AGS Türkiye Coğrafyası: EB+TMES Hub
Tek Cümlede
AGS Türkiye Coğrafyası testi 6 soru (%10 ağırlık). Fiziki coğrafya (dağlar-ovalar-akarsular-iklim) + beşeri coğrafya (nüfus-göç-yerleşme-ekonomi) ana başlıkları.
Türkiye'nin Yerşekilleri
Dağlar (Ortalama Yükseklik 1.131 m)
- Kuzey Anadolu Dağları: Karadeniz boyunca uzanır (Doğu, Batı, Orta)
- Toros Dağları: Akdeniz boyunca (Batı, Orta, Güneydoğu)
- Doğu Anadolu Bölgesi: En yüksek bölge (ortalama 2.000+ m)
- Ağrı Dağı: 5.137 m (en yüksek)
- Kaçkar Dağları (Doğu Karadeniz), Süphan + Tendürek + Nemrut (volkan)
Ovalar
- Akdeniz: Çukurova (en büyük), Antalya
- Ege: Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes
- Marmara: Bursa, İnegöl
- İç Anadolu: Konya (en büyük), Tuz Gölü çevresi
- Doğu: Erzurum, Pasinler, Iğdır
Akarsular
- Karadeniz'e: Sakarya, Kızılırmak (en uzun — 1.355 km), Yeşilırmak, Çoruh
- Akdeniz'e: Seyhan, Ceyhan, Göksu
- Ege'ye: Bakırçay, Gediz, Küçük + Büyük Menderes
- Marmara'ya: Susurluk
- Basra Körfezi'ne: Fırat, Dicle
Göller
- Van Gölü: En büyük (3.713 km²)
- Tuz Gölü: İkinci büyük, tuzlu
- Eğirdir, Beyşehir, Burdur, Sapanca, Manyas, Uluabat
- Baraj gölleri: Atatürk (Fırat), Keban (Fırat), Karakaya, Hirfanlı (Kızılırmak)
İklim
Üç Ana İklim Tipi
- Akdeniz İklimi: Yazlar kurak-sıcak, kışlar ılık-yağışlı
- Karadeniz İklimi: Yıl boyu yağışlı, her mevsim nemli
- Karasal İklim: Yazlar sıcak-kurak, kışlar soğuk-kar yağışlı (İç + Doğu + Güneydoğu Anadolu)
Geçiş İklimleri
- Marmara: Akdeniz + Karadeniz geçişi
- Ege: Akdeniz iklim — kıyıdan iç kısımlara karasal geçiş
Bitki Örtüsü
- Akdeniz: Maki + kızılçam ormanları
- Karadeniz: Geniş yapraklı (kayın, gürgen) + iğne yapraklı (karaçam, ladin) karışık ormanlar
- İç Anadolu: Bozkır (step) — kurak iklime uyumlu otsu bitkiler
- Doğu Anadolu: Yüksek dağ stebi + alpin çayır
- Güneydoğu Anadolu: Bozkır + meşe ormanları
Nüfus + Yerleşme
Türkiye Nüfusu (2024 verisi)
- ~85 milyon (TÜİK 2024)
- Nüfus artış hızı düşüyor (%0.5)
- Kentleşme oranı %92+ (kırsal nüfus azalıyor)
- En kalabalık iller: İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya
- En az nüfuslu iller: Bayburt, Tunceli, Ardahan, Gümüşhane
Göç
- İç göç: Doğu + Güneydoğu → Batı'ya (sanayi + iş)
- Mevsimlik göç: Tarım işçileri (Çukurova pamuk, Ege zeytini)
- Dış göç: 1960-80 Avrupa'ya (Almanya — gurbetçi)
- 2010+ Suriyeli göç: ~3.5 milyon Geçici Koruma statüsü
Ekonomik Faaliyetler
Tarım
- Buğday: İç Anadolu, Trakya, Güneydoğu
- Pamuk: Çukurova, Güneydoğu (GAP), Ege
- Çay: Doğu Karadeniz (Rize, Trabzon)
- Fındık: Karadeniz kıyısı (Giresun, Ordu)
- Zeytin: Ege, Akdeniz
- Üzüm: Ege, İç Anadolu
Sanayi
- Otomotiv: Bursa, Kocaeli, Sakarya
- Tekstil: İstanbul, Bursa, Denizli, Gaziantep
- Demir-çelik: Karabük, Ereğli, İskenderun
- Petrokimya: İzmit (TÜPRAŞ)
- Çimento: Yaygın
Turizm
- Deniz: Antalya, Muğla, Aydın, İzmir
- Tarih: İstanbul, Çanakkale, Konya, Kapadokya
- Sağlık: Termal (Yalova, Bursa, Afyon)
- Kayak: Erciyes, Uludağ, Palandöken
Coğrafi Bölgeler (7 Bölge)
- Marmara
- Ege
- Akdeniz
- İç Anadolu
- Karadeniz
- Doğu Anadolu
- Güneydoğu Anadolu
Tipik AGS Sorusu
Örnek: Türkiye'nin en uzun akarsuyu hangisidir?
Cevap: Kızılırmak (1.355 km, Karadeniz'e dökülür)
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye'nin 7 bölgesi?
Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu.
En uzun akarsu?
Kızılırmak (1.355 km).
En büyük göl?
Van Gölü (3.713 km², tuzlu).
3 ana iklim tipi?
Akdeniz, Karadeniz, Karasal.
#ags türkiye coğrafyası#fiziki coğrafya dağ ova akarsu#beşeri coğrafya nüfus göç#7 coğrafi bölge
Paylaş:
