İlgili İçerikler: ALES Yazıları
📊 Grafik-Tablo Soruları: 2-3 Garanti Net
ALES sayısal bölümde her yıl 2-3 grafik-tablo sorusu sorulur. Bunlar matematik bilgisi değil, "veri okuma + yorumlama" soruları. Hızlı okuyabilirsen 90 saniyede 1 doğru. Bu yazı: 4 grafik tipi + 5 çözümlü örnek.
4 Grafik Tipi
- Pasta Grafiği: Yüzde dağılımı. Her dilim toplamın bir parçası.
- Çubuk Grafiği: Mutlak değerler veya yüzdeler kategoriler arasında.
- Çizgi Grafiği: Zaman içindeki değişim (yıllara göre, aylara göre).
- Frekans Tablosu: Veri kümesinin sayısal değeri.
Hızlı Okuma Tekniği
- Önce SORUYU oku. Hangi bilgi aranıyor?
- Eksenleri kontrol et. X ekseni: zaman/kategori. Y ekseni: değer/oran.
- Birim kontrolü. Bin TL mi, milyon TL mi, % mi?
- Sadece soruda istenen bilgiyi tara. Tüm grafiği analiz etme; spesifik veriye odaklan.
- Şıklarla karşılaştır. Mantıklı aralıkta olan şık doğru.
5 Çözümlü Örnek
Örnek 1: Pasta Grafiği
Bir şirketin gelir dağılımı pasta grafiğinde verilmiştir: %35 ürün satışı, %25 hizmet, %20 lisanslama, %15 diğer, %5 yatırım. Toplam gelir 4 milyon TL ise hizmet geliri kaç TL'dir?
- A) 700.000 B) 800.000 C) 1.000.000 D) 1.200.000 E) 1.400.000
Çözüm: Hizmet %25 = 4.000.000 × 0.25 = 1.000.000 TL. Cevap C.
Örnek 2: Çubuk Grafiği
2024'te 5 farklı şehirde tablet satışı (bin adet): İstanbul 120, Ankara 60, İzmir 50, Bursa 30, Antalya 40. Toplam satış kaçtır?
- A) 250.000 B) 280.000 C) 300.000 D) 320.000 E) 350.000
Çözüm: 120+60+50+30+40 = 300 (bin) = 300.000. Cevap C.
Örnek 3: Çizgi Grafiği
Bir şirketin yıllık satışları çizgi grafiğinde: 2020: 50M, 2021: 70M, 2022: 90M, 2023: 100M, 2024: 95M. Hangi yıl satışlar bir önceki yıla göre düşmüştür?
- A) 2020 B) 2021 C) 2022 D) 2023 E) 2024
Çözüm: 2024'te 100M → 95M → düşüş. Cevap E.
Örnek 4: Tablo Yorumu
Bir okulun sınav sonuçları tablodadır:
| Sınıf | Geçen | Kalan | Toplam |
|---|---|---|---|
| A | 35 | 5 | 40 |
| B | 28 | 12 | 40 |
| C | 32 | 8 | 40 |
Tüm okulda geçme oranı yüzde kaçtır?
- A) 70 B) 75 C) 79 D) 80 E) 85
Çözüm: Toplam geçen = 35+28+32 = 95. Toplam = 120. Oran = 95/120 = 79.17 ≈ %79. Cevap C.
Örnek 5: İki Grafik Karşılaştırması
2023 ve 2024'te bir mağazanın aylık satışı verilmiştir:
| Ay | 2023 | 2024 |
|---|---|---|
| Ocak | 100 | 120 |
| Şubat | 110 | 130 |
| Mart | 120 | 150 |
2024'te Mart ayı satışı 2023 Mart ayına göre yüzde kaç artmıştır?
- A) 15 B) 20 C) 25 D) 30 E) 35
Çözüm: Artış = (150-120)/120 = 30/120 = 25%. Cevap C.
Tuzaklar
- Birim karıştırma: Bin TL mi milyon TL mi? Soruda iyi oku.
- Yüzde vs mutlak değer: %30 daha fazla satış = mutlak fark değil, oransal.
- Eksen aralık: Y ekseni 0'dan değil 50'den başlıyor olabilir; gözle abartılı görünür.
- Pasta toplamı: %100 olmalı; yapım hatası varsa veriler güvenilmez.
Hız İpuçları
- Karmaşık tablolarda sadece soruda istenen satır/sütunu işaretle.
- Yüzde sorularında "/100" alıştırması: 25%/100 = 1/4. Hızlı çarpma.
- Ortalama hesabı: toplam/eleman sayısı. Sayma hatasına dikkat.
- Şıkları kontrol et: cevap genelde "yuvarlak" sayı (10, 20, 25, 50, 75, 100). Eğer hesap şıka uymuyor: kontrol.
SSS
Grafik-tablo soruları kaç dakikada çözmeli?
Ortalama 90 saniye. Karmaşık tablolar (4-5 sütun) için 2 dakikaya kadar kabul.
Hangi grafik tipi en sık geliyor?
Frekans tablosu + çubuk grafik en sık (yıl başına 1-2 soru). Pasta grafiği bazı yıllar atlar.
İlgili İçerikler
📚 Akademik Kariyer İçin İkinci Sınav: YÖKDİL / YDS
ALES tek başına yeterli değil; akademik yolda yabancı dil puanı da istenir. Araştırma görevlisi kadrolarında YDS/YÖKDİL'den en az 50 puan aranır (meslek yüksekokullarında okutman, çevirici ve yabancı dille eğitim yapılan programlar dışındaki kadrolarda dil şartı yoktur). Doktora başvurusunda alt sınır 55'tir (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 16); ÜAK'ın doçentlik başvurusu için aradığı puan da en az 55'tir. Üniversiteler kendi ilanlarında bu sınırları yükseltebilir.
İlgili rehberler:
