikle mesleğin ilk yıllarında tercih yapıp o yolda devam etmek daha yaygın.
İlk atamada genellikle nereye gönderiliyorsunuz?
İlk atamalar çoğunlukla Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerine yapılıyor. Hakkâri, Şırnak, Van, Ağrı, Bitlis gibi iller sık görülen ilk atama yerleri. Tayin taleplerinin ne zaman ve hangi koşulla değerlendirileceği HSK düzenlemelerine göre belirlenir; büyükşehirlere tayin sicil, kıdem ve boş kadro durumuna göre mümkün olur.
Savcılıkta nöbet gerçekten çok mu yoğun?
Evet, özellikle küçük ilçelerde tek savcı olarak görev yapıyorsan 7/24 ulaşılabilir olmak zorundasın. Büyük adliyelerde nöbet haftalık veya iki haftada bir 24 saat şeklinde düzenleniyor. Nöbet gecesi cinayet, trafik kazası, uyuşturucu operasyonu gibi olaylara müdahale edebilirsin. Bu durum aile hayatını ciddi şekilde etkileyebiliyor.
Hangi meslek daha stresli: hâkimlik mi savcılık mı?
Stresin kaynağı farklı. Hâkimlikte "doğru karar verme" baskısı, yüksek dosya yükü ve kararların bozulma riski stres yaratır. Savcılıkta ise ağır suç dosyalarıyla muhataplık, olay yeri inceleme, otopsi işlemleri ve nöbet yoğunluğu stres kaynağıdır. Genel olarak savcılık fiziksel ve psikolojik yoğunluk açısından daha stresli kabul edilir.
HMGS puanı hâkim veya savcı tercihini etkiler mi?
HMGS puanı hâkim-savcı tercihini ya da atama sırasını belirlemez; 70 puan yalnızca barajdır, HMGS bir yerleştirme sınavı değildir. Hâkim ve savcı yardımcılığı için ayrıca ÖSYM'nin yaptığı yazılı yarışma sınavı ve Adalet Bakanlığı mülakatı uygulanır; nihai puan yüzde 70 yazılı, yüzde 30 mülakattan oluşur. Hâkimlik ya da savcılık yönündeki tercihin nasıl değerlendirileceği Adalet Bakanlığı ve HSK düzenlemeleriyle belirlenir.
HMGS Hazırlığınızda Profesyonel Destek Alın
Hâkimlik ve savcılık kariyer hedeflerinize uygun, kişiselleştirilmiş HMGS hazırlık koçluğu ile sınav başarınızı artırın.
HMGS Koçluk ProgramlarıHemen bilgi almak için: 0531 333 9833
Tüm HMGS içeriklerimiz ve sınav stratejileri için HMGS Rehberi sayfamızı ziyaret edebilirsin.
⚖️ Disclaimer
Bu içerik sınav hazırlığı amaçlı bilgilendirme rehberidir. Resmi başvuru+sınav bilgileri için ÖSYM+ilgili kurum resmi sayfalarını doğrulayın. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.
