İYÖS Genel Deneme 1 — İdari Yargı Ön Sınavı Karma

**İYÖS Resmi Yapısı**: **Adalet Bakanlığı adına ÖSYM (protokolle) + 120 soru / 155 dakika + 5 şık + YANLIŞ CEZASI YOK + baraj puanı 70 (100 üzerinden)**. **PUANLAMA (2026-İYÖS)**: göreli formül uygulanır; 70 puan sabit bir doğru sayısına karşılık gelmez (formülden matematiksel türetim, ÖSYM yorumu değil: ham puanı ortalamanın standart sapmanın yedide biri kadar üstünde olan aday 70 alır). **2026 TARİHİ**: 27 Eylül 2026 (Pazar) + başvuru 11-19 Ağustos 2026. **HEDEF KİTLE**: Hukuk fakültesi DIŞI mezun (SBF + İİBF + İktisat + Maliye + Kamu Yönetimi). **9 ALAN AĞIRLIKLI DAĞILIM**: İdare Hukuku 12 soru/%10 + Vergi Hukuku 12 soru/%10 (en ağırlıklı 2) + İYUK + Anayasa + Medeni + Borçlar + Maliye + Ekonomi (her biri 9 soru/%7.5 = orta ağırlık) + diğer dallar yaklaşık 42 soru/%35 (idari teşkilat + iş hukuku + sosyal güvenlik + ceza temel + uluslararası hukuk). **HEDEF GÖREV**: İdari yargı hâkim yardımcılığı (eski adıyla adaylık — İdare Mahkemesi + Vergi Mahkemesi + BİM + Danıştay). **YASAL DAYANAK**: 2547 sayılı Kanun Ek md. 41 (7188 s.K., RG 24 Ekim 2019) + Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ve İdari Yargı Ön Sınavı Yönetmeliği (RG 8/5/2024) + 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu md. 8.

**İYÖS 9 Alan Stratejik Sıralama**: **(1) ÖNCELİKLİ — EN AĞIRLIKLI 2 DAL** (toplam 24 soru / %20): **İdare Hukuku 12/%10** (İYUK 2577 + idari işlem 5 unsur YESKKM + Danıştay 155 + iptal davası açma + KÖİ 3996 — Gözler + Yıldırım + Atay + Günday + Tan + Akyılmaz) + **Vergi Hukuku 12/%10** (VUK 213 tarh-tahakkuk-tahsil-tebliğ + GVK 193 7 unsur TZÜSGMD + KVK 5520 %25 + KDV 3065 %20 + vergi yargısı 30 gün — Akkaya + Karakoç + Öner-Aksoy + Şenyüz-Yüce-Gerçek). **(2) ORTA ÖNCELİK — 6 DAL** (her biri 9 soru / %7.5 = toplam 54 soru / %45): Anayasa (Gözler + Özbudun + Erdoğan + Kaboğlu) + İYUK Madde 7 + Medeni TMK 4721 (Karahasan + Akıntürk + Dural-Öz + Oğuzman-Seliçi) + Borçlar TBK 6098 (Eren + Kılıçoğlu) + Maliye 5018 KMYK (Nadaroğlu + Pehlivan) + Ekonomi (Mankiw + Krugman + Acemoğlu + Çolak). **(3) DESTEKLEYİCİ DALLAR** (yaklaşık 42 soru / %35): İdari teşkilat + İş Hukuku + Sosyal Güvenlik + Ceza temel + Uluslararası Hukuk + İnsan Hakları. **PROFİL BAZLI STRATEJİ**: SBF/Kamu Yönetimi → Anayasa+İdare avantajlı + Vergi sıfırdan. İİBF/İktisat → Maliye+Ekonomi+Vergi avantajlı + İdare+Anayasa sıfırdan. Maliye → Vergi+Maliye en avantajlı + diğer 7 alan sistematik.

**İYÖS Test 1+2+3 Sistematik Kapsama**: **(1) İYÖS Test 1 — GENEL TANIŞMA + 9 ALAN KISA**: İYÖS tanımı (Adalet Bakanlığı adına ÖSYM + 27 Eylül 2026 + 120 soru/155 dk + YANLIŞ CEZASI YOK + baraj 70 + hukuk DIŞI mezun) + İYÖS-HMGS farkı (KRİTİK — hukuk DIŞI vs hukuk mezun + karıştırma yasak + AYÖS YOK + yabancı dil sınavı DEĞİL) + İdare Hukuku ağırlık + Vergi Hukuku ağırlık + Anayasa + Borçlar/Medeni + Maliye/Ekonomi kısa kapsam + Hâkim yardımcılığı süreci + İYUK 60/30 gün + Hukuk DIŞI kitle profili pedagojik dil. **(2) İYÖS Test 2 — EN AĞIRLIKLI 2 DAL DERİN** (%20 toplam): İdare 5 (İYUK Madde 2 3 dava türü + idari işlem 5 unsur YESKKM + Danıştay yapı + iptal davası açma şartları + KÖİ 3996 sayılı YİD/YİT/İD) + Vergi 5 (VUK 213 4 aşama tarh-tahakkuk-tahsil-tebliğ + GVK 7 unsur detay + KVK 5520 tam/dar mükellef + KDV 3065 %20 oran + vergi yargısı 3 aşama 30 gün). **(3) İYÖS Test 3 — ORTA AĞIRLIKLI 4-5 DAL** (%30 toplam): Anayasa 3 (1982 Anayasa 3 kuşak haklar + Cumhurbaşkanlığı 2017 + AYM bireysel başvuru 2010) + Borçlar/Medeni 3 (TBK 6098 Madde 27 5 hükümsüzlük + TMK 4721 5 kitap + eşya 3 ayni hak Roma) + Maliye/Ekonomi 4 (5018 KMYK + Anayasa 161 + CB SBB 2017 + TCMB 4651 2001 + Taylor/Phillips/Bretton Woods + Solow/Lewis/Romer-Lucas).

**İYÖS Sonrası Süreç (yazılı yarışma sınavı + mülakat + 3 yıl hâkim yardımcılığı)**: **AŞAMA 1: İYÖS Geçer Puan** (Baraj 70; 2026-İYÖS göreli formülle puanlanır) — Adalet Bakanlığı adına ÖSYM + 120 soru / 155 dk + yanlış cezası YOK + 27 Eylül 2026 sınav. **AŞAMA 2: İdari Yargı Hâkim Yardımcılığı Yazılı Yarışma Sınavı** (ÖSYM uygular; genel yetenek-genel kültür %20 + alan %80 — 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu) — yazılıda 70 ve üzeri alanlardan kadronun 2 katı aday mülakata çağrılır. **AŞAMA 3: Mülakat** (Adalet Bakanlığı Mülakat Kurulu — 7 üye, başarı eşiği 70; nihai puan %70 yazılı + %30 mülakat) — Kişilik + uygunluk + meslek anlayışı + akademik birikim + sosyal yetkinlik + hâkimlik formasyonu uygunluk değerlendirme. **AŞAMA 4: 3 Yıllık Hâkim Yardımcılığı** (7413 sayılı Kanun; Türkiye Adalet Akademisi temel eğitimi + görev dönemi + son eğitim, ara sınavlar ile son yazılı ve sözlü sınav): **1. yıl akademik teori** (Türk hukuk sistemi + AB hukuku + AİHS + uluslararası hukuk + komparatif hukuk + adli tıp + bilirkişilik + adli psikoloji), **2. yıl uygulama** (adli yargı stajı + idari yargı stajı + Cumhuriyet savcılığı + duruşma yönetimi + karar yazımı + akademik tez + İdari hâkim adayı ÖZEL UZMANLIK MODÜLLERİ — İdari Yargı + Vergi Yargı + Danıştay teşkilat). **AŞAMA 5: ATAMA** — HSK kararı + idari hâkim olarak atama (İdare Mahkemesi + Vergi Mahkemesi + BİM 9 + sonradan Danıştay üyeliği). **MECBURİ HİZMET** 5-7 yıl Doğu/Güneydoğu illerinde. **MAAŞ** (resmî maaş tablosu yayımlanmaz): basında yer alan hesaplamaya göre (Temmuz 2026, resmî değil) hâkim ve savcı yardımcısı yaklaşık 110.567 TL, 1. derece hâkim/savcı yaklaşık 215.345 TL.

**AYM Bireysel Başvuru Hakkı (Anayasa Madde 148 — 2010 değişikliği — 5982 sayılı Kanun + 6216 sayılı AYM Kanunu)**: 2010'da Türkiye anayasal sistemine eklendi + AİHM'e taşan başvuruları azaltma + AİHS uyum. **5 BAŞVURU ŞARTI**: (1) **Başvuru sahibi** — Türk vatandaşı + Türkiye'de yerleşik yabancı + zarar gören kişi + tüzel kişi (sınırlı). (2) **Başvuru konusu** — TEMEL HAK İHLALİ (Anayasa + AİHS kesişim). (3) **Kamu gücü** kullanımından kaynaklı. (4) **KANUN YOLLARI TÜKETİMİ** — son çare. (5) **30 GÜN SÜRE** — son karara karşı 30 gün içinde. **3 AŞAMALI İNCELEME**: (1) Kabul edilebilirlik (Komisyonlar + Daireler — %90+ ret), (2) Esas (Daireler + Genel Kurul — hak ihlali + ölçülülük), (3) Karar (Madde 50): İhlal VAR + tazminat takdir + yeniden yargılama veya İhlal YOK. **YILLIK İSTATİSTİK** (2024): 50K+ başvuru + %5-10 kabul + %2-5 ihlal. **5 EN ÇOK BAŞVURU**: Adil yargılanma (20K) + Mülkiyet hakkı (10K) + Özel hayat (5K) + İfade özgürlüğü (3K) + Kişi hürriyeti (3K). **AİHM'E ETKİSİ**: 2012 sonrası AİHM Türkiye başvurularını **bireysel başvuru ön şartı** haline getirdi (effective remedy rule).

**Türkiye Yargı Sistemi 3 Ana Kol** (Anayasa Madde 9 + 138-160): **(1) ADLİ YARGI**: Asliye Hukuk/Ceza Mahkemeleri + Sulh + Aile + İş + Tüketici + Ticaret + Çocuk Mahkemesi → BAM (Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf) → Yargıtay (Madde 154 + 2797 sayılı Kanun + 23 dava dairesi). Hukuk + ceza uyuşmazlıkları. **(2) İDARİ YARGI**: İdare Mahkemesi + Vergi Mahkemesi → BİM (2014 reformu 5662 sayılı + 9 BİM) → Danıştay (Madde 155 + 2575 sayılı Kanun + 1868 Şura-yı Devlet + 15 dava dairesi + 2 görev yargı/danışma). İdari işlemler + vergi uyuşmazlıkları. **(3) ANAYASA YARGISI — AYM**: Anayasa Mahkemesi (Madde 146-153 + 6216 sayılı Kanun + 15 üye + 12 Cumhurbaşkanı + 3 TBMM + 12 yıl görev). **3 ANA YETKİ**: (a) **NORM DENETİMİ** (Madde 150-152 — iptal davası + somut norm denetimi/itiraz yolu), (b) **BİREYSEL BAŞVURU** (Madde 148 — 2010 reformu — yıllık 50K+ başvuru), (c) **YÜCE DİVAN** (Madde 148/3 — Cumhurbaşkanı + Bakanlar + üst düzey kamu görevlileri suçlama). **AYRI**: Sayıştay (Madde 160 + 6085 sayılı 2010 + 1862 kuruluş + hâkim teminatı + TBMM adına denetim) + Uyuşmazlık Mahkemesi (Madde 158 — adli + idari yargı arası yetki uyuşmazlıkları). **DUALİSTİK YARGI MODELİ** (Fransız Conseil d'État etkisi) — adli + idari yargı ayrı (dualisme juridictionnel).