Suriyeli Hekim İçin Türkiye'de Mesleğe Dönüş

Tam yetkiyle hekimlik için diğer yurt dışı mezunları gibi YÖK diploma denkliği ve Sağlık Bakanlığı tescili gerekir; denklik değerlendirmesinde STS Tıp şartı getirilebilir. Çalışma izninde ayrıca Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik uygulanır ve sağlık meslek mensupları için Sağlık Bakanlığından ön izin alınması zorunludur. Sağlık Bakanlığı, Suriyelilere hizmet veren Göçmen Sağlığı Merkezlerinde Suriyeli sağlık personeli de çalıştırmaktadır.

Temel belge, Göç İdaresi Başkanlığının verdiği geçici koruma kimlik belgesidir (yabancı kimlik numarası 99 ile başlar); YÖK, denklik başvurusu yapan yabancı uyruklu kişilerin yabancı kimlik numarası almasını ister. Diploma, not dökümü ve diploma eki gibi belgelerin güncel listesi YÖK'ün denklik sayfasında (denklik.yok.gov.tr) yayımlanır. Başvuruda eksik belge tespit edilirse tamamlamak için 30 gün süre verilir.

Yönetmeliğe göre diploma eki temin edilemiyorsa, bu durumu açıklayan ve mezun olunan üniversiteden ya da ülkenin yetkili makamlarından alınan bir belge istenir. Belge sorunu yaşıyorsanız izlenecek yolu başvurudan önce doğrudan YÖK'e sorun. Ücret karşılığında "belge çözümü" vaat eden üçüncü kişilere itibar etmeyin.

Üniversitelerin Türkçe öğretim merkezleri (TÖMER) ücretli kurslar açar; Halk Eğitim Merkezleri de yabancılara yönelik Türkçe kursları düzenler. STS Tıp ve klinik çalışma Türkçe olduğu için tıp terimlerini Türkçe karşılıklarıyla ayrıca çalışmanız gerekir.

Suriyeli hekimlere özel, doğrulayabildiğimiz bir STS hazırlık kursu ya da burs programı yoktur. STS Tıp tüm adaylar için aynı sınavdır: ÖSYM tarafından iki aşamada yapılır (Temel Tıp Bilimleri 100 soru / 135 dakika, Klinik Tıp Bilimleri 100 soru / 135 dakika); 4 yanlış 1 doğruyu götürür ve her aşamadan en az 40 puan gerekir. Güncel tarih ve koşullar için ÖSYM kılavuzunu izleyin.

Geçici koruma sağlanan yabancıların çalışma izni başvurusu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına (calismaizni.gov.tr) yapılır; başvuruyu genellikle işveren yapar. Sağlık meslek mensupları için Sağlık Bakanlığından ön izin alınması zorunludur; ön izin belgesi olmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz (Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 15 Ocak 2016).

Sağlık Bakanlığının, ülkedeki Suriyelilere koruyucu ve temel sağlık hizmetlerini daha etkili sunmak için kurduğu merkezlerdir (SIHHAT projesi). Bu merkezlerde Suriyeli sağlık personeli ve Arapça-Türkçe bilen hasta yönlendirme elemanları görev yapar. Suriyeli hekimler bu merkezlerde çalışmadan önce Sağlık Bakanlığının Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği desteğiyle yürüttüğü uyum eğitimlerine katılmıştır. Güncel istihdam imkânı için Halk Sağlığı Genel Müdürlüğüne ve il sağlık müdürlüklerine danışın.

Kayıt ve kimlik işlemleri Göç İdaresi Başkanlığına (goc.gov.tr), diploma denkliği YÖK'e, sınav ÖSYM'ye, tescil Sağlık Bakanlığına aittir. UNHCR Türkiye (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği) koruma kapsamındaki kişileri haklar ve hizmetler konusunda bilgilendirir (help.unhcr.org/turkiye). Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği (SGDD-ASAM) hukuki danışmanlık ve psikososyal destek sunar.

Geçici koruma kapsamındaki çocuklar Türk devlet okullarına kayıt yaptırabilir; kayıt için il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerine başvurulur. Sağlık hizmetlerine Göçmen Sağlığı Merkezleri ve kamu hastaneleri üzerinden erişilir. Güncel kurallar için Göç İdaresi Başkanlığına danışın.

Geçici koruma statüsü tek başına vatandaşlık hakkı vermez. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'ndaki yollar (ör. bir Türk vatandaşıyla en az üç yıllık evlilik, istisnai vatandaşlık) için güncel koşulları Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden öğrenin; istisnai vatandaşlık kararı idarenin takdirindedir.