TUS Psikiyatri (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları) ana dalı, 4 yıllık uzmanlık eğitimi ile depresyon+anksiyete+psikoz+bipolar+kişilik bozuklukları+madde kullanım bozuklukları+nörogelişimsel+geriatrik+adli+çocuk psikiyatri+nöropsikiyatri+psikoterapi+nöromodulasyon (TMS+ECT+ketamin+esketamin) alanlarında uzmanlaşmanın temel yoludur. ÖSYM 2026 TUS kılavuzu Tablo 7'ye göre eğitim süresi 4 yıldır. 2026/1 TUS döneminde Ruh Sağlığı ve Hastalıkları için 75 programda 229 kontenjan açıldı, 228 aday yerleşti (ÖSYM yerleştirme sonuçları). Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları psikiyatrinin yan dalı değil, TUS ile girilen ayrı bir ana daldır; Ruh Sağlığı ve Hastalıkları'na bağlı resmî yan dal yalnız TSK'ya özgü Askeri Psikiyatri'dir. Düşük cerrahi yükü+psikoterapi yönelimi+nöromodulasyon+psilosibin+esketamin gibi yeni ajan trendleri dalın öne çıkan yanlarıdır.
📋 TUS Psikiyatri 2026 Hızlı Bakış
- TUS Sınavları: 15 Mart 2026 + 23 Ağustos 2026
- Uzmanlık Eğitimi: 4 yıl Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (ÖSYM 2026 TUS kılavuzu Tablo 7)
- Kontenjan: 2026/1 döneminde 75 programda 229 kontenjan, 228 yerleşen (2025/1: 174, 2025/2: 246 kontenjan; ÖSYM yerleştirme sonuçları); güncel dağılım için TUS kontenjan aracına bakın
- Taban Puan: 2026/1'de yerleşen adayların puanları 55,95 ile 75,51 arasında değişti; programların taban puanlarının ortalaması 67,44 (41 ana dal arasında 8. sıra, Rehber Panda hesaplaması); güncel veriler için TUS Ruh Sağlığı ve Hastalıkları taban puanları sayfasına bakın
- İlk Tercih Üniversiteler: Hacettepe, Ankara, İstanbul, Marmara, Cerrahpaşa, Ege, Gazi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane, Dokuz Eylül
- Maaş (2026): Devlet uzman tabip temel net yaklaşık 103.250 TL (Temmuz 2026, bekâr, döner sermaye hariç); özel sektörde gelir kuruma ve çalışma modeline göre çok değişir
- Yan Dal: Kanuna göre Ruh Sağlığı ve Hastalıkları'na bağlı resmî yan dal yalnız TSK'ya özgü Askeri Psikiyatri'dir. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları yan dal değil, TUS ile girilen 4 yıllık ayrı bir ana daldır (psikiyatri uzmanları için kanunda 2 yıl). Adli, geriatrik, bağımlılık, konsültasyon-liyezon, psikoterapi, nöromodulasyon, nöropsikiyatri, toplum psikiyatrisi, kadın ve perinatal psikiyatri resmî yan dal değil, uzmanlık sonrası kurs, sertifika ve fellowship ile gelişen ilgi alanlarıdır
🎓 4 Yıllık Psikiyatri Uzmanlık Eğitimi
| Yıl | İçerik |
|---|---|
| 1. Yıl | Genel psikiyatri servisi+poliklinik+temel psikiyatrik muayene+mental durum muayenesi (MSE)+DSM-5-TR+ICD-11+psikiyatrik öykü alma+formülasyon. Akut psikiyatri (intihar+homisid+akut psikoz+akut mani+akut depresyon+ajitasyon+delirium+akut detoks) ilk müdahale. Acil psikiyatri — yatış kararları+aile bilgilendirme. Psikofarmakoloji temelleri. |
| 2. Yıl | Sub-spesializasyon rotasyonları başlangıç — depresyon+bipolar+psikotik bozukluklar+anksiyete+OKB+travma+yeme bozuklukları+kişilik bozuklukları+madde kullanım bozuklukları+nörogelişimsel (otizm+ADHD)+geriatrik+çocuk-ergen rotasyonu. Konsültasyon-liyezon (KL — diğer servislerde psikiyatri konsültasyonu). Psikoterapi eğitimi başlangıç (BDT+psikodinamik+motivasyonel görüşme+aile terapisi). Tez konusu seçimi+protokol+IRB onayı. |
| 3. Yıl | İleri sub-spesializasyon rotasyonları — adli psikiyatri (mahkeme raporları+sorumluluk+ehliyet değerlendirmesi)+geriatrik (demans+depresyon+psikoz+delirium+nöropsikiyatri)+bağımlılık+toplum psikiyatrisi+Kadın+perinatal psikiyatri+nöromodulasyon (ECT+TMS+VNS+DBS+ketamin+esketamin)+SCID/SCID-5+yapılandırılmış değerlendirme. Klinik araştırma+tez verisi. |
| 4. Yıl | Bağımsız klinik sorumluluğu — kompleks vakalar+multidisipliner+nadir hastalıklar+klinik araştırma+klinik trial+akademik aktivite. Tez tamamlama+savunma+yayın hakemli dergi (Türk Psikiyatri Dergisi+TPD-Türk Psikiyatri Derneği). Uzmanlık eğitimi yeterlik sınavı; European Board of Psychiatry (EBP) sınavı gönüllüdür. Uzmanlık sonrası ilgi alanı kararı — Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları yan dal değil, TUS ile girilen ayrı bir ana daldır (psikiyatri uzmanları için kanunda 2 yıl). |
🎯 Psikiyatri Temel Yetkinlik Alanları
1. Duygu Durum Bozuklukları
- Major Depresif Bozukluk (MDB): DSM-5-TR kriterleri+PHQ-9+HAM-D+MADRS skor+atipik+melankolik+psikotik+mevsimsel+peripartum+karma özellikli+treatment-resistant depression (TRD). SSRI (sertralin+essitalopram+sitalopram+fluoksetin+paroksetin+fluvoksamin)+SNRI (venlafaksin+desvenlafaksin+duloksetin+levomilnasipran)+atipik (bupropion+mirtazapin+vortiyoksetin+vilazodon)+TCA (amitriptilin+nortriptilin+imipramin+klomipramin)+MAOİ+esketamin nazal+ketamin IV (TRD)+aripipazol+kuetiapin XR+olanzapin/fluoksetin+brexpipazol+lityum+T3 augmentasyon+bilişsel davranışçı terapi (BDT)+IPT+farmakoterapi+psikoterapi kombinasyonu+ECT+TMS
- Bipolar Bozukluk: BB-I+BB-II+siklotimi+karma özellikli+hızlı döngü+mevsimsel. Mood stabilizer (lityum+valproik asit+karbamazepin+lamotrigin)+atipik antipsikotik (kuetiapin+olanzapin+aripipazol+risperidon+lurasidon+kariprazin+asenapin)+kombinasyonlar+depresif epizot için lurasidon+kuetiapin+lumateperon+olanzapin/fluoksetin+kariprazin+lamotrigin+ECT+TMS+psikoeducation+aile odaklı tedavi
- Persistan Depresif Bozukluk (Distimi): 2+ yıl. SSRI+kombine BDT veya CBASP (cognitive behavioral analysis system of psychotherapy)
- Premenstrual Disforik Bozukluk (PMDD): SSRI (luteal faz veya sürekli)+OK+GnRH agonist+spirinolakton+CBT
- Treatment-Resistant Depression (TRD): 2+ AD başarısız. Esketamin nazal+IV ketamin+IV brekstanol (BREXANOLONE — postpartum)+atipik antipsikotik augmentation+lityum+T3+ECT+TMS+VNS+DBS (deneysel)+psilosibin (Kompass+MAPS — klinik trial)
2. Psikotik Bozukluklar
- Şizofreni: DSM-5-TR (1+ ay aktif faz semptomu+6+ ay total)+pozitif (hallüsinasyon+delüzyon+disorganize)+negatif (anhedoni+aloji+avoljisyon+sosyal çekilme+aprosexia+afekt)+kognitif. Tipik (haloperidol+klorpromazin+flufenazin)+atipik (risperidon+olanzapin+ketuapin+aripipazol+ziprasidon+paliperidon+iloperidon+asenapin+lurasidon+kariprazin+lumateperon+xanomeline-trospium — KarXT yeni mekanizma muscarinic agonist)+long-acting injectable (LAI — risperidon+aripipazol+olanzapin+paliperidon+haloperidol+flufenazin)+klozapin (treatment-resistant — ANC+granulositoz takibi)+ECT
- Şizoaffektif Bozukluk: Bipolar tip+depresif tip. Antipsikotik+mood stabilizer/AD kombinasyon
- Sanrısal Bozukluk: Erotomanik+grandiöz+kıskançlık+persekütör+somatik+karma+paylaşılan psikotik. Antipsikotik+CBT+sosyal müdahale
- Kısa Psikotik Bozukluk+Şizofreniform: 1 ay-6 ay süre+akut postpartum+stres tetikli. Antipsikotik+takip+ECT seçili
- İlk Atak Psikoz (FEP): Erken müdahale programları (NAVIGATE+OPUS+EASA+RAISE-IES)+düşük doz antipsikotik+aile psikoeducation+IPS — supported employment+CBTp+sosyal müdahale
- Klozapin: Treatment-resistant şizofreni (2+ AP başarısız)+intihar riski yüksek+saldırgan davranış. Granulositoz+ANC takibi (REMS — risk evaluation mitigation strategy)+miyokardit+nöbet+aşırı tükürük+kabızlık+kilo+metabolik+sedasyon yan etki
3. Anksiyete+OKB+Travma Bozuklukları
- Genelleştirilmiş Anksiyete Bozukluğu (GAD): SSRI+SNRI+pregabalin+buspiron+benzodiazepin (kısa süreli)+CBT+gevşeme+mindfulness
- Panik Bozukluğu: SSRI+SNRI+TCA+benzodiazepin+CBT (interoseptif maruz bırakma+nefes egzersizi)
- Sosyal Anksiyete Bozukluğu: SSRI+SNRI+benzodiazepin (gerektiğinde)+beta bloker (durumsal)+CBT (sosyal beceri+maruz bırakma)
- Spesifik Fobi: Maruz bırakma+VR-eşliğinde maruz bırakma+benzodiazepin (gerektiğinde)+SSRI
- Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB): SSRI yüksek doz (sertralin+fluoksetin+fluvoksamin+paroksetin+sitalopram+essitalopram+klomipramin)+atipik antipsikotik augmentation (risperidon+aripipazol+kuetiapin+olanzapin)+ERP (exposure and response prevention)+CBT+TMS (FDA onaylı OKB için)+DBS (refrakter — STN+VC/VS+anterior limb internal capsule)
- Vücut Dismorfik Bozukluk (BDD): SSRI yüksek doz+CBT+ERP. Hoarding+trikotilomani+ekskoriasyon (cilt yolma)+koleksiyon yapma — OKB ilişkili spektrum
- PTSB (Post-Travmatik Stres Bozukluğu): SSRI (sertralin+paroksetin FDA onaylı)+SNRI (venlafaksin)+prazosin (gece kabusları)+CBT-trauma focused (CPT — cognitive processing therapy+PE — prolonged exposure)+EMDR+grup tedavisi+MDMA-assisted psikoterapi (klinik trial)+propranolol (önleme — kontroversiyal)+ketamin
- Akut Stres Bozukluğu+Uyum Bozukluğu: Kısa süreli psikoterapi+destek+gerekirse SSRI/anxiolitik
- Disosiyatif Bozukluklar: Disosiyatif amnezi+disosiyatif identite (DID)+depersonalizasyon-derealizasyon. Travma odaklı psikoterapi+stabilizasyon+EMDR+SSRI+nadiren naltrekson
4. Madde Kullanım Bozuklukları
- Alkol Kullanım Bozukluğu (AUD): Mild+moderate+severe. Detoks (BZD CIWA-Ar protokolü+thiamin+folat)+devam tedavisi (naltrekson oral+IM Vivitrol+akamprosat+disülfiram+topiramat+gabapentin+baklofen)+12 adım+CBT+motivational enhancement+grup+aile
- Opioid Kullanım Bozukluğu (OUD): Detoks (klonidin+lofeksidin+gradual taper)+devam (metadon+buprenorfin+buprenorfin/nalokson — Suboxone+naltrekson IM Vivitrol)+overdose (nalokson nazal+IM)+harm reduction+iğne değişimi+supervised injection
- Stimulant (Kokain+Metamfetamin): Spesifik FDA onaylı ilaç yok+CBT+Contingency management+mirtazapin+bupropion+modafinil+psikoterapi
- Kannabis: CBT+motivational enhancement+N-acetylcysteine+gabapentin (bazı çalışmalar)
- Tütün: NRT (nikotin replasman — patch+pastil+gum+nazal+inhalasyon)+vareniklin+bupropion+sitisin+e-sigara harm reduction tartışmalı
- Sedatif-Hipnotik: Yavaş azaltma+CBT-I+SSRI
- Davranışsal Bağımlılıklar: Kumar+oyun+seks — naltrekson+SSRI+CBT
5. Nörogelişimsel+Çocuk-Ergen
- ADHD: Stimulan (metilfenidat IR+OROS+lisdeksamfetamin+amfetamin karma+modafinil)+non-stimulan (atomoksetin+klonidin XR+guanfacin XR+viloksazin)+CBT+aile+okul müdahale+Davranış kurma+yardımcı sınıf
- Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB): Tarama (M-CHAT+ADOS+ADI-R)+erken yoğun davranışsal müdahale (EYDM)+ABA+TEACCH+sosyal beceri+iletişim+okul. İlaç (irritabilite — risperidon+aripipazol+klozapin nadir+SSRI sınırlı yararı+stimulan dikkatli+memantin sınırlı+gabapentinoid+propranolol)
- Davranışsal+Yıkıcı Bozukluklar: ODD (oppositional defiant)+CD (conduct)+IED (intermittent explosive)+kleptomania+piromania. Aile+ebeveyn yönetim eğitimi (PCIT+TS-IY)+CBT+okul+cezayı kontrol
- Çocuk Anksiyete+Depresyon+OKB: SSRI (fluoksetin+sertralin)+CBT+EMDR+aile
- Tikler+Tourette: Habit reversal training (HRT)+CBIT+klonidin+guanfacin+aripipazol+haloperidol+pimozid+tetrabenazin+VMAT2 inhibitör (deutetrabenazin+valbenazin)+DBS
- Yeme Bozuklukları: AN (anoreksia nervoza)+BN (bulimia nervoza)+BED (binge eating disorder)+ARFID+pika+rumination. Kilo restorasyonu+aile odaklı tedavi (FBT)+CBT-E+IPT+SSRI+lisdeksamfetamin (BED FDA onaylı)+olanzapin (AN düşük doz)+naltrekson/bupropion+topiramat
- Pediatrik Psikoz+Bipolar: Erken başlangıç+çok dikkatli antipsikotik+mood stabilizer+aile+okul+multidisipliner
6. Nöromodulasyon
- ECT (Elektrokonvülsif Tedavi): TRD+psikotik depresyon+bipolar mani+katatoni+intihar riski yüksek+gebelik+yaşlı+otoimmün ensefalit. Bilateral+sağ unilateral+bifrontal+ultrabrief pulse+brief pulse. Modifikasyon — anestezi+kas gevşetici+oksijenasyon+EEG+EKG+nöbet uzun=etkili. Yan etki — bellek+konfüzyon (geçici)+başağrısı+kas ağrısı
- TMS (Transkraniyal Manyetik Uyarı): rTMS (tekrarlayan)+iTBS (intermittent theta burst)+cTBS+dTMS (deep)+aTMS (accelerated). FDA onaylı endikasyonlar — TRD+OKB+sigara+migren+otizm+depresyon. Sol DLPFC+sol mPFC+sağ DLPFC. SAINT/Stanford-aTMS+Brainsway dTMS+MagVenture+Magstim
- Ketamin+Esketamin: IV ketamin (0.5 mg/kg) infüzyon+esketamin (Spravato — nazal SPRAY FDA onaylı TRD+majör depresif+intihar düşüncesi+suicidal ideation)+oral ketamin (off-label)+lozenge (off-label). NMDA antagonist+hızlı etki (saatler)+disosiyasyon+kan basıncı+tolerans+REMS
- VNS+RNS+DBS: VNS (vagal sinir stim — TRD FDA onaylı+epilepsi)+RNS (responsive nörostim — epilepsi)+DBS (Parkinson+esansiyel tremor+disistoni+OKB+TRD klinik trial+Tourette)
- Yeni Yaklaşımlar: Psilosibin (Compass — TRD klinik trial)+MDMA (MAPS — PTSD klinik trial)+ayahuasca+ibogaine+5-MeO-DMT+LSD+brexanolone (postpartum)+zuranolon (oral postpartum+MDD) — neuroactive steroids GABA modülator+rapastinel+troriluzol+seltorexant
- Brexanolone+Zuranolon: Postpartum depresyon (PPD) — 60 saat IV (brexanolone — Zulresso) veya 14 gün oral (zuranolon — Zurzuvae 2023 FDA). Allosterik GABA-A modülator+hızlı etki
7. Psikoterapi
BDT (bilişsel davranışçı terapi)+psikodinamik+IPT (interpersonal therapy)+DBT (diyalektik davranış terapi — borderline+intihar)+ACT (kabul kararlılık terapisi)+MBCT (mindfulness-based)+EMDR (göz hareketi)+aile terapisi+grup terapisi+BCT (briefe cognitive)+motivational interviewing+CPT (cognitive processing PTSD)+PE (prolonged exposure PTSD)+CBT-I (insomnia)+CBT-E (yeme bozukluğu)+IPSRT (interpersonal social rhythm — bipolar)+CBASP (chronic depression)+MET (motivasyonel)+functional family therapy.
💼 Psikiyatri Kariyer Yolu
| Yol | Avantaj | Gelir (2026) |
|---|---|---|
| Devlet Hastanesi | Yatış+poliklinik+kıdem+performans | Uzman tabip temel net yaklaşık 103.250 TL (döner sermaye hariç) |
| Üniversite Akademisyen | Dr. Öğr. Üyesi/Doç./Prof.+yayın+psikoterapi+ders | Temel net: Dr. öğr. üyesi yaklaşık 104.350, doçent yaklaşık 106.200, profesör yaklaşık 129.400 TL (döner sermaye ayrıca) |
| Özel Hastane | Yatış+poliklinik+nöromodulasyon+brand | Kuruma ve çalışma modeline göre değişir |
| Özel Poliklinik | Bağımsız+psikoterapi+farmakoterapi | Hasta sayısına ve çalışma modeline göre değişir |
| Online Psikiyatri+Telesağlık | Esneklik+coğrafya bağımsız+yurt dışı hasta | Çalışma modeline ve sözleşmeye göre değişir |
📚 Psikiyatri TUS Hazırlık Kaynakları
- Klinik Bilimler: Kaplan and Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry (10. baskı, 2017) — altın standart 4500+ sayfa
- Türkçe Referans: Türk Psikiyatri Derneği (TPD) Klinik Pratik+Kılavuz
- DSM-5-TR (2022): Tanı kriterleri standart
- Stahl's Essential Psychopharmacology (5. baskı, 2021): Psikofarmakoloji altın standart
- Kaplan and Sadock's Synopsis of Psychiatry: 11. baskı (2015) — kompakt
- UpToDate Psychiatry: Klinik karar destek
- NEJM+Lancet Psychiatry+Am J Psychiatry+JAMA Psychiatry: Aktüel kanıt
- TUS Soru Bankaları: Klinik bilimler ve temel bilim soruları, son yılların psikiyatri soru dağılımı
❓ TUS Psikiyatri SSS
Psikiyatri kaç yıl uzmanlık eğitimidir?
Psikiyatri (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları) 4 yıl sürer (ÖSYM 2026 TUS kılavuzu Tablo 7). Kanuna göre Ruh Sağlığı ve Hastalıkları'na bağlı resmî yan dal yalnız TSK'ya özgü Askeri Psikiyatri'dir. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları yan dal değil, TUS ile girilen 4 yıllık ayrı bir ana daldır (psikiyatri uzmanları için kanunda 2 yıl). Adli, geriatrik, bağımlılık, konsültasyon-liyezon, psikoterapi, nöromodulasyon, kadın ve perinatal psikiyatri resmî yan dal değil, uzmanlık sonrası kurs, sertifika ve yurt dışı fellowship ile gelişen ilgi alanlarıdır.
Psikiyatri kaç puan ile tutulur?
2026/1'de programların taban puanlarının ortalaması 67,44 oldu; Ruh Sağlığı ve Hastalıkları bu ortalamaya göre 41 ana dal arasında 8. sırada. Yerleşen adayların puanları 55,95 ile 75,51 arasında değişti; taban puan programa ve kuruma göre belirgin farklılaşır. Güncel değerler için TUS Ruh Sağlığı ve Hastalıkları taban puanları sayfasına ve ÖSYM yerleştirme sonuçlarına bakın.
Psikiyatrist maaşı 2026 ne kadar?
Kamuda uzman tabip temel net maaşı Temmuz 2026'da yaklaşık 103.250 TL'dir (bekâr, döner sermaye hariç). Üzerine taban ek ödeme (net 39.901-56.739 TL, vergi dilimine göre) ve nöbet ücreti (saat başına 250,17 TL) eklenir; kamuda hekim maaşı branştan bağımsızdır. Özel hastane, özel poliklinik ve online psikiyatri gibi çalışma modellerinde gelir kuruma, hasta sayısına ve sözleşmeye göre çok değişir, tek bir aralık vermek yanıltıcı olur.
Psikiyatri nöbet yoğunluğu nasıl?
Orta — diğer cerrahi dallardan az. Nöbet sıklığı kuruma ve döneme göre değişir; gece akut intihar+homisid+akut psikoz+akut mani+ajitasyon+delirium+akut detoks değerlendirmesi yapılır. Acil psikiyatri+konsültasyon-liyezon yoğun. Düzenli iş saatleri+poliklinik ağırlıklı bir tıbbi alan.
Psikiyatride hangi alanlar hızla evriliyor?
Esketamin+ketamin (TRD)+brexanolone+zuranolone (postpartum)+lumateperon (şizofreni+bipolar)+kariprazin+lurasidon+lumateperon+xanomeline-trospium (KarXT — yeni mekanizma)+psilosibin+MDMA klinik trial+TMS (SAINT+iTBS)+TBS+aTMS+digital therapeutics (FDA onaylı)+yapay zeka+telesağlık. Psikiyatri son 5 yılda devrim yaşıyor — gelecek 10 yıl daha hızlı evrim bekleniyor.
Psikiyatri vs Nöroloji farkı?
Psikiyatri — duygu+düşünce+davranış+ruhsal hastalıklar+psikoterapi+psikofarmakoloji odaklı. Nöroloji — beyin+omurga+periferik sinir+kas+akut inme+epilepsi+nörodejeneratif odaklı. Psikiyatri 4 yıl, Nöroloji 5 yıl sürer (ÖSYM 2026 TUS kılavuzu Tablo 7). Beyin-zihin sınırı çakışan alanlar — nöropsikiyatri+otoimmün ensefalit+demans+TBI+Parkinson psikiyatrisi+epilepsi psikiyatrisi+otizm+ADHD multidisipliner.
⚠️ Sağlık Bilgisi Uyarısı (YMYL)
Bu rehber TUS sınav hazırlığı + uzmanlık kariyer rehberi amaçlıdır; klinik tedavi+ilaç dozajı+hasta bakımı+reçete+tanı tavsiyesi niteliği taşımaz. Klinik uygulamada APA+EPA+TPD+Kaplan-Sadock+Stahl+DSM-5-TR güncel kılavuzları, Türkiye Farmakopesi, TİTCK onaylı prospektüs+yetkili psikiyatri uzmanı onayı esas alınır. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.
