AGS EB Konusu: EB+TMES Hub
Tek Cümlede
Test maddesi türleri 2 ana grupta: seçmeli (objektif) — çoktan seçmeli, doğru-yanlış, eşleştirme; yazılı (subjektif) — açık uçlu, kısa cevaplı, boşluk doldurma. Her türün avantaj-dezavantajı farklı.
1. Çoktan Seçmeli (ÇS)
En yaygın test türü. Madde kökü + seçenekler (genelde 4-5) + 1 doğru cevap + çeldiriciler.
Avantajları
- Çok soru sorulabilir → kapsam geçerliği yüksek
- Objektif puanlama (optik okuyucu)
- Madde analizi yapılabilir (p, d hesaplama)
- Tüm Bloom basamakları ölçülebilir (iyi tasarlanırsa)
Dezavantajları
- İyi madde hazırlama zor (özellikle iyi çeldirici)
- Tahmin şansı (4 şıkta %25)
- Yaratıcı düşünmeyi sınırlı ölçer
- Üretici yetenek (yazma, sentez) ölçemez
Hazırlama Kuralları
- Madde kökü net + tek görev içermeli
- Çeldiriciler eşit uzunlukta + makul görünmeli
- "Yukarıdakilerin hiçbiri" sınırlı kullan
- "Asla", "her zaman" mutlak ifadeler genelde yanlış cevap
- Şıklar mantıklı sırada (artan/azalan)
- Olumsuz kök (DEĞİL, hariç) altı çizili
2. Açık Uçlu (Yazılı)
Öğrencinin kendi cümleleriyle uzun cevap yazdığı sorular. "Açıklayın", "Yorumlayın", "Tartışın".
Avantajları
- Üst düzey bilişsel beceri (analiz, sentez, değerlendirme) ölçer
- Yazma + ifade becerisi gelişir
- Yaratıcı düşünme ölçülebilir
- Tahmin şansı yok
Dezavantajları
- Az soru → kapsam geçerliği düşük
- Puanlama subjektif (puanlayıcı güvenirliği zor)
- Zaman alıcı (hazırlama + puanlama)
- Yazı + dil becerisi puanı etkiler (matematikçi çocuk yazma zorluğu yaşar)
Puanlayıcı Güvenirliği İçin
- Cevap anahtarı + rubrik hazırla
- Birden fazla puanlayıcı (iki kişi ayrı ayrı puanlar)
- Öğrenci adlarını gizle
- Her cevabı sırayla değil, soruyu tüm öğrencilerde puanla (halo etkisi önleme)
3. Kısa Cevaplı
"Atatürk Cumhuriyeti hangi yıl ilan etti?" → "1923". Tek kelime/sayı/kısa ifade.
- Tahmin şansı düşük
- Hatırlama düzeyi (alt Bloom) ölçer
- Hızlı puanlama
- Üst düzey ölçemez
4. Doğru-Yanlış
İfade doğru mu, yanlış mı?
- %50 tahmin şansı (çok yüksek)
- Hızlı uygulanır, çok soru sorulabilir
- İyi madde yazmak zor (mutlak ifadeler tuzak)
- Kapsam geçerliği yüksek
- Yaygın olarak kullanılmaz (yüksek tahmin şansı)
5. Eşleştirme
2 sütun arasındaki eşleşme: sol sütun (öncül) - sağ sütun (yanıt).
- Çok bilgi tek soruda ölçülür
- Tanım-kavram, neden-sonuç eşleştirme
- Sağ sütunda fazladan seçenek olmalı (tahmin önleme)
- Homojen konu içermeli
6. Boşluk Doldurma
"... 1923'te Cumhuriyeti ilan etti."
- Hatırlama düzeyi
- İpuçları olabilir (dilbilgisel)
- Tek doğru cevap zor (sinonimler problemi)
Madde Türü Seçim Kriterleri
| Amaç | Önerilen Tür |
|---|---|
| Geniş kapsam taraması | Çoktan seçmeli |
| Yaratıcılık + sentez | Açık uçlu |
| Hızlı kontrol (öğrenildi mi?) | Doğru-yanlış / Kısa cevaplı |
| Tanım/kavram ilişkilendirme | Eşleştirme |
| Standart sınav (AGS, YKS) | Çoktan seçmeli |
Tipik AGS Sorusu
Örnek: Bir öğretmen öğrencilerinin "tarihi olayları kendi sözleriyle yorumlayabilmesini" ölçmek istiyor. En uygun madde türü?
Cevap: Açık uçlu (yazılı) — üst düzey bilişsel beceri ölçer.
Sıkça Sorulan Sorular
En geniş kapsam geçerliği hangisi?
Çoktan seçmeli — çok soru sorulabilir.
En düşük tahmin şansı?
Açık uçlu (sıfır tahmin) > Kısa cevaplı > Çoktan seçmeli (%25) > Doğru-Yanlış (%50).
Puanlayıcı güvenirliği düşük?
Açık uçlu — subjektif. Rubrik + iki puanlayıcı önerilir.
