♿ FARKLI OLMAK = EKSİK OLMAK DEĞİL
Hazırlayan: Rehber Panda — Örnek Pano (A3 yatay)
Eğitim Öğretim Yılı: 2025-2026
1. PANO ANA BAŞLIK
♿ FARKLI OLMAK = EKSİK OLMAK DEĞİL — "Engellilik bireyde değil, çevrede başlar." — 📅 3 ARALIK — DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ
2. RAKAMLAR (TÜRKİYE)
- ▸ 📊 Türkiye'de 1.5 milyon engelli birey (TÜİK)
- ▸ 📊 Nüfusun %1.5'i
- ▸ 📊 Dünya genelinde 1 milyar (Dünya %15)
- ▸ 📊 Türkiye eğitim katılım %52 (artıyor)
- ▸ 📊 İstihdam katılım %22 (artıyor)
- ▸ 📊 Engelli birey çocuk + yaşlı + her yaş + her cinsiyet + her gelir
3. ENGEL TÜRLERİ — FARKINDALIK
- ▸ 👁️ GÖRME ENGELLİ:
- ▸ • Total kör + az gören
- ▸ • Braille + JAWS + beyaz baston
- ▸
- ▸ 👂 İŞİTME ENGELLİ:
- ▸ • Total sağır + işitme cihazlı + CI
- ▸ • TİD (Türk İşaret Dili)
- ▸
- ▸ ♿ FİZİKSEL ENGELLİ:
- ▸ • Tekerlekli sandalye + walker + protez
- ▸ • Spastik + CP + omurilik + amputasyon
- ▸
- ▸ 🧠 ZİHİNSEL YETERSİZLİK:
- ▸ • Hafif + orta + ileri
- ▸ • Down sendromu vb.
- ▸
- ▸ 🌈 ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ:
- ▸ • Disleksi + diskalkuli + DCD
- ▸ • Görünmeyen engel
- ▸
- ▸ 🌀 OTİZM SPEKTRUMU:
- ▸ • Düzey 1-2-3
- ▸ • Farklılık + güçlü yan
- ▸
- ▸ 💪 SÜREĞEN HASTALIK:
- ▸ • Diyabet + epilepsi + kalp
- ▸ • Görünmeyen engel
4. BM ENGELLİ HAKLARI SÖZLEŞMESİ
- ▸ 📜 BM ENGELLİLER HAKLARI SÖZLEŞMESİ (CRPD):
- ▸
- ▸ ✊ EŞİT ERİŞİM HAKKI
- ▸ Eğitim + sağlık + iş + ulaşım
- ▸
- ▸ ✊ AYRIM YAPILMAMA
- ▸ Hiçbir alanda ayrımcılık YOK
- ▸
- ▸ ✊ MAKUL UYUM
- ▸ Çevre + sistem engelliye uyarlanır
- ▸
- ▸ ✊ KATILIM HAKKI
- ▸ Sosyal + siyasal + ekonomik tam katılım
- ▸
- ▸ 📜 Türkiye 2009'da onayladı
- ▸ 📜 5378 sayılı Engelliler Kanunu
5. ERİŞİLEBİLİRLİK — TEMEL HAK
- ▸ ♿ ERİŞİLEBİLİRLİK NE DEMEK?
- ▸
- ▸ FİZİKSEL:
- ▸ ✅ Rampa + asansör
- ▸ ✅ Geniş kapı + koridor
- ▸ ✅ Engelli tuvalet
- ▸ ✅ Erişilebilir park
- ▸
- ▸ BİLGİ + İLETİŞİM:
- ▸ ✅ Braille + büyük punto
- ▸ ✅ İşaret dili tercüman
- ▸ ✅ Altyazı + sesli betimleme
- ▸ ✅ Erişilebilir web sitesi
- ▸
- ▸ SOSYAL:
- ▸ ✅ Akran kabul + saygı
- ▸ ✅ Alay + dışlama YASAK
- ▸ ✅ Eşit fırsat
- ▸ ✅ Kapsayıcı eğitim
6. ENGELLİ BAŞARI HİKAYELERİ
- ▸ 🌟 İLHAM VEREN İNSANLAR:
- ▸
- ▸ 🏆 Stephen Hawking (ALS) — Dünyaca ünlü fizikçi
- ▸ 🏆 Helen Keller (görme + işitme) — Yazar + aktivist
- ▸ 🏆 Frida Kahlo (fiziksel engel) — Ressam
- ▸ 🏆 Beethoven (sağır) — Bestecilik dahisi
- ▸ 🏆 Türkan Saylan (kanser sonrası) — Doktor + ÇYDD
- ▸ 🏆 Mustafa Yeşil (görme engelli) — Türk yazar + aktivist
- ▸ 🏆 Paralimpik şampiyonları — Türkiye onuru
- ▸
- ▸ ✊ ENGEL = ENGEL DEĞİL FARK
7. BEN NE YAPABİLİRİM?
- ▸ ✊ AKRAN OLARAK:
- ▸
- ▸ ✅ Eşitlikle yaklaş
- ▸ ✅ Yardım iste — sormadan etme
- ▸ ✅ Sıradan bir arkadaş gibi davran
- ▸ ✅ Alay + dışlama YASAK
- ▸ ✅ TİD öğren (temel)
- ▸ ✅ Erişilebilirlik fark et
- ▸ ✅ Hakkını savun + müttefik ol
- ▸
- ▸ 🏫 OKUL OLARAK:
- ▸
- ▸ ✅ Erişilebilir sınıf + tuvalet
- ▸ ✅ BEP'li öğrenci destek
- ▸ ✅ Akran arabuluculuk + farkındalık
- ▸ ✅ Sosyal etkinlik kapsayıcı
- ▸ ✅ 3 Aralık + farkındalık etkinlik
8. TASARIM ÖNERİSİ
- ▸ A3 yatay 297×420 mm
- ▸ Renk: Mavi (BM rengi) + altın
- ▸ Görsel: Çeşitli engel + cinsiyet + yaş çocuk birlikte
- ▸ BM CRPD logosu
- ▸ Erişilebilirlik sembolleri (tekerlekli sandalye + kulak + göz)
- ▸ Font: Güçlü + okunaklı + büyük
- ▸ Braille opsiyonu (görme engelli için)