📱 EKRANINI YÖNET — HAYATINI YAŞA
Hazırlayan: Rehber Panda — Örnek Afiş (A2 yatay)
Eğitim Öğretim Yılı: 2025-2026
1. AFİŞ ANA BAŞLIK
📱 EKRANINI YÖNET — HAYATINI YAŞA — "Dijital sen değil, ekranlardır. Dengeyi sen kur." —
2. EKRAN SÜRESİ — YAŞA UYGUN
- ▸ ⏰ WHO + AAP ÖNERİLERİ:
- ▸
- ▸ • 0-2 yaş: SIFIR ekran (video görüşme hariç)
- ▸ • 2-5 yaş: 1 saat / gün max
- ▸ • 6-12 yaş: 2 saat / gün max
- ▸ • 13-17 yaş: 3 saat / gün max
- ▸
- ▸ ⚠️ Eğitim amaçlı (ödev + ders): ek
- ▸ ⚠️ Aile + sosyal zaman ekransız
- ▸ ⚠️ Uyku öncesi 1 saat ekransız
3. GÖZ SAĞLIĞI — 20-20-20 KURALI
- ▸ 👁️ HER 20 DAKİKADA:
- ▸
- ▸ 20 dakika ekran ➡️
- ▸ 20 saniye mola ➡️
- ▸ 20 feet (6 metre) uzağa bak
- ▸
- ▸ ✅ EK GÖZ SAĞLIK İPUÇLARI:
- ▸ • Ekran 30-60 cm uzak
- ▸ • Ekran göz hizasında
- ▸ • Parlama önle (perde + filtre)
- ▸ • Yapay göz yaşı (kuruluk)
- ▸ • Karanlıkta ekran KAÇIN
- ▸ • Yıllık göz muayene
- ▸
- ▸ ⚠️ MİYOPİ ARTIŞI:
- ▸ • Türkiye çocuk miyopi %40+ (artıyor)
- ▸ • Dış mekan zamanı + güneş ışığı miyopi azaltır
- ▸ • Günde 2 saat dış mekan
4. UYKU + EKRAN
- ▸ 🌙 UYKU ÇOK ÖNEMLİ:
- ▸
- ▸ YAŞA UYGUN UYKU:
- ▸ • 6-12 yaş: 9-12 saat
- ▸ • 13-18 yaş: 8-10 saat
- ▸
- ▸ 🌌 MAVI IŞIK + UYKU:
- ▸ • Ekran mavi ışık melatonin baskılar
- ▸ • Uyku gecikme + kalite düşüş
- ▸ • Uyumadan 1-2 saat önce ekran KAPALI
- ▸
- ▸ ✅ YATAK ODASI KURALLARI:
- ▸ • Yatak odasında telefon YOK (özellikle 13-)
- ▸ • Şarj cihazı yatak dışı
- ▸ • Sabah alarmı analog saat
- ▸ • Yatmadan önce kitap + meditasyon
5. DİJİTAL DETOKS — DENGE
- ▸ 🌿 DİJİTAL DETOKS:
- ▸
- ▸ GÜNLÜK:
- ▸ • Yemek sırasında ekran YOK
- ▸ • Aile zamanı (akşam 1-2 saat) ekransız
- ▸ • Sabah ilk 30 dk telefonsuz
- ▸
- ▸ HAFTALIK:
- ▸ • Cumartesi veya Pazar yarım gün ekransız
- ▸ • Doğa gezisi + spor + hobi
- ▸ • Aile + arkadaş yüz yüze
- ▸
- ▸ TATİL:
- ▸ • Tatil ilk 2 gün dijital detoks
- ▸ • Doğada uzun zaman
- ▸ • Geleneksel oyun + kitap
6. SOSYAL MEDYA — BİLİNÇLİ
- ▸ 📱 SOSYAL MEDYA BİLİNÇLİ KULLANIMI:
- ▸
- ▸ ✅ TAKIP ET:
- ▸ • Eğitsel hesaplar
- ▸ • İlgi alanı (hobi + spor + sanat)
- ▸ • Pozitif + ilham verici içerik
- ▸
- ▸ ❌ TAKIP ETME:
- ▸ • "Mükemmel hayat" gösterişler (depresyon riski)
- ▸ • Diet + body shaming içerikler
- ▸ • Toksik + kıskançlık tetikleyici
- ▸ • Yetişkin / uygunsuz içerik
- ▸
- ▸ ⚠️ KARŞILAŞTIRMA TUZAĞI:
- ▸ • İnsanlar EN İYİ anları paylaşır
- ▸ • Filtrelenmiş gerçeklik
- ▸ • Sen filtresiz kendin değerlisin
7. EKRAN BAĞIMLILIK SİNYALLERİ
- ▸ ⚠️ DİJİTAL BAĞIMLILIK SİNYALLERİ:
- ▸
- ▸ • Günde 6+ saat ekran
- ▸ • Telefon olmadan huzursuzluk
- ▸ • Sürekli bildirimi kontrol
- ▸ • Sosyal hayat azalma
- ▸ • Akademik düşüş
- ▸ • Uyku eksikliği
- ▸ • Fiziksel aktivite azalma
- ▸ • Yemekten önce telefon
- ▸ • Aile çatışması
- ▸
- ▸ ✅ YARDIM:
- ▸ • Aile + okul rehber öğretmen
- ▸ • 115 Yeşilay (davranışsal bağımlılık)
- ▸ • Klinik psikolog (TPD)
- ▸ • Aile dijital sınır anlaşması
8. POZİTİF DİJİTAL KULLANIM
- ▸ ✨ DİJİTAL = ARAÇ (Amaç değil):
- ▸
- ▸ EĞİTİM:
- ▸ ✅ Khan Academy + Coursera + edX (ücretsiz kurs)
- ▸ ✅ EBA + MEB dijital ders
- ▸ ✅ YouTube eğitsel kanallar
- ▸ ✅ Wikipedia + akademik kaynaklar
- ▸
- ▸ YARATICILIK:
- ▸ ✅ Sanat + tasarım uygulamaları
- ▸ ✅ Kodlama öğrenme (Scratch + Code.org)
- ▸ ✅ Müzik + video editör
- ▸ ✅ Blog + sosyal sorumluluk
- ▸
- ▸ BAĞLANTI:
- ▸ ✅ Uzaktaki aile + arkadaş
- ▸ ✅ İlgi alanı topluluk
- ▸ ✅ Mentorluk + dil değişim
- ▸
- ▸ 🎯 EKRAN = HİZMETKAR, EFENDİ DEĞİL