Yatay Geçiş Test 2

Test 1, yatay geçişin temel kurallarını ölçer: tanım, kurum içi ve kurumlar arası geçiş, genel not ortalaması şartı, yarıyıl sınırları, DGS farkı, Ek Madde 1, yurt dışı, kontenjan, açık ve uzaktan öğretim ve lisansüstü. Test 2 bu temelin üzerine şu konuları ekler: (1) aynı fakülte ve farklı fakülte arası kurum içi geçiş, (2) devlet ve vakıf üniversitesi arasında geçiş ve ücret farkı, (3) ikinci öğretimden birinci öğretime geçişte sınıfın ilk yüzde onu kuralı (Madde 6/3), (4) çift anadal programı (Madde 16 ve 17), (5) yan dal programı (Madde 18-21), (6) AKTS/ECTS, (7) Erasmus+, Mevlana ve Farabi değişim programları, (8) yatay geçişe engel olan ve olmayan durumlar, (9) birinci öğretimden ikinci öğretime geçiş ve ücret (Madde 6/2), (10) ders intibakı (Madde 8/3). Her sorunun açıklamasında ilgili madde numarası yer alır; Test 1'i bitirdikten sonra çözmeniz önerilir.

Yönetmeliğin 6. maddesine göre: (1) İkinci öğretimden normalde yalnızca ikinci öğretim diploma programlarına yatay geçiş yapılabilir. (2) İstisna: başarı bakımından bulunduğu sınıfın ilk yüzde onuna girerek bir üst sınıfa geçen ikinci öğretim öğrencileri, birinci öğretim diploma programlarına kontenjan dahilinde yatay geçiş yapabilir (6/3). Sıralama, öğrencinin üniversitedeki akademik başarısına göre belirlenir; YKS sırası esas alınmaz. (3) Ters yönde, aynı yükseköğretim kurumunda aynı diploma programında birinci öğretimden ikinci öğretime kontenjan sınırlaması olmaksızın geçiş yapılabilir; ancak ikinci öğretime geçen öğrenci ikinci öğretim ücretini öder (6/2). Kontenjan, başvuru süresi ve ek kriterler için üniversitenin ve YÖK'ün ilanlarına bakın. Bu yüzde on kuralı, çift anadal başvurusundaki sınıfın ilk yüzde yirmisi ölçütüyle (Madde 17/2) karıştırılmamalıdır. Yönetmeliğin 10. maddesi ise ortak programdan diploma programlarına geçişi düzenler; "üstün başarı yatay geçişi" adıyla ayrı bir hüküm yoktur.

Çift anadal programı (ÇAP), aynı yükseköğretim kurumunda öğrencinin iki diploma programından eş zamanlı ders alıp iki ayrı diploma alabilmesini sağlar (Madde 4/a ve 16). Programlar arasında çift anadal açılması senato onayına bağlıdır. Başvuru zamanı: anadal lisans programında en erken üçüncü yarıyılın başında; en geç dört yıllık programlarda beşinci, beş yıllık programlarda yedinci, altı yıllık programlarda dokuzuncu yarıyılın başında (ön lisansta en erken ikinci, en geç üçüncü yarıyılın başında) (17/1). Başvuru şartı: başvuru anında anadal genel not ortalamasının 100 üzerinden en az 70 olması ve anadal programının ilgili sınıfında başarı sıralamasında en üst yüzde yirmide bulunmak (17/2); başvurulan yarıyıla kadar anadaldaki tüm dersleri başarmış olmak (17/3). Anadal not ortalaması en az 70 olup ilk yüzde yirmide yer almayan öğrenciler, çift anadal yapılacak programın ilgili yıldaki taban puanından az olmamak üzere puana sahipse yine başvurabilir (17/2-c). Başarı sıralaması şartı aranan programlarda ayrıca kayıt olunan yıldaki başarı sıralaması şartının sağlanmış olması gerekir (16/1). Devam ve mezuniyet: çift anadaldan mezun olabilmek için anadal not ortalamasının en az 70 olması gerekir; çift anadal süresince anadal not ortalaması bir defaya mahsus 65'e kadar düşebilir, ikinci kez 70'in altına düşen öğrencinin ikinci anadal kaydı silinir (17/4). İki yarıyıl üst üste çift anadaldan ders almayan öğrencinin kaydı silinir (17/8). İkinci anadal diploması ancak birinci anadal programından mezun olunursa verilir (17/5). Kontenjan ve ek koşullar için üniversitenin ilanına bakın.

Yan dal (Madde 18-21), aynı yükseköğretim kurumunda belirli bir konuya yönelik sınırlı sayıda ders alarak diploma yerine geçmeyen bir yan dal sertifikası almayı sağlar (Madde 4/o ve 18/2). Başvuru: anadal lisans programının en erken üçüncü, en geç altıncı yarıyılının başında; başvurulan yarıyıla kadar aldığı lisans programındaki tüm kredili dersleri başarmış olmak; başvuru sırasında anadal genel not ortalamasının 100 üzerinden en az 65 olması (19/1-3). Yan dala devam edebilmek için anadal not ortalamasının en az 60 olması şarttır; sağlanamazsa yan dal kaydı silinir (20/2). Yan dal başarısı anadal mezuniyetini etkilemez (21/1); iki yarıyıl üst üste ders alınmazsa yan dal kaydı silinir (21/3). Çift anadal ise iki diploma verir; başvuruda not ortalaması en az 70 ve sınıfın ilk yüzde yirmisi aranır, başvuru en geç dört yıllık programlarda beşinci yarıyılın başında yapılır (17/1-2). Karar ipucu: ikinci bir diploma hedefliyorsanız ÇAP, daha sınırlı bir ek yetkinlik ve sertifika yeterliyse yan dal uygundur. Aynı anda birden fazla ikinci anadal programına kayıt yapılamaz; ancak ikinci anadal diploması ile yan dal programına aynı anda kayıt yapılabilir (16/3). Senatolar yan dal için ek koşullar getirebilir ve asgari başarı notlarını yükseltebilir (21/5); kontenjan ve başvuru koşulları için üniversitenin ilanına bakın.

Yönetmelik değişim programını, yurt içi veya yurt dışı iki yükseköğretim kurumu arasında düzenlenen protokol çerçevesinde, kurumlardan birine kayıtlı öğrencilerin kısa süreli olarak diğer kurumda eğitim görmesini ve bir kurumdan alınan derslerin diğer kurumda eşdeğer olarak kabul edilebilmesini öngören program olarak tanımlar (Madde 4/b). Erasmus+ Avrupa'daki kurumlarla, Mevlana yurt dışındaki kurumlarla, Farabi ise Türkiye'deki üniversiteler arasında yapılan değişim programlarıdır. Yatay geçişten farkları: (1) Kayıt: değişimde öğrenci kendi üniversitesinde kayıtlı kalır, öğrenim ücretini veya katkı payını kayıtlı olduğu kuruma öder (Madde 22/4) ve dönem sonunda geri döner; yatay geçişte kayıt kalıcı olarak yeni kuruma taşınır. (2) Dersler: değişimde alınan dersler ilgili yönetim kurulu kararıyla kendi programındaki yükümlülüklerin yerine sayılabilir (22/1); iki kurum arasında değişim öncesi ders intibakını öngören protokol imzalanır (25/1). (3) Süre: değişim programında geçirilen süre öğretim süresine dahildir (22/2). (4) Mezuniyet: değişim öğrencisi kayıtlı olduğu kurumdan, yatay geçiş yapan öğrenci yeni kurumdan mezun olur. Başvuru koşulları, süreler, hibe ve kontenjanlar programı yürüten kurumların (Erasmus+ için Türkiye Ulusal Ajansı, Mevlana ve Farabi için YÖK ve üniversiteler) güncel ilanlarında yer alır.

Yatay Geçiş Yönetmeliği burs ve ücretle ilgili sınırlı hükümler içerir: (1) Aynı yükseköğretim kurumunda aynı diploma programında birinci öğretimden ikinci öğretime geçen öğrenci, ikinci öğretim ücretini öder (Madde 6/2). (2) Vakıf üniversitesinin bir programında burslu kontenjan dahilinde okuyan öğrenci kurum içi yatay geçiş yaparsa, bursunun devamına ilişkin esasları belirleme yetkisi üniversite senatosuna aittir (Madde 9/2). (3) Özel öğrencilik ve değişim programındaki öğrenciler öğrenim ücretini veya katkı payını kayıtlı oldukları kuruma öder; vakıf üniversitelerinde ise ödenen ücretin yüzde 80'i, öğrencinin özel öğrenci olarak okuduğu kuruma aktarılır (Madde 22/4). Devlet üniversitelerinin birinci öğretiminde normal öğrenim süresi içinde katkı payı alınmaz; süre aşımında uygulama üniversiteye göre değişir. KYK öğrenim kredisi, burs ve yurt konuları bu Yönetmelikte düzenlenmez; geçiş sonrası durumunuz için Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü'nün güncel duyurularına ve başvuru kanallarına bakın, yurt için yeni şehirde ayrıca başvuru gerekip gerekmediğini oradan teyit edin. Vakıf üniversitelerinin ücret ve burs koşulları üniversiteden üniversiteye büyük farklılık gösterir; geçiş kararından önce ilgili üniversitenin güncel ücret ve burs ilanını inceleyin.

Plan genel bir çerçevedir; belge ve tarihler için ilgili ilan esastır. 1. gün: Hedefi netleştirin: başka bir programa geçmek mi (kurum içi, kurumlar arası, Ek Madde 1), yoksa bulunduğunuz üniversitede ek diploma ya da sertifika almak mı (çift anadal, yan dal)? Yatay geçişte kayıt kalıcı olarak yeni kuruma taşınır; çift anadal ve yan dal ise kayıtlı olduğunuz üniversite içinde yürür. 2. gün: Şartları kontrol edin: yatay geçişte genel not ortalaması, yarıyıl sınırı, puan şartı ve dil belgesi; çift anadalda not ortalaması en az 70 ve sınıfın ilk yüzde yirmisi; yan dalda en az 65 (Madde 17/2 ve 19/3). 3. gün: Belgeleri toplayın: resmî transkript, öğrenci belgesi ve ilanda istenen diğer belgeler; Ek Madde 1 için ÖSYM sonuç belgesi. 4. gün: Başvuru formunu doldurun ve bilgileri iki kez kontrol edin; başvuru yalnızca ilan edilen süre içinde alınır (Madde 7/1). 5. gün: Başvuruyu tamamlayın, onay çıktısını saklayın; ilanda motivasyon mektubu isteniyorsa hazırlayın. 6. gün: Sonuç ilanını takip edin; yeterli aday varsa asıl kadar yedek aday belirlenir (Madde 8/2). 7. gün: Yedek planı hazır tutun; reddedilirseniz bir sonraki başvuru dönemini ilanlardan takip edin. Yatay geçiş kabul edilirse intibak komisyonu hangi derslerden muaf olacağınızı belirler (Madde 8/3). Çift anadal ve yan dal aynı kurum içinde yürüdüğünden, yatay geçiş yaptıktan sonra yeni üniversitenin şartlarını sağlarsanız bu programlara da başvurabilirsiniz. Kabul garantisi yoktur; bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır.