📅 Son Güncelleme: 20 Nisan 2026 | Türkiye Farmakopesi 2017 + 2024 eklentileri + TİTCK Majistrül Preparat Rehberi + TEB Galenik Preparat Komisyonu.
📋 Hızlı Bakış
- Sınav: STS Eczacılık
- Konu: Galenik Preparatlar: Türkiye Eczanelerinde Hazırlama + Mevzuat + Pratik Rehberi
- Düzenleyici Kurum: ÖSYM (resmi sınavlar) / ilgili kurum
- 2026 Hazırlık: Düzenli çalışma + geçmiş yıl soruları + deneme sınavları
- Resmi Kaynak: osym.gov.tr — yıllık güncel kılavuz
- Okuma Süresi: 16+ dakika
Galenik preparatlar — Latince "Galenus" (antik Yunan hekimi)'dan türeyen — eczacının ilacı hastaya göre hazırladığı özel formülasyonlardır. Birçok AB ülkesinde azalan bir pratik olsa da, Türkiye eczanelerinde hâlâ aktif + yasal + ekonomik değerli bir alan. Yurt dışı eczacılık mezunu için galenik preparat hazırlama Türkiye pazarına özel katma değer sunar.
Bu rehber galenik preparatların teorik çerçevesini + Türkiye'ye özgü yaygın formülleri + mevzuat + hazırlama tekniğini + fiyatlandırmayı + yurt dışı mezunu için fırsat analizini kapsar.
1. Galenik Preparat Nedir?
Galenik preparat (majistrül preparat): Eczacı tarafından hekim reçetesine göre + spesifik hasta için eczanede hazırlanan ilaç formülasyonudur. Sanayi ürünü değil, sipariş üzerine yapılır.
İki Ana Tip
- Majistrül (Magistral) Preparat: Hekim reçetesine özel, spesifik hasta için
- Ofisinal Preparat: Türkiye Farmakopesi'nde formülü tanımlanmış, genel kullanımlı (eczane stoku)
Galenik vs Endüstri Ürünü
| Kriter | Galenik | Endüstri Ürünü |
|---|---|---|
| Üretim yeri | Eczane laboratuvarı | Fabrika |
| Kişiselleştirme | Yüksek (hasta özel) | Standart |
| Ölçek | Tek/birkaç dozaj | Binlerce/milyonlarca |
| Reçete şartı | Hekim reçetesi zorunlu | Değişken |
| Raf ömrü | Kısa (1 hafta - 1 ay) | Uzun (2-5 yıl) |
| Fiyat | Yüksek (el emeği) | Orta (ölçek ekonomisi) |
2. Mevzuat Çerçevesi
- 6197 sayılı Kanun: Eczacı galenik preparat hazırlama yetkisi
- Türkiye Farmakopesi: Ofisinal preparat formülleri + hazırlama yöntemleri + kalite kriterleri
- TİTCK Majistrül Preparat Rehberi: Güncel uygulama kılavuzu
- Avrupa Farmakopesi (Ph. Eur.): Türkiye Farmakopesi büyük oranda uyumlu
- USP (ABD): Referans amaçlı — bazı formüller için
- SGK SUT: Bazı galenik preparatlar SGK geri ödemeye dahil
- İyi Compounding Uygulamaları (GCP - Good Compounding Practices): Uluslararası standart
Yasal Gereksinimler
- Eczanenin galenik preparat hazırlama için uygun laboratuvar alanı + ekipmanı
- Hekim reçetesi zorunlu (majistrül için)
- Etiket: hasta adı + formül + hazırlama tarihi + son kullanma + eczane kaşe/imza
- Majistrül kayıt defteri (hangi formül + hangi hasta + hangi tarihte)
- Kalite kontrol (ortam + kontaminasyon + tartım doğruluğu)
3. Türkiye Eczanelerinde Yaygın Galenik Formüller
🧴 Topikal Formüller
Merhem / Pomad (Unguentum):
- Vazelin + parafin + su + aktif madde
- Örnek: Salisilik asit %2-10 merhem (keratolitik)
- Örnek: Mupirosin %2 topikal (antibakteriyel)
- Çinko oksit %10 merhem (çocuk pişik)
Krem:
- Su / yağ emülsiyonu (O/W veya W/O)
- Örnek: Hidrokortizon %1 krem (inflamasyon)
- Örnek: Kliokinol %3 krem (antifungal)
Jel:
- Karbomer + su + aktif madde
- Örnek: Diklofenak %1 jel (kas ağrı)
- Örnek: Prokain %2 jel (anestezik)
🍯 Sıvı Formüller
Şurup (Syrupus):
- Şeker + su + aktif madde + aroma
- Örnek: Kuşburnu şurubu (C vitamini)
- Örnek: Diyaphragm's syrup (öksürük)
Süspansiyon:
- Katı partikül + sıvı taşıyıcı
- Örnek: Kalsiyum karbonat süspansiyonu
Lösyon:
- Alkol veya su bazlı sıvı preparat
- Örnek: Kalamin lösyonu (cilt tahrişi)
💊 Katı Formüller
Kaşe (toz) + Poşet:
- Tartım ile hasta başı kaşe hazırlama
- Örnek: Vitamin B kompleksi kaşe
Kapsül (Kapsül dolgu):
- Gelatinli kapsülün içine toz doldurma
- Örnek: Pediyatrik prednizolon dozajları
🪔 Suppozituvar / Ovül
Suppozituvar (rektal fitil):
- Kakao yağı veya PEG taşıyıcı
- Örnek: Parasetamol 125 mg supp (bebek ateş)
- Örnek: Diklofenak 100 mg supp
Ovül (vajinal fitil):
- Klotrimazol %1 ovül
- Estradiol ovül (menopoz)
4. Hazırlama Tekniği + Ekipman
Gerekli Ekipman
- Tartı (hassas terazi): 0.001g hassasiyet (analitik terazi + trampa terazi)
- Mezur + büret + pipet: Sıvı hacim ölçme
- Havan + tokmak: Porselen veya cam — toz ezme + karıştırma
- Eziyet levhası + spatül: Merhem + krem hazırlama
- Su banyosu / ısıtıcı: Isıtma + eritme
- Suppozituvar kalıbı: Metal veya plastik, farklı boyutlar
- Kapsül dolum makinası: Manuel veya yarı otomatik
- Etiket yazıcısı + kaşe
Temel Hazırlama Adımları
- Reçete okuma + formül doğrulama
- Türkiye Farmakopesi / TİTCK rehberi kontrol
- Ham madde temin (eczane deposu + toptan)
- Tartım + hacim ölçümü
- Karıştırma + homojenizasyon
- Dolum + paketleme (şişe, tüp, kaşe, kapsül)
- Etiketleme (hasta bilgisi + formül + tarih)
- Majistrül kayıt defterine işleme
- Hastaya teslim + kullanım bilgisi
5. SGK Geri Ödeme + Fiyatlandırma
Galenik preparatların SGK geri ödeme çerçevesi:
- Majistrül preparat listesi: SGK SUT eki — hangi formüller geri ödenir
- Fiyat formülü: Ham madde maliyeti + %25-50 hazırlama ücreti + KDV
- TİTCK fiyat kararnamesi: Yıllık güncelleme
- Geri ödeme dışı formüller: Kozmetik + takviye preparatlar + SGK listesinde olmayan
- Hasta katılım payı: Normal reçete ile aynı (%10-20)
Galenik Preparat Ekonomik Avantajı
- El emeği + uzmanlık ücreti → yüksek kar marjı (%40-60)
- Niş pozisyonlanma (galenik eczane reputasyonu)
- Müşteri sadakat (özel formül ihtiyacı düzenli müşteri yaratır)
- Rekabet düşük (birçok eczane galenik yapmaz)
6. Yurt Dışı Eczacılık Mezunu İçin Galenik Fırsat
Neden Avantaj?
- Batı Avrupa'da galenik azaldı: Polonya, Macaristan, Almanya mezunları klasik galenik tekniklerini kısmen bilir
- Türkiye'de hâlâ yaygın: Hekim reçetesi kültürü + SGK geri ödeme devam ediyor
- Az rakip: Çoğu Türkiye eczanesi galenik yapmaz (zaman + ekipman gerektirir)
- Niş reputasyon: "Galenik yapan eczacı" hasta + hekim ağı için cazip
- Akademik ilgi: Üniversite hastanesi klinik eczacı pozisyonları için artı
Nasıl Fırsat Haline Getirilir?
- Eczane kurarken laboratuvar alanı planla: Galenik hazırlama için ayrı oda + ekipman
- TİTCK + Türkiye Farmakopesi çalışması: Yurt dışı formüllerin Türkiye karşılığı
- Hekim ilişki ağı: Dermatolog, pediatri, jinekolog (galenik reçete yazan branşlar)
- Pazarlama: "Özel formül eczanesi" — sosyal medya + Google Maps
- Eğitim: TEB galenik preparat semineri + kurslar
- Mentor eczacı: Deneyimli galenikçi meslektaştan 3-6 ay öğrenme
7. Türkiye'de Popüler Galenik Formüller — Detay
🌿 1. Dermatoloji Formülleri
- Whitefield merhem (benzoik asit + salisilik asit): Antifungal
- Magic cream (beyaz vazelin + çinko oksit + titan dioksit): Güneş koruyucu
- Sulfur merhem %5-10: Uyuz + kepek
- Podofilin %25 alkol: Siğil
👶 2. Pediatri Formülleri
- Parasetamol çocuk şurubu: Standart 120 mg/5 mL
- Kalsiyum karbonat süspansiyonu
- Pediyatrik prednizolon kapsül: 1-5 mg özel dozaj
- Vitamin D3 damla: Bebek destek
👩 3. Jinekoloji Formülleri
- Klotrimazol vajinal ovül %1: Mantar enfeksiyonu
- Estradiol vajinal krem: Menopoz atrofi
- Metronidazol vajinal jel: Bakteriyel vajinoz
👵 4. Yaşlı + Geriatri Formülleri
- Bisakodil suppozituvar: Konstipasyon
- Lidokain topikal %5: Nöropatik ağrı
- Kapsül kompozisyonu: Polifarmasi azaltma (tek kapsül 3-4 ilaç)
8. Kalite Güvencesi + Hasta Güvenliği
- Ham madde kaynağı: TİTCK onaylı toptan eczacı + belgeli kaynak
- Tartım doğruluğu: 0.001g hassasiyet — aktif madde doz hataları hasta güvenliği riski
- Kontaminasyon önleme: Steril ekipman + eldiven + hijyenik alan
- Stabilite + raf ömrü: Son kullanma tarihi etiketlenir (tipik 1 hafta - 1 ay)
- Etkileşim + alerji kontrolü: Hasta anamnez
- Kayıt tutma: Majistrül defteri yasal zorunluluk
- Hata durumunda: Hasta geri çağırma + bildirimi + düzeltme protokolü
9. Galenik Eğitim + Kaynaklar
- Türkiye Farmakopesi: TİTCK web sitesi (ücretsiz erişim)
- TEB SME Galenik Preparat Seminerleri: Yıllık düzenli
- Martindale: The Complete Drug Reference: Uluslararası referans (özellikle yurt dışı mezunu için tanıdık)
- The Pharmaceutical Codex: İngilizce galenik referans
- Eczacılık Fakülteleri ders notları: Farmasötik Teknoloji dersi
- YouTube + video kurslar: Türk akademisyen eczacıların eğitim kanalları
10. Rehber Panda Galenik Desteği
- Galenik preparat temel eğitim modülü (STS + eczane açma paketinde)
- TİTCK Majistrül Rehberi güncel takibi
- Yurt dışı mezunu için galenik adaptasyon danışmanlığı
- Niş eczane pozisyonlanma stratejisi
- Ücretsiz 30dk değerlendirme — koçluk şart değil
Detay: STS + Eczane Açma Paketi · Türkçe Reçete Dili
11. Sonuç: Galenik — Türkiye'ye Özgü Niş Fırsat
Galenik preparatlar, yurt dışı eczacılık mezunu için Türkiye pazarına özgü bir niş fırsat:
- AB'de azalan pratik, Türkiye'de aktif
- SGK geri ödeme + hekim reçetesi kültürü devam ediyor
- Az rakip — galenikçi eczane niş marka
- Yüksek kar marjı (%40-60)
- Hasta + hekim sadakat yaratır
- Akademik + hastane eczacılığında da değerli
İlgili: Eczane Açma Kapsamlı Rehber · Serbest Eczane Girişimci Rehberi · Türkçe Eczacılık Terminolojisi
⚠️ Bilgilendirme + sorumluluk: Bu rehber akademik + mesleki bilgilendirme amaçlıdır; klinik tedavi önerisi değildir. Galenik preparat hazırlama hekim reçetesi + hasta güvenliği + TİTCK mevzuat çerçevesinde eczacı sorumluluğunda yapılır. Hatalı formülasyon hasta güvenliğini tehdit eder. Kesin bilgi için Türkiye Farmakopesi + TİTCK Majistrül Rehberi. Son güncelleme: 2026-04-20.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
STS Eczacılık hazırlığı için ne kadar süre yeterli?
STS Eczacılık hazırlığı için tipik olarak 6-12 aylık düzenli çalışma önerilir. Düzenli soru çözümü, geçmiş yıllar deneme sınavları ve son 2-3 ay yoğunlaştırılmış tekrar verimli sonuç verir.
STS Eczacılık sınavında yanlış cezası var mı?
2018 sonrası ÖSYM'nin çoğu sınavında yanlış cezası kaldırılmıştır — sadece doğrular puanlanır. LGS+MSÜ gibi MEB sınavlarında yanlış cezası devam edebilir. Resmi kılavuza bakılmalı.
Geçmiş yıl soruları çözmek faydalı mı?
Evet, geçmiş yıl soruları en değerli kaynaklardan biridir. Soru tipleri+sıkça gelen konular+tuzakların öğrenilmesinde 5+ yıl geçmiş soru çözümü idealdir. ÖSYM resmi sayfasında ücretsiz erişim var.
Online kaynaklar yeterli mi?
Online kaynaklar (EBA, Khan Academy, YouTube hazırlık kanalları) ücretsiz+geniş kapsamlı içerik sunar. Ancak yapılandırılmış soru bankası+düzenli deneme sınavı+geri bildirim için bir kaynak/koçluk programı eklemek başarıyı artırır.
Sınav günü stratejisi nedir?
Sınav öncesi yeterli uyku (7-9 saat), hafif kahvaltı (kompleks karbonhidrat+protein), erken merkeze ulaşım (1+ saat öncesi), belge kontrolü (kimlik+sınav giriş belgesi+kalem). Süre yönetimi: zor soruda takılma, geri dön. Yanlış cezası yoksa boş bırakma.
⚖️ Disclaimer
Bu içerik akademik+sağlık sınav hazırlığı amaçlı bilgilendirme rehberidir; klinik tedavi, ilaç dozajı veya tanı tavsiyesi niteliği taşımaz. Klinik uygulamada güncel kılavuzlar ve yetkili hekim onayı esas alınmalıdır. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.