Ana içeriğe atla
Ders Notu Yüksek 2-3 soru

Fiilde Çatı — Ders Notu

Geçişlilik, ettirgenlik, edilgenlik, dönüşlülük ve işteşlik - MEB müfredatına uygun

📌 Anahtar Noktalar

  • ✓ Çatı özne-nesne ilişkisidir, sadece FİİL cümlelerinde aranır
  • ✓ Geçişli: Nesne alabilir (yazmak, okumak) | Geçişsiz: Nesne alamaz (uyumak, gülmek)
  • ✓ Oldurgan: Geçişsiz → Geçişli (-r, -t, -tır): pişmek → pişirmek
  • ✓ Ettirgen: Geçişli → Daha geçişli (-r, -t, -tır): yazmak → yazdırmak
  • ✓ Edilgen: İşi yapan belli değil (-ıl, -ın): Ev yapıldı (Kim yaptı?)
  • ✓ Dönüşlü: Özne işi kendine yapar (-ın, -n): Çocuk yıkandı
  • ✓ İşteş: Birden fazla özne birlikte iş yapar (-ış, -leş): Görüştüler

⚠️ Sık Yapılan Hatalar

  • ✗ İsim cümlelerinde de çatı aranır; çatı yalnızca yüklemi fiil olan cümlelerde incelenir.
  • ✗ Edilgen ile dönüşlü fiil karıştırılır; ikisi de aynı ekleri alır, dönüşlüde özne işi kendi üzerinde yapar.
  • ✗ Edilgen cümledeki sözde özne gerçek özne sanılır; sözde özne aslında nesnedir.
  • ✗ Oldurgan ile ettirgen karıştırılır; oldurgan geçişsiz fiili geçişli yapar, ettirgen geçişli fiilin geçişliliğini artırır.
  • ✗ Geçişlilik testi yapılmadan karar verilir; yükleme "Ne? Neyi? Kimi?" sorusu sorulup anlamlı yanıt alınıp alınmadığına bakılır.

💡 Alt Konular

1.
Geçişli-Geçişsiz Fiil
2.
Oldurgan Fiil
3.
Ettirgen Fiil
4.
Edilgen Fiil
5.
Dönüşlü Fiil
6.
İşteş Fiil

Sık Sorulan Sorular

Fiilde Çatı konusu YKS sınavında kaç soru çıkar?
Fiilde Çatı konusundan YKS sınavında ortalama 2-3 soru çıkmaktadır. Bu konuyu iyi çalışmak, sınav başarınızı doğrudan etkiler.
Fiilde Çatı konusunun en önemli noktaları nelerdir?
Çatı özne-nesne ilişkisidir, sadece FİİL cümlelerinde aranır. Geçişli: Nesne alabilir (yazmak, okumak) | Geçişsiz: Nesne alamaz (uyumak, gülmek). Oldurgan: Geçişsiz → Geçişli (-r, -t, -tır): pişmek → pişirmek. Toplamda 7 anahtar nokta bulunmaktadır.
Fiilde Çatı konusunda en sık yapılan hatalar nelerdir?
En yaygın hatalar şunlardır: İsim cümlelerinde de çatı aranır; çatı yalnızca yüklemi fiil olan cümlelerde incelenir.. Edilgen ile dönüşlü fiil karıştırılır; ikisi de aynı ekleri alır, dönüşlüde özne işi kendi üzerinde yapar.. Edilgen cümledeki sözde özne gerçek özne sanılır; sözde özne aslında nesnedir..
Fiilde Çatı konusunun alt konuları nelerdir?
Fiilde Çatı konusu 6 alt konudan oluşur: Geçişli-Geçişsiz Fiil, Oldurgan Fiil, Ettirgen Fiil, Edilgen Fiil, Dönüşlü Fiil, İşteş Fiil.