İlgili İçerikler: HMGS Rehberi | HMGS Sayacı | Konu Dağılımı | HMGS Puan Hesaplama
Son Güncelleme: Eylül 2026 | Bu içerik en güncel bilgilerle hazırlanmıştır.
🔗 HMGS Hazırlık: Hangi Meslekler? | HMGS Tarihçesi | Sınav Konuları
✅ Muafiyet Kriterleri
İki şarttan birini sağlayan adaylar HMGS'den muaftır:
1️⃣ 24 Ekim 2019'dan önce hukuk fakültesine kayıt yaptıranlar (mezuniyet tarihi fark etmez)
2️⃣ 31 Mart 2024'ten önce mezun olanlar (kayıt tarihi fark etmez)
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS), 7188 sayılı Kanun ile 2019 yılında getirilmiş olmakla birlikte, geçiş dönemi düzenlemeleri çerçevesinde bazı adaylar bu sınavdan muaf tutulmaktadır. Bu yazıda HMGS muafiyet koşullarını, tarih hesaplamasını ve özel durumları detaylı olarak açıklıyoruz.
HMGS Muafiyet Koşulları
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 80'inci maddesine göre HMGS'den muafiyet için iki alternatif koşuldan birinin sağlanması yeterlidir. Her iki koşulu birlikte sağlamanız gerekmez, birini karşılamanız muafiyet için yeterlidir.
Koşul 1: 24 Ekim 2019 Öncesi Kayıt
24 Ekim 2019 tarihinden önce hukuk fakültesine kayıt yaptıran adaylar, mezuniyet tarihlerine bakılmaksızın HMGS'den muaftır. Bu tarih, 7188 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihtir. Kayıt tarihi olarak ilk kayıt tarihi (matrikül tarihi) esas alınmaktadır.
Örneğin, 2019 Eylül ayında hukuk fakültesine kayıt yaptıran bir öğrenci, 2024, 2025 veya daha sonraki yıllarda mezun olsa bile HMGS'den muaftır. Çünkü kayıt tarihi 24 Ekim 2019'dan öncedir.
Koşul 2: 31 Mart 2024 Öncesi Mezuniyet
31 Mart 2024 tarihinden önce hukuk fakültesinden mezun olan adaylar, kayıt tarihlerine bakılmaksızın HMGS'den muaftır. Bu bent, 2547 sayılı Kanunun Geçici 80. maddesine 7417 sayılı Kanunla (RG 5/7/2022) eklenmiştir.
Örneğin, 2020 yılında hukuk fakültesine kayıt yaptıran ancak 2024 Mart ayından önce mezun olan bir öğrenci HMGS'den muaftır. Kayıt tarihi 24 Ekim 2019'dan sonra olsa bile, mezuniyet tarihi 31 Mart 2024'ten öncedir.
📊 Muafiyet Tablosu
| Kayıt Tarihi | Mezuniyet | Durum |
|---|---|---|
| 24.10.2019 öncesi | Herhangi bir tarih | ✅ MUAF |
| Herhangi bir tarih | 31.03.2024 öncesi | ✅ MUAF |
| 24.10.2019 sonrası | 31.03.2024 veya sonrası | ❌ HMGS ZORUNLU |
Özel Durumlar
Yatay Geçiş Yapanlar
Bir hukuk fakültesinden başka bir hukuk fakültesine yatay geçiş yapan öğrenciler için ilk kayıt tarihi esas alınmaktadır. Yatay geçiş tarihi değil, ilk hukuk fakültesine kayıt yaptığınız tarih dikkate alınır. Bu tarih 24 Ekim 2019'dan önceyse muafsınız. Hukuk dışı bir programdan hukuk fakültesine yatay geçiş yapanlarda ise hukuk fakültesine geçiş tarihi kayıt tarihi sayılır (Adalet Bakanlığı PGM SSS).
Yurt Dışı Hukuk Fakültesi Mezunları
Yurt dışındaki bir hukuk fakültesine kayıt olup yatay geçiş veya benzeri yollarla Türkiye'deki bir hukuk fakültesine geçen öğrenciler için yurt dışındaki kayıt tarihi esas alınmaktadır. Yurt dışı kayıt tarihiniz 24 Ekim 2019'dan önceyse muafsınız.
Af ile Dönüş Yapanlar
Daha önce hukuk fakültesine kayıt yaptırmış ancak herhangi bir nedenle ilişiği kesilmiş ve af yasasıyla geri dönen öğrenciler için ilk kayıt tarihi esas alınır. İlk kayıt tarihiniz 24 Ekim 2019'dan önceyse, afla dönüş yaptığınız tarih ne olursa olsun muafsınız.
Dikey Geçiş (DGS) ile Gelenler
Ön lisans programından DGS ile hukuk fakültesine geçen öğrenciler için hukuk fakültesine kayıt tarihi esas alınır. Ön lisans kayıt tarihi değil, hukuk fakültesine DGS ile yerleştiğiniz ve kayıt yaptığınız tarih dikkate alınır.
Çift Anadal ve Yandal
Çift anadal veya yandal programlarında da asıl kayıt tarihi önemlidir. Hukuk fakültesi asıl programınızsa ve kayıt tarihiniz 24 Ekim 2019'dan önceyse muafsınız. Çift anadal olarak eklenen hukuk programı için de bu kayıt tarihi esas alınır.
Muafiyet Nasıl Belgelenir?
Muafiyet durumunuz YÖKSİS (Yükseköğretim Bilgi Sistemi) kayıtlarından otomatik olarak doğrulanmaktadır. Avukatlık veya noterlik stajı ya da hâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvurusu yaptığınızda, ilgili kurum YÖKSİS üzerinden kayıt ve mezuniyet tarihlerinizi kontrol etmektedir.
Özel bir muafiyet belgesi almanıza gerek yoktur. Ancak mezuniyet belgenizi ve transkriptinizi saklamanız önerilir. Bu belgeler, kayıt tarihinizi gösteren önemli kanıtlardır.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Muafiyet YÖKSİS kayıtlarından otomatik kontrol edilir
- Kayıt tarihi olarak ilk matrikül tarihi esas alınır
- Mezuniyet tarihi olarak diploma tarihi esas alınır
- Tartışmalı durumlar için üniversitenizden resmi yazı alın
Muafiyet Hesaplama Aracı
Kendi durumunuzu kontrol etmek için aşağıdaki soruları yanıtlayın:
- Hukuk fakültesine ilk kayıt tarihiniz 24 Ekim 2019'dan önce mi?
- Evet → MUAFSINIZ (2. soruyu yanıtlamanıza gerek yok)
- Hayır → 2. soruya geçin
- Hukuk fakültesinden mezuniyet tarihiniz 31 Mart 2024'ten önce mi?
- Evet → MUAFSINIZ
- Hayır → HMGS ZORUNLU
Muaf Olmayanlar İçin
HMGS zorunluluğu kapsamında iseniz, sınava hazırlanmanız ve başarılı olmanız gerekmektedir. Sınav yılda iki kez (Nisan ve Eylül) yapılmaktadır. 120 sorudan oluşan sınavda 100 üzerinden 70 puan barajını geçmeniz yeterlidir; yanlış cezası yoktur. 2026-HMGS/2'den (27 Eylül 2026) itibaren puan göreli formülle hesaplandığından 70 puan sabit bir doğru sayısına karşılık gelmez.
HMGS hazırlığı için genellikle 3-4 aylık sistematik çalışma önerilmektedir. Sınav konuları 20 hukuk dalını kapsamakta olup, konu anlatımı, soru çözümü ve deneme sınavları ile hazırlanmanız gerekmektedir.
Sık Sorulan Sorular
2019'da kayıt yaptım ama 2026'da mezun olacağım, muaf mıyım?
Kayıt tarihiniz önemlidir. Eylül 2019'da (yani 24 Ekim 2019'dan önce) kayıt yaptıysanız muafsınız. Mezuniyet tarihiniz 2026 veya daha sonrası olsa bile, kayıt tarihi 24 Ekim 2019'dan önceyse HMGS'den muafsınız.
2020'de kayıt yaptım, 2024 Şubat'ta mezun oldum, muaf mıyım?
Evet, muafsınız. Kayıt tarihiniz 24 Ekim 2019'dan sonra olsa bile, mezuniyet tarihiniz 31 Mart 2024'ten öncedir (Şubat 2024). Bu durumda HMGS'den muafsınız.
2021'de kayıt yaptım, 2025'te mezun olacağım, muaf mıyım?
Hayır, muaf değilsiniz. Kayıt tarihiniz 24 Ekim 2019'dan sonra (2021) ve mezuniyet tarihiniz 31 Mart 2024'ten sonra (2025). Her iki koşulu da karşılamadığınız için HMGS zorunludur.
Yurt dışında hukuk okudum ve denklik aldım, muaf mıyım?
Yurt dışındaki hukuk fakültesine kayıt tarihiniz esas alınır. Bu tarih 24 Ekim 2019'dan önceyse muafsınız. Kayıt bendinde denklik veya dönüş tarihi değil, yurt dışı kayıt tarihi önemlidir; mezuniyet bendinde (31 Mart 2024) ise fark derslerini başarıyla tamamladığınız tarih mezuniyet tarihi sayılır (Adalet Bakanlığı PGM SSS).
Muafiyet için belge almam gerekiyor mu?
Hayır, ayrı bir muafiyet belgesi almanıza gerek yoktur. Avukatlık veya noterlik stajı ya da hâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvurusunda YÖKSİS kayıtlarınız otomatik olarak kontrol edilir. Mezuniyet belgeniz ve transkriptiniz yeterlidir.
🎯 HMGS Hazırlığında Profesyonel Destek Alın
Rehber Panda olarak HMGS sınavına hazırlanan hukuk mezunlarına koçluk ve mentorluk hizmeti sunuyoruz. Kişiselleştirilmiş çalışma programı, soru çözüm teknikleri ve motivasyon desteği için bizimle iletişime geçin.
İlgili Yazılar
- HMGS Nedir? Tarihçesi
- HMGS Hangi Meslekler İçin Zorunlu?
- HMGS Geçerlilik Süresi
- HMGS Konuları Tam Liste
- HMGS Çalışma Programı
⚖️ Disclaimer
Bu içerik sınav hazırlığı amaçlı bilgilendirme rehberidir. Resmi başvuru+sınav bilgileri için ÖSYM+ilgili kurum resmi sayfalarını doğrulayın. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.