BDDK UY Test 1 — Bankacılık Düzenleme + Basel III + 5411 Sayılı Kanun

**BDDK UY** = **Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Uzman Yardımcılığı** sınavı, BDDK bünyesinde uzman yardımcısı olarak atanmak için yapılan **KPSS A grubu** sınavıdır. **BDDK** = Türkiye bankacılık sektörünün bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumu (2000 kuruluş). **BDDK görevleri:** (1) Banka kuruluş + faaliyet izni. (2) Banka denetimi (yerinde + uzaktan). (3) Sermaye yeterliliği + risk yönetimi düzenlemeleri (Basel III). (4) Banka birleşmesi + tasfiyesi. (5) Tüketici hakları + finansal istikrar. (6) Diğer finansal kuruluşlar (faktoring, finansal kiralama, finansman şirketi, ödeme kuruluşları). **Premium maaş (2024):** Net **45-55K + ikramiye + yan haklar**. **Akademik kariyer açıklığı:** Bankacılık + mali piyasalar + finans hukuku doktorası. **Yurt dışı görev fırsatı:** Basel BCBS + IMF FSB (Financial Stability Board) + Dünya Bankası + AB Banka Otoritesi. **Başvuru:** Hukuk + İktisat + İşletme + Maliye + Bankacılık + Sigortacılık mezunu, 35 yaş altı, KPSS A P48 70+, YDS 60+ (uluslararası ilişkiler için).

**Basel III** = **Basel Bankacılık Denetim Komitesi (BCBS)** tarafından 2008 küresel mali krizi sonrası yayınlanan bankacılık denetim standartları. **Yayınlama:** İlk paket 2010, son revizyonlar 2017-2019. **Türkiye uygulaması:** BDDK 2014-2015'te yürürlüğe koydu. **Basel III 5 ana yenilik:** (1) **Sermaye yeterliliği artışı**: Çekirdek sermaye (CET1) %4.5 minimum + Sermaye Tamponu %2.5 + Sistemik Tampon = toplam minimum %10.5 (Türkiye BDDK %12). (2) **Likidite oranları**: LCR (30 gün), NSFR (1 yıl). (3) **Kaldıraç oranı**: özsermaye/varlık ≥ %3. (4) **Sistemik Önemli Banka Tamponu (G-SIB)**: ekstra sermaye. (5) **Karşı taraf riski**: türev işlemlerde sermaye gereksinimi. **Basel III 3 Pillar:** Pillar 1 (sermaye yeterliliği — kredi+piyasa+operasyonel risk) + Pillar 2 (denetim süreci) + Pillar 3 (piyasa disiplini). **Önemi:** 2008 krizinde **Lehman Brothers gibi büyük bankalar çöktü** — Basel III bu tür çöküşleri önlemek için **sermaye marjı + likidite tamponu + kaldıraç sınırı** zorunlu kıldı.

**Sermaye Yeterlilik Rasyosu (SYR)** = Bankanın **özsermayesinin / risk ağırlıklı varlıklarına oranı**. SYR yüksek = banka daha güvenli. **Formül:** SYR = (Özkaynak / Risk Ağırlıklı Varlıklar) × 100. **Standartlar:Basel I (1988)**: %8 minimum. **Basel III (2010)**: %8 + %2.5 koruma tamponu = %10.5 minimum (gelişmiş ülke). **Türkiye BDDK**: **%12 minimum** (Basel III\'ten daha sıkı, gelişmekte olan ülke koruma). **Türk bankaları gerçek SYR 2024:** ~%18-20 (sektör ortalama). **Sermaye kalitesi 3 katman:** (1) **Çekirdek Sermaye (CET1)** = adi hisse + dağıtılmamış kâr (en kaliteli). (2) **Ana Sermaye (Tier 1)** = CET1 + tercihli hisse. (3) **Toplam Sermaye (Tier 1+2)** = Ana sermaye + ikincil sermaye (subordinated debt). **Risk ağırlıklı varlıklar (RWA):** Bankanın varlıklarının risk düzeyine göre ağırlandırılması. Örnek: Devlet tahvili %0 ağırlık (risk yok), bireysel kredi %75 ağırlık, kurumsal kredi %100 ağırlık.

**Bankacılık denetim 2 ana yöntem:** (1) **Yerinde Denetim (On-site)**: BDDK denetçilerinin bankaya gidip **defter, kayıt, sistem inceleme** + yöneticilerle görüşme. Genelde yıllık + büyük bankalar daha sık. **Süre:** 2-4 hafta. (2) **Uzaktan Denetim (Off-site)**: BDDK'nın bankalardan **düzenli raporlar toplama** + analiz. Aylık + üç aylık + yıllık raporlar. **Erken uyarı göstergeleri** (LCR düşüşü, sermaye azalışı, kredi riski artışı) izleme. **Denetim 3 ana kategori:** (a) **Mali Denetim** = mali tablolar doğruluk + IFRS uyum. (b) **Risk Yönetimi Denetimi** = bankaların risk yönetim politikaları + uygulama. (c) **İçişleri Denetimi** = etik + kara para önleme + tüketici koruma. **Uluslararası standartlar:** BCBS Etkin Bankacılık Denetimi Temel İlkeleri + IMF Mali Sektör Değerlendirme Programı (FSAP). **Türkiye + Basel:** BDDK Basel III'ü tam uyumlu uyguluyor.

**5411 sayılı Bankacılık Kanunu** (2005, Resmi Gazete 1 Kasım) Türkiye bankacılığının temel kanunu. **Önemli maddeler:Madde 3** = bankacılık tanımı + faaliyet türleri (mevduat + katılım + kalkınma + yatırım bankası). **Madde 6-8** = banka kuruluş şartları (asgari sermaye + ortaklık yapısı + organlar). **Madde 11** = banka iştirakleri sınırlaması (özsermaye %15). **Madde 45** = banka kredi sınırı (özsermaye %25, tek müşteri). **Madde 47** = bağlantılı kişi kredi sınırı. **Madde 53** = banka organları (yönetim kurulu + denetim komitesi + kredi komitesi). **Madde 81-86** = sermaye yeterliliği + risk yönetimi. **Madde 95-99** = banka denetim. **Madde 110-117** = banka tasfiyesi + TMSF görev. **Madde 105** = BDDK kararlarına karşı dava. **5411 öncesi:** 4389 sayılı Bankalar Kanunu (1999). **Diğer ilgili kanunlar:** Türk Ticaret Kanunu (TTK 6102), Sermaye Piyasası Kanunu (6362), TCMB Kanunu (1211), Borçlar Kanunu (TBK 6098), Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu (5464), Finansal Kiralama Kanunu (6361).

**Son 7 gün stratejisi:** (1) **5411 sayılı Bankacılık Kanunu** ana maddeler ezber (Madde 3, 45, 47, 81-86, 95-99, 110-117). (2) **Basel III 3 Pillar + sermaye yeterliliği**: SYR %12 (Türkiye) vs %10.5 (Basel III). (3) **Risk yönetimi 3 kategori** (kredi + piyasa + operasyonel) + hesaplama yöntemleri (Standart + IRB + AMA). (4) **BDDK organizasyonu**: Başkan + Bankacılık Düzenleme + Bankacılık Denetim + Diğer Finansal Kuruluşlar daireleri. (5) **Para arzı agregaları** (M0/M1/M2/M3) + para çarpanı + faiz oranları ilişkişi. (6) **5018 KMYK düzenleyici kurum** statüsü. (7) **2008 krizi + Türkiye etkisi** + BDDK'nın başarılı krizden çıkış. (8) **Günde 1 BDDK UY testi** (10 soru, 20 dk). Yanlış cevapları **alan bazında ayır** (bankacılık / hukuk / iktisat). En zayıf alanı son 3 günde hedefle. **Sınav günü:** Kanun + madde + uluslararası standart referansları + güncel veriler (Türkiye SYR %18-20).

**Bankacılık kariyer 5 ana yolu:** (1) **BDDK UY (kamu denetim)** → Uzman → Daire Başkanı → Başkan Yardımcısı (premium kariyer, **net 45-55K + akademik açıklık**). (2) **Özel banka kariyeri** → Uzman / Müdür → Genel Müdür Yardımcısı → Genel Müdür (yüksek maaş ama özel sektör baskısı). (3) **TCMB UY** → Para politikası odaklı, akademik prestij. (4) **TMSF** → Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, banka tasfiyesi uzmanlığı. (5) **Bankacılık akademisi** → Doktora + Yardımcı Doçent → Doçent → Profesör. **Uluslararası bankacılık kariyeri:** (a) **BIS (Basel)** — Uluslararası Ödemeler Bankası, Basel BCBS sekreteryası. (b) **AB Banka Otoritesi (EBA)** — Avrupa bankacılık denetim. (c) **IMF Mali Sektör Denetim** — Washington DC. (d) **Dünya Bankası Mali Sektör Direktörlüğü**. (e) **OECD Mali Komite**. **Sertifikalar:** CFA (Chartered Financial Analyst, ABD) + FRM (Financial Risk Manager, GARP) + CAIA (Alternatif Yatırımlar) + Türkçe SPK Lisansları (Düzey). BDDK UY mezunları bu sertifikaları öncelikli alma fırsatı bulur.