Son Güncelleme: 5 Ekim 2026 | Kaynak: ÖSYM Uluslararası Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri Dokümanı (11 Mart 2025), ETS ve ielts.org resmî sayfaları.
İlgili İçerikler: YDS Rehberi | Resmî Eşdeğerlik Tablosu | Eşdeğerlik Hesaplama | e-YDS Detay | YÖKDİL Detay
Doçentlik, yabancı dil tazminatı ve "ÖSYM eşdeğeri" isteyen kamu ilanları için YDS ya da e-YDS; yurt dışı başvurular için hedef kurumun istediği IELTS ya da TOEFL gerekir. Üçü birbirinin yerine geçmez: ÖSYM'nin 11 Mart 2025 tarihli eşdeğerlik belgesinde TOEFL iBT'nin YDS karşılığı vardır, IELTS'in yoktur. Bu rehberde üç sınavı format, ücret, geçerlilik ve kullanım alanı açısından karşılaştırıyor, hangi hedefe hangi sınavın uyduğunu gösteriyorum.
Detaylı Karşılaştırma Tablosu
| Boyut | YDS | IELTS Academic | TOEFL iBT |
|---|---|---|---|
| Düzenleyici | ÖSYM (Türkiye) | British Council, IDP ve Cambridge | ETS (ABD) |
| Format | 80 soru, çoktan seçmeli; dinleme, yazma ve konuşma yok | Dinleme, okuma, yazma, konuşma | Okuma, dinleme, yazma, konuşma; bilgisayar tabanlı |
| Süre | 180 dakika | 2 saat 45 dakika | Yaklaşık iki saat (ETS) |
| Puan ölçeği | 0-100 (her doğru 1,25 puan) | 0-9 band | 1-6 (Ocak 2026'dan itibaren); iki yıllık geçiş döneminde 0-120 toplam puan da verilir |
| Geçerlilik | 5 yıl | Sonuç belgesine ve kuruma bağlı | 2 yıl |
| Ücret (2026) | 1.200 TL (e-YDS 2.150 TL) | Düzenleyen kurumların Türkiye sayfalarında | 185 ABD doları, KDV hariç |
| Sıklık | YDS yılda 2, e-YDS yılda 12 oturum | Test merkezinin takvimine göre | Test merkezinin takvimine göre |
| ÖSYM eşdeğerliği | YDS'nin kendisi (KPDS, ÜDS, e-YDS ile çift yönlü denk) | Belgede yok | Var (TOEFL iBT puanı YDS'ye çevrilir) |
Kullanım Alanları
YDS (Türkiye Odaklı)
- Doçentlik: tüm alanlarda en az 55 (YDS, e-YDS, YÖKDİL, e-YÖKDİL ya da ÖSYM eşdeğeri)
- Doktora başvurusu: yönetmelikteki alt sınır 55; üniversite senatosu yükseltebilir
- Yüksek lisans başvurusu: programın ilanındaki şart
- Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadroları: en az 50 (9 Kasım 2018 tarihli yönetmelik; MYO'da çoğu kadroda dil şartı yok)
- Yabancı dil tazminatı: yalnız YDS ve e-YDS, en az 70 (375 sayılı KHK md. 2)
- Dil şartı koyan kamu kadro ilanları: aranan puanı ilan yazar
IELTS (Uluslararası)
- Yurt dışı üniversite başvuruları: gerekli band ve bölüm puanlarını programın ilanı belirler
- Göç ve vize başvuruları: kabul edilen sınav ve düzey, ilgili ülkenin göç idaresinin listesine bağlıdır
- İş başvuruları: işveren isterse
- IELTS Academic üniversite başvurusu için; IELTS General Training ise genellikle göç ve çalışma amaçlı başvurularda istenir
TOEFL iBT (ABD Odaklı)
- ABD ve Kanada'daki birçok program TOEFL iBT puanı ister; kabul edilen sınavları ve puanları programın ilanı yazar
- Türkiye'deki başvurularda TOEFL iBT puanı ÖSYM tablosuyla YDS karşılığına çevrilir (kurum kabul ediyorsa)
- Yabancı dil tazminatında geçmez
ÖSYM Eşdeğerliği: TOEFL Var, IELTS Yok
Doçentlikte ve ÖSYM eşdeğeri aranan başvurularda sınavların "kabaca denk" olması yetmez; sınavın ÖSYM'nin belgesinde yer alması gerekir. ÖSYM'nin 11 Mart 2025 tarihli belgesi uluslararası sınavları KPDS/ÜDS/YDS/e-YDS'ye tek yönlü eşdeğer sayar: TOEFL puanından YDS karşılığı çıkar, YDS puanından TOEFL ya da IELTS karşılığı çıkmaz. İnternette gördüğünüz "YDS 80 = IELTS 7" gibi tablolar bu yüzden resmî değildir. IELTS'in karşılık tablosu ÖSYM belgesinde 13 Şubat 2014'e kadar vardı, 14 Şubat 2014 sürümünde belgeden çıktı.
| TOEFL iBT puanı | YDS karşılığı |
|---|---|
| 120 | 100 |
| 114 | 95 |
| 108 | 90 |
| 102 | 85 |
| 96 | 80 |
| 90 | 75 |
| 84 | 70 |
| 78 | 65 |
| 72 | 60 |
| 66 | 55 |
| 60 | 50 |
| 54 | 45 |
| 48 | 40 |
Kaynak: ÖSYM, Uluslararası Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri Dokümanı (11.03.2025), Tablo 4. Tabloda yalnız bu basamaklar yer alır; araya düşen puanlar için başvurduğunuz kurumun uygulamasını sorun.
Doçentlikte aranan en az 55 puana bu tabloda TOEFL iBT 66 karşılık geliyor. ÜAK uluslararası belgelerde süre de arar; TOEFL için bu süre 2 yıldır. IELTS ise ÖSYM belgesinde olmadığı için doçentlikte kullanılamaz.
ETS'nin 2026 değişikliği de bu tabloyu ilgilendiriyor: puanlar Ocak 2026'dan itibaren 1-6 ölçeğinde veriliyor, iki yıllık geçiş döneminde karşılaştırılabilir bir 0-120 toplam puan da ekleniyor. ÖSYM tablosu 0-120 ölçeğiyle hazırlanmış; kurumun hangi puanı esas alacağını başvurmadan önce sorun.
Hangi Sınav Sizin İçin?
Türk Akademisyen: Doçentlik Hedefli
Önerilen: YDS, e-YDS, YÖKDİL ya da e-YÖKDİL. Doçentlik şartı bu sınavların hepsinde en az 55'tir ve merkezî sınav sonuçlarında doçentlik için süre sınırı yoktur. Ücreti TOEFL'a göre belirgin biçimde düşüktür. e-YDS ve e-YÖKDİL sonuçları sınav günü açıklandığı için takvimi sıkışık akademisyenler için pratiktir.
Yurt Dışı Yüksek Lisans ve Doktora: ABD
Önerilen: TOEFL iBT. ABD'deki birçok program TOEFL ister, bir kısmı IELTS'i de kabul eder. Hedef puanı programın ilanı belirler; genel bir alt sınır yoktur.
Yurt Dışı Yüksek Lisans ve Doktora: İngiltere, Avustralya, Yeni Zelanda
Önerilen: IELTS Academic. Bu ülkelerdeki birçok program IELTS ister. Gereken band ve bölüm alt sınırlarını programın ilanından öğrenin.
Göç Başvuruları
Önerilen: IELTS (Academic ya da General Training). Hangi sınavın ve hangi türün geçeceği ilgili göç idaresinin listesine bağlıdır; bazı idareler PTE Academic gibi başka sınavları da kabul eder. Başvurmadan önce idarenin güncel listesine bakın.
İngiltere'de İş ve Vize
Önerilen: vizenin istediği onaylı sınav. İngiltere vizelerinde İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın (Home Office) onayladığı güvenli İngilizce sınavlarından biri aranır; IELTS for UKVI bunlardan biridir. Güncel listeyi GOV.UK'tan kontrol edin.
Hazırlık Planı: Üç Sınavda Neler Farklı?
Hazırlık süresi başlangıç düzeyine ve hedef puana göre kişiden kişiye çok değişir; bu yüzden sabit bir hafta sayısı vermiyorum. Koçluk sürecimde süreyi deneme sonuçlarına bakarak ayarlıyorum. Üç sınavın hazırlık mantığındaki farklar şunlar:
- YDS'de çalışma kelime, dilbilgisi, cloze, çeviri ve paragraf soru tiplerinin tekniğine dayanır; yazma ve konuşma gerekmez.
- IELTS ve TOEFL'da yazma ve konuşma ayrı puanlanır; bu iki beceriyi geri bildirim alarak çalışmak gerekir.
- TOEFL tamamen bilgisayar tabanlıdır; ekranda okumaya ve ekrandaki zamanlayıcıya alışmak hazırlığın parçasıdır.
- IELTS'te konuşma bölümü bir sınav görevlisiyle yüz yüze yapılır; TOEFL'da konuşma bilgisayara kaydedilir.
- YDS ile TOEFL ya da IELTS'e birlikte hazırlanan adaylar için ortak taban akademik kelime ve okuma çalışmasıdır; sonrasında sınava özgü becerilere ayrılmak gerekir.
Beceri Karşılaştırması
| Beceri | YDS | IELTS | TOEFL iBT |
|---|---|---|---|
| Okuma | Var (paragraf, cloze, çeviri vb.) | Var | Var (kelime tamamlama, günlük hayat metinleri, akademik pasajlar) |
| Yazma | Yok | Var (Task 1 ve Task 2) | Var (cümle kurma, e-posta, akademik tartışmaya katkı) |
| Dinleme | Yok | Var | Var (konuşmalar, duyurular, akademik anlatımlar) |
| Konuşma | Yok | Var (11-14 dakikalık görüşme) | Var (dinleyip tekrar etme ve görüşme görevleri) |
YDS yalnızca okuma-anlama ve dilbilgisi yönünü ölçer. IELTS ve TOEFL dört beceriyi birlikte ölçer. Doçentlik ve Türkiye'deki akademik başvurular için YDS yeterlidir; yurt dışında eğitim ya da çalışma için dört becerinin tamamında puan almanız gerekir.
Sınav Ücretleri (2026)
| Sınav | Ücret | Kaynak |
|---|---|---|
| YDS | 1.200 TL | ÖSYM |
| e-YDS | 2.150 TL | ÖSYM |
| TOEFL iBT | 185 ABD doları (KDV hariç) | ETS Türkiye ücret sayfası |
IELTS ücretini sınavı düzenleyen kurumların Türkiye sayfalarında görebilirsiniz; ücret merkeze ve döneme göre değiştiği için buraya rakam yazmıyorum. TOEFL ücreti dolar bazlı olduğundan TL karşılığı kura göre değişir.
Sık Sorulan Sorular
Doçentlik için hangi sınav geçer?
Doçentlikte YDS, e-YDS, YÖKDİL ya da e-YÖKDİL'den en az 55 aranır; ÖSYM'nin eşdeğer saydığı bir uluslararası sınav da kabul edilir (Doçentlik Yönetmeliği md. 4). TOEFL iBT için ÖSYM tablosunda 66 puan YDS 55'e karşılık gelir; ÜAK uluslararası belgelerde süre de arar (TOEFL için 2 yıl). IELTS ÖSYM belgesinde olmadığı için doçentlikte kullanılamaz. Merkezî sınavlarda doçentlik için süre sınırı yoktur.
YDS 80 mi IELTS 7 mi daha kolay?
Karşılaştırılamaz; çünkü ÖSYM'nin belgesinde IELTS yok ve iki puan resmî olarak aynı ölçeğe bağlanmıyor. YDS okuma, dilbilgisi ve çeviri gibi alışılmış soru tiplerini 180 dakikada ölçer; IELTS yazma ve konuşma dahil dört beceriyi 2 saat 45 dakikada ölçer. Koçluk gözlemime göre Türkçe akademik metinlere ve dilbilgisi kalıplarına hâkim adaylar YDS'de, yazma ve konuşmada rahat olanlar IELTS'te kendini daha iyi hissediyor.
e-YDS yurt dışında kabul edilir mi?
e-YDS bir ÖSYM sınavıdır ve esas olarak Türkiye'deki kurumlarda kullanılır. Yurt dışındaki üniversiteler, vize ve göç idareleri kendi kabul listelerini yayımlar; bu listelerde genellikle IELTS ve TOEFL gibi uluslararası sınavlar yer alır. Hedef kurumun listesinde e-YDS'yi görmüyorsanız yurt dışı başvuru için ayrıca IELTS ya da TOEFL almanız gerekir.
IELTS Academic ile General Training farkı nedir?
IELTS Academic üniversite başvurularında istenir ve akademik metinler ile akademik yazma görevleriyle ölçer. General Training günlük hayat metinleri ve mektup yazma görevleriyle ölçer; genellikle göç ve çalışma amaçlı başvurularda aranır. Hangisinin geçeceğini başvurduğunuz kurum ya da göç idaresi belirler; yanlış türü seçmek sonucu işe yaramaz hâle getirebilir.
TOEFL iBT kaç dakikada tamamlanır?
ETS, sınav için yaklaşık iki saat ayırmanızı söylüyor. ETS'nin içerik sayfasında bölüm süreleri okuma 30, dinleme 29, yazma 23 ve konuşma 8 dakika olarak yazıyor. Ocak 2026'dan itibaren puanlar 1-6 ölçeğinde veriliyor; iki yıllık geçiş döneminde karşılaştırılabilir bir 0-120 toplam puan da ekleniyor. Eski formatın sürelerini anlatan yazılar güncel değildir.
Hangi sınav daha pahalı?
2026'da YDS 1.200 TL, e-YDS 2.150 TL; TOEFL iBT'nin Türkiye ücreti ETS'ye göre 185 ABD doları (KDV hariç). Dövizle ödenen sınavda TL karşılığı kura göre değişir. IELTS ücretini sınavı düzenleyen kurumların Türkiye sayfalarından kontrol edin. Hedefiniz yalnızca Türkiye'deki akademik ya da kamu başvurusuysa YDS hem daha ucuzdur hem de ÖSYM eşdeğeri sorunu çıkarmaz.
Geçerlilik süreleri nasıl farklılaşıyor?
YDS sonucu 5 yıl geçerlidir; doçentlikte merkezî sınav sonuçlarının süre sınırı yoktur. ÜAK, TOEFL için 2 yıl arar. IELTS için geçerlik süresini sonuç belgesi ve başvurduğunuz kurum belirler. ÖSYM belgesine göre eşdeğerliği kabul edilmiş uluslararası sınavlarda sonuç belgesinde geçerlik tarihi yoksa sınav tarihinden itibaren 5 yıl kullanılabilir. Uzun vadeli planlarda bu farkı hesaba katın.
YDS dışında hangi Türk sınavları doçentlik için geçer?
YÖKDİL, e-YDS ve e-YÖKDİL. Dördünde de doçentlik şartı en az 55'tir; sık duyulan 65 eski kuraldı ve Şubat 2018'de 55'e indi. Doçentlikte YDS'nin yalnız ÜAK'ın kabul ettiği 11 dil geçer: İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça, Arapça, Çince, Japonca, Yunanca ve Farsça. YÖKDİL ve e-YÖKDİL yabancı dil tazminatında geçmez; tazminat için yalnız YDS ve e-YDS kabul edilir ve en az 70 gerekir.
Sonuç
Hedefiniz Türkiye'deki doçentlik, dil tazminatı ya da ÖSYM eşdeğeri isteyen bir kamu ilanıysa YDS ya da e-YDS, yurt dışı başvuruysa hedef kurumun istediği IELTS ya da TOEFL en doğru seçimdir. İkisini birden planlıyorsanız önce hedef kurumun kabul listesini yazılı olarak görün, sonra sınav sırasını belirleyin. Hazırlık için YDS Rehberi'nden başlayabilir, resmî karşılıkları eşdeğerlik tablosunda görebilirsiniz.
⚖️ Disclaimer
Bu içerik sınav hazırlığı amaçlı bilgilendirme rehberidir. Resmi başvuru+sınav bilgileri için ÖSYM+ilgili kurum resmi sayfalarını doğrulayın. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.
