DGS Sözcükte Anlam — Test 2 (Derinleştirme)

**Test 1:** İnsan / duygu / doğa odaklı kelime havuzu (kalp, çiçek açtı, gözünden okudu vb.). **Test 2 (bu):** İş / teknoloji / bilim odaklı kelime havuzu (çözümlemek, filizlendi, arayüz, doğrulamak, temellere, emeği). Test 1 daha **gündelik/edebi** bağlamlar, Test 2 daha **akademik/profesyonel** bağlamlar. Aynı anlam tipleri kullanılır (gerçek/mecaz/eş/zıt/sesteş/yan/terim) ama farklı havuzlar — **çakışma yok, hem Test 1 hem Test 2 çözmek vocabulary genişliğini artırır**. DGS sınavında her iki bağlam karşına çıkabilir.

**Mecaz anlam ipuçları:** (1) Sözcüğün **gerçek (sözlük) anlamı bağlama UYMUYOR** — örn. "şirket filizlendi" (şirket bitki değil). (2) **Soyut → somut metaforu** — duygu, başarı, fikir gibi soyut kavramlar için somut nesne kelimesi kullanılır ("tezleri temellere dayandırmak"). (3) **Sıfat tamlamaları** mecaz işareti — "uzun yılların emeği", "büyük başarı kökleri", "ekonomik felaket dalgası". (4) **Doğa/bedensel kelimeler insan/kuruma uygulanır** — kök saldı, dal budak saldı, çiçek açtı, kanat çırptı, gözünden düştü. Bu kalıplar **otomatik mecaz**. DGS'de %30 soru mecaz anlam.

**(1) Gerçek (temel) anlam:** Sözlüğün ilk anlamı, somut nesne/eylem. Örnek: "Çocuk pencereyi açtı" — açmak = fiziksel açma. **(2) Yan anlam:** Gerçeğe yakın ama soyutlanmış, bağlamla genişletilmiş. Örnek: "Toplantı saatini açıkladı" — açıklamak (söylemek, beyan etmek). **(3) Mecaz anlam:** Gerçek anlamla bağlantısı zayıf, **benzetme/metafor** ile soyut anlam. Örnek: "Yüreği açıldı" — açıldı (rahatladı). **(4) Terim anlam:** Belirli bir bilim/sanat/meslek alanında **özel teknik anlam**. Örnek: "Yazılım arayüzü" — arayüz (bilişim teknik kavramı). **Anlam zinciri:** Gerçek → Yan → Mecaz (uzaklaşır); Terim ise paralel uzmanlık dalı.

**Son 7 gün:** (1) **TDK Türkçe Sözlük TOP-100 çok anlamlı kelime** listesi tekrar et — çözmek, açmak, vermek, almak, yüz, gül, kır, çay, gözü, eli, yüzü. her birinin 4-5 anlamı. (2) **Mecaz kalıpları** ezberle (kök saldı, çiçek açtı, kanat çırptı, dal budak saldı, gözünden düştü). (3) **Terim havuzu** — modern alanlar: bilişim (arayüz, algoritma, donanım), ekonomi (mücbir sebep, fizibilite, marj), tıp (anestezi, kronik, prognoz). (4) **Günde 2 sözcükte anlam testi** (10 soru her biri, zamanlı). (5) Yanlış cevapları **TDK Online Sözlük** ile doğrulayın — kelimenin tüm anlamlarını gör. **Sınav günü:** Sözcükte anlam DGS Sözel'in **EN HIZLI kategorisi** — 10 saniye/soru hedef.

**(1) Soru yönünü kaçırmak** — "Aşağıdakilerin ZIT anlamı hangisidir?" sorusunda hızlı okuyup eş anlamlıyı seçmek. **(2) Bağlamdan kopuk şık seçmek** — "çözmek" cümlede "sorun" bağlamında ama "kilit açmak" şıkkını seçmek. **(3) Sözcüğün ilk anlamına gitmek** — sözlüğün 1. anlamı çoğunlukla gerçek anlam; ama cümle mecaz/terim isteyebilir. **(4) Eş anlamlı kümeleri karıştırmak** — "arttı/çoğaldı/büyüdü/yükseldi" arasında ince fark görmemek. **(5) Sesteş sözcükleri farklı kelime sanmak** — "yüz" (surat) ve "yüz" (sayı 100) **aynı yazılış, farklı anlam** = sesteş. **(6) Mecaz vs yan anlam ayrımını yapmamak** — yan anlam gerçeğe daha yakın, mecaz daha uzak.

**Rastgele şık eğilimi YOKTUR** — DGS'de cevaplar **rastgele dağıtılır**, A veya C'nin daha sık doğru olduğu mit. Ancak **bilinçli stratejiler:** (1) **Soru yönüne göre filtrele** — zıt anlam sorusunda 4 eş anlamlı + 1 zıt, eş anlam sorusunda 4 farklı + 1 eş. (2) **Bağlama uymayan şıkları ele** — örneğin akademik cümle bağlamında "lüks" kelime şıkkı muhtemelen yanlış. (3) **Şık dağılımı dengeli olur** (A×2, B×2, C×2, D×2, E×2 yaklaşık) — eğer 5 doğru cevap A çıkarsa istatistik dışı. **YANLIŞ STRATEJİ:** Şık dağılımına göre tahmin yapmak — her zaman bağlam belirleyici, dağılım kontrol için sadece.

**DGS Sözel 80 soru / 110 dk** = 1.375 dk/soru ortalama. Ancak **kategori bazında tempo değişir:** (1) **Sözcükte Anlam (~10 soru): 1 dk/soru = 10 dk** — en hızlı kategori, sözcük + bağlam tanıma. (2) **Cümlede Anlam (~10 soru): 1.5 dk/soru = 15 dk** — cümle yorumu daha uzun. (3) **Paragraf (Ana fikir/yardımcı düşünce/tamamlama): 2.5-3 dk/soru = 50-60 dk** — okuma + analiz. (4) **Cümle sıralama (~5 soru): 2 dk/soru = 10 dk** — mantık zinciri. (5) **Analoji + Anlatım Bozukluğu: 1.5 dk/soru = 15 dk**. **Sözcükte anlam HIZ ARTTIRICI** — diğer zor kategorilere zaman kazandırır.