2026 ALES Konu Anlatımı: Sayısal + Sözel Tam Rehber

İlgili İçerikler: ALES Rehberi | Puan Hesapla | Konu Dağılımı

🔗 ALES Hazırlık: ALES Blog | Çalışma Programı | ALES Koçluk | ALES Hazırlık Rehberi

2026 ALES Konu Anlatımı

ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) başarısı, lisansüstü eğitim ve akademik kariyer için kilit önem taşır. ALES hazırlık stratejilerinizi belirledikten sonra, doğru konu anlatımlarıyla çalışmak çok önemlidir. Rehber Panda olarak, 2026 ALES'e hazırlanan adaylara Sayısal ve Sözel alanlarda kapsamlı konu anlatımları sunuyoruz. ALES konuları ve soru dağılımını da inceleyerek çalışma programınızı optimize edebilirsiniz.

🔢 ALES Sayısal (Matematik) Konu Anlatımları

Temel Matematik

• Sayılar ve İşlemler
  • Rasyonel ve gerçek sayılar
  • Üslü ve köklü sayılar
  • Mutlak değer
• Denklem ve Eşitsizlikler
  • 1. ve 2. dereceden denklemler
  • Eşitsizlik çözümleri
  • Denklem sistemleri
• Oran - Orantı - Yüzde
  • Doğru orantı - Ters orantı
  • Bileşik oran
  • Yüzde problemleri (Kar-zarar, faiz)
• Kümeler
  • Küme işlemleri
  • Venn şemaları
  • Kartezyen çarpım

İleri Matematik

• Fonksiyonlar
  • Fonksiyon kavramı ve türleri
  • Bileşke ve ters fonksiyonlar
  • Özel fonksiyonlar (Üstel, logaritmik)
• Permütasyon - Kombinasyon - Olasılık
  • Faktöriyel ve permütasyon
  • Kombinasyon problemleri
  • Olasılık hesaplamaları
• Diziler ve Seriler
  • Aritmetik ve geometrik diziler
  • Seri toplamları
• Analitik Geometri
  • Düzlemde doğru denklemi
  • Çember ve parabol
  • Doğrular arası ilişkiler

Geometri

• Temel Geometrik Şekiller (Açılar, üçgenler, dörtgenler)
• Çember ve Daire (Teğet, kiriş, merkez açısı)
• Alan ve Hacim (Düzlemsel ve uzaysal şekiller)

📖 ALES Sözel Konu Anlatımları

Türkçe - Sözcük ve Anlam

• Sözcükte Anlam
  • Gerçek, mecaz, terim anlam
  • Somut - Soyut anlam
  • Çağrışım ve yan anlam
• Sözcükler Arası Anlam İlişkileri
  • Eş anlamlılık - Zıt anlamlılık
  • Yakın anlamlılık
  • Çok anlamlılık
• Mecazlar ve Sanatlar
  • Mecaz-ı Mürsel
  • İstiare (Eğretileme)
  • Kinaye, Teşbih, Mübalağa
• Deyimler ve Atasözleri

Cümle Bilgisi

• Cümlenin Ögeleri
  • Yüklem, özne, nesne, tümleç
  • Dolaylı ve zarfımsı tümleçler
• Cümle Türleri
  • Yapı bakımından (Basit, birleşik, sıralı, iç içe)
  • Yüklemin türüne göre
  • Anlamına göre cümleler
• Fiilimsiler (İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil)
• Anlatım Bozuklukları

Paragraf ve Okuma

• Ana Fikir - Yardımcı Fikir - Konu
• Tema ve Başlık Belirleme
• Anlatım Biçimleri (Açıklama, tartışma, öyküleyici, betimleyici)
• Paragrafta Yapı (Giriş, gelişme, sonuç cümleleri)
• Paragrafta Anlam Bütünlüğü

Mantık

• Sözel Mantık
  • Analogiler ve ilişkiler
  • Sınıflandırma
  • Karşıt ve uyumsuz sözcükler
• Muhakeme ve Çıkarım
  • Önermeler
  • Tümevarım - Tümdengelim
  • Akıl yürütme soruları

📈 ALES Çalışma Stratejisi

💡 ALES Konu Önceliklendirme

⚠️ ALES Hazırlıkta Sık Yapılan Hatalar

• ❌ Sadece güçlü alanınıza odaklanmak → SAY, SÖZ veya EA'da dengeyi kurun
• ❌ Matematik teorisi çalışmadan soru çözmek → Teori + pratik dengesi şart
• ❌ Sözel bölümü hafife almak → Sözel, puan türüne göre %20-80 etkili
• ❌ Deneme sınavlarını ertelemek → Erken başlayın, zaman yönetimi geliştirin
• ❌ Lisansüstü başvuru sürecini bilmemek → ALES puanı yeterli mi? Diğer şartlar neler?

📞 Rehber Panda ile ALES'te Başarı

❓ Sık Sorulan Sorular

ALES'te hangi puan türünü tercih etmeliyim?

Bölümünüze göre değişir. Sayısal alanlar SAY, sosyal bilimler SÖZ, işletme/iktisat gibi bölümler EA puan türünü tercih eder.

ALES'e ne kadar sürede hazırlanabilirim?

Temel bilginiz varsa 3-4 ay, sıfırdan başlıyorsanız 5-6 aylık düzenli çalışma önerilir.

ALES'te kaç net yapmalıyım?

İyi bir lisansüstü program için 60+ net (85+ puan) hedeflenmelidir. Ancak bölüme göre değişkenlik gösterir.

ALES puanı ne kadar süre geçerlidir?

ALES puanı, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir.

Sayısal mı Sözel mi daha kolay?

Kişisel yeteneklere bağlıdır. Matematik altyapınız varsa Sayısal, dil beceriniz güçlüyse Sözel daha avantajlıdır.

Not: 2026 ALES konu anlatımları ÖSYM müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır. Detaylı bilgi için Rehber Panda'yı arayın!

📚 Akademik Kariyer İçin İkinci Sınav: YÖKDİL / YDS

ALES tek başına yeterli değil; akademik yolda yabancı dil puanı da istenir. Araştırma görevlisi kadrolarında YDS/YÖKDİL'den en az 50 puan aranır (meslek yüksekokullarında okutman, çevirici ve yabancı dille eğitim yapılan programlar dışındaki kadrolarda dil şartı yoktur). Doktora başvurusunda alt sınır 55'tir (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 16); ÜAK'ın doçentlik başvurusu için aradığı puan da en az 55'tir. Üniversiteler kendi ilanlarında bu sınırları yükseltebilir.

İlgili rehberler:

• YÖKDİL Nedir? Akademik Personel İçin Tam Rehber
• Akademik Kariyer Hub
• ALES + YÖKDİL Birlikte Hazırlık Koçluğu