⚛️

TYT Fizik Ders Notları

YKS TYT Fizik için 52 konunun özet notları, formüller ve sık yapılan hatalar.

Fizik Bilimine Giriş

• Fizik: Madde ve enerji arasındaki etkileşimleri inceler
• Temel büyüklükler: Uzunluk (m), Kütle (kg), Zaman (s), Sıcaklık (K), Akım (A), Madde miktarı (mol), Işık şiddeti (cd)
• Türetilmiş büyüklükler: Hız (m/s), İvme (m/s²), Kuvvet (N), Enerji (J)
+2 madde daha

Madde

• Madde: Kütlesi ve hacmi olan her şey
• Maddenin üç hali: Katı, sıvı, gaz
• Ayırt edici özellikler: Özkütle, erime noktası, kaynama noktası
+1 madde daha

Özkütle

• Özkütle (d) = Kütle (m) / Hacim (V)
• Birimi: kg/m³ veya g/cm³
• Saf maddeler için ayırt edici özelliktir
+2 madde daha

Dayanıklılık

• Elastik deformasyon: Kuvvet kalkınca eski hale döner
• Plastik deformasyon: Kalıcı şekil değişikliği
• Sünek malzemeler: Tel haline çekilebilir (bakır, altın)
+2 madde daha

Düşük 0-1 soru

Adezyon, Kohezyon, Yüzey Gerilimi ve Kılcallık

• Kohezyon: Aynı tür moleküller arası çekim
• Adezyon: Farklı tür moleküller arası çekim
• Yüzey gerilimi: Sıvı yüzeyinin gerilmiş zar gibi davranması
+2 madde daha

Hareket Kavramları

• Yer değiştirme: Başlangıç-bitiş arası vektörel uzaklık
• Yol: Alınan toplam mesafe (skaler)
• Hız = Yer değiştirme / Zaman (vektörel)
+2 madde daha

Kritik 1-2 soru

İvme Kavramı

• İvme (a) = Δv / Δt = (v - v₀) / t
• Birimi: m/s²
• DİH formülleri: v = v₀ + at, x = v₀t + ½at²
+2 madde daha

Kritik 1-2 soru

Kuvvet Kavramı

• Kuvvet: Cisimlerin hareketini değiştiren etki
• Birimi: Newton (N) = kg·m/s²
• Vektörel büyüklük: Yön ve şiddet
+2 madde daha

Kritik 1-2 soru

Newton'un Hareket Yasaları

• 1. Yasa: Net kuvvet = 0 ise cisim sabit hızla hareket eder veya durur
• 2. Yasa: F = m × a (Kuvvet = Kütle × İvme)
• 3. Yasa: Her etkiye eşit ve zıt yönde tepki vardır
+1 madde daha

Kritik 2-3 soru

Sürtünme Kuvveti

• Sürtünme: Harekete karşı koyan kuvvet
• f = μ × N (Sürtünme = Katsayı × Normal kuvvet)
• Statik sürtünme > Kinetik sürtünme
+2 madde daha

İş, Enerji ve Güç Kavramları

• İş = Kuvvet × Yer değiştirme × cosθ → W = F·x·cosθ
• Birimi: Joule (J) = N·m
• Güç = İş / Zaman → P = W/t
+2 madde daha

Kritik 1-2 soru

Enerji Çeşitleri ve Mekanik Enerji

• Kinetik enerji: E_k = ½mv²
• Potansiyel enerji: E_p = mgh
• Yay enerjisi: E = ½kx²
+2 madde daha

Kritik 1-2 soru

Enerji Korunumu

• Enerji yok olmaz, sadece dönüşür
• Sürtünmesiz ortamda: E_k1 + E_p1 = E_k2 + E_p2
• Sürtünmeli ortamda: E_m1 - W_sürtünme = E_m2
+1 madde daha

Kritik 1-2 soru

Verim ve Enerji Kaynakları

• Verim = (Yararlı enerji / Harcanan enerji) × 100
• Verim her zaman %100'den küçüktür
• Yenilenebilir: Güneş, rüzgâr, su, jeotermal, biyokütle
+2 madde daha

Isı ve Sıcaklık

• Sıcaklık: Taneciklerin ortalama kinetik enerjisi
• Isı: Transfer edilen enerji
• Q = m × c × ΔT (Isı formülü)
+2 madde daha

Isı Alış Verişi

• Isı sıcaktan soğuğa akar
• Q_verilen = Q_alınan (ısıl dengede)
• Isıl denge: Sıcaklıklar eşitlenene kadar
+1 madde daha

Hâl Değişimi ve Çeşitleri

• Hal değişiminde sıcaklık sabit kalır
• Q = m × L (Hal değişimi ısısı)
• L_e: Erime ısısı, L_b: Buharlaşma ısısı
+2 madde daha

Isıl Denge

• Isıl denge: Sıcaklık farkı olmadığında ısı transferi durur
• Farklı sıcaklıktaki cisimler temas ederse ısıl dengeye ulaşır
• Q_verilen = Q_alınan prensibi geçerli
+1 madde daha

Enerji Yayılma Yolları ve Enerji İletim Hızı

• İletim: Temas ile ısı transferi (katılarda)
• Konveksiyon: Akışkan hareketi ile (sıvı, gaz)
• Işınım: Elektromanyetik dalga ile (madde gerekmez)
+2 madde daha

Genleşme

• Boyca genleşme: ΔL = L₀ × α × ΔT
• Hacimce genleşme: ΔV = V₀ × β × ΔT
• β ≈ 3α (hacim katsayısı ≈ 3 × boy katsayısı)
+2 madde daha

Elektrik Yüklerinin Özellikleri ve Elektrikle Yüklenme Çeşitleri

• Elektrik yükü: Maddenin temel özelliği
• Proton (+), Elektron (-), Nötron (0)
• Aynı yükler iter, zıt yükler çeker
+2 madde daha

İletken ve Yalıtkanlarda Yük Dağılımı

• İletken: Serbest elektronlar var, yük iletir (metaller)
• Yalıtkan: Serbest elektron yok, yük iletmez (plastik, cam)
• Yarı iletken: Ara durum (silisyum, germanyum)
+2 madde daha

Elektriksel Kuvvet ve Elektrik Alan

• Coulomb Yasası: F = k × q₁ × q₂ / r²
• k = 9 × 10⁹ N·m²/C²
• Elektrik alan: E = F/q = k × Q/r²
+2 madde daha

Elektrik Akımı ve Direnç

• Akım: I = Q/t (yük/zaman)
• Birimi: Amper (A) = C/s
• Direnç: R = ρ × L/A
+2 madde daha

Ohm Yasası ve Dirençlerin Bağlanması

• Ohm Yasası: V = I × R
• Seri: R_t = R₁ + R₂ + ... (akım aynı)
• Paralel: 1/R_t = 1/R₁ + 1/R₂ + ...
+2 madde daha

Kritik 1-2 soru

Üreteçler

• EMK (ε): Üreteç potansiyel farkı
• V = ε - I×r (iç direnç düşümü)
• Seri bağlama: ε<sub>t</sub> = ε₁ + ε₂
+2 madde daha

Elektrik Enerjisi, Elektriksel Güç ve Lamba Parlaklıkları

• Güç: P = V × I = I²R = V²/R
• Enerji: E = P × t = V × I × t
• Birimler: Watt (W), Joule (J), kWh
+2 madde daha

Mıknatıs ve Manyetik Alan

• Mıknatıs kutupları: Kuzey (N) ve Güney (S)
• Aynı kutuplar iter, zıt kutuplar çeker
• Manyetik alan çizgileri N'den çıkar, S'ye girer
+2 madde daha

Akım ve Manyetik Alan

• Akım geçen tel manyetik alan oluşturur
• Sağ el kuralı: Baş parmak akım, parmaklar alan yönü
• Elektromıknatıs: Bobin + demir çekirdek
+1 madde daha

Basınç Kavramı, Katılarda Basınç ve Basınç Kuvveti

• Basınç: P = F/A (Kuvvet/Alan)
• Birimi: Pascal (Pa) = N/m²
• Katılarda: P = mg/A
+2 madde daha

Durgun Sıvılarda Basınç ve Basınç Kuvveti, Pascal Prensibi

• Sıvı basıncı: P = ρ × g × h
• Sıvı basıncı her yöne etkir
• Pascal: Basınç değişimi her yere eşit iletilir
+2 madde daha

Gaz Basıncı, Atmosfer Basıncı ve Basınç Ölçen Aletler

• Gaz basıncı: Molekül çarpışmalarından kaynaklanır
• 1 atm = 760 mmHg = 101325 Pa
• Yükseldikçe atmosfer basıncı azalır
+2 madde daha

Akışkan Basıncı (Bernoulli İlkesi)

• Bernoulli: P + ½ρv² + ρgh = sabit
• Hız ↑ → Basınç ↓
• Süreklilik: A₁v₁ = A₂v₂
+1 madde daha

Düşük 0-1 soru

Kaldırma Kuvveti

• Kaldırma kuvveti: F_k = ρ_sıvı × g × V_batan
• Arşimet: Cisim ağırlığınca sıvı kaldırır
• d_cisim < d_sıvı → Yüzer
+2 madde daha

Dalgalarda Temel Kavramlar ve Özellikleri

• Dalga: Enerji taşıyan titreşim hareketi
• Enine dalga: Titreşim ⊥ ilerleme (ışık, su)
• Boyuna dalga: Titreşim ∥ ilerleme (ses)
+2 madde daha

Yay Dalgalarının Hızı ve Yansıması

• Yay dalgası hızı: Gerginlik ve yoğunluğa bağlı
• Gerginlik ↑ → Hız ↑
• Yoğunluk ↑ → Hız ↓
+2 madde daha

Düşük 0-1 soru

Yay Dalgalarının Farklı Ortamlara Geçişi ve Yay Dalgalarının Girişimi

• Farklı ortamda hız ve dalga boyu değişir
• Frekans değişmez (kaynağa bağlı)
• Yapıcı girişim: Aynı fazda → Genlik artar
+1 madde daha

Düşük 0-1 soru

Su Dalgalarının Özellikleri ve Yansıması

• Su dalgaları enine dalgadır
• Dalga cephesi: Eşfazlı noktaları birleştiren çizgi
• Yansıma yasası: Gelme açısı = Yansıma açısı
+1 madde daha

Düşük 0-1 soru

Su Dalgalarının Hızı ve Kırılması

• Kırılma: Ortam değişince yön değişimi
• Sığ suya geçiş: Hız ↓, λ ↓, normale yaklaşma
• Derin suya geçiş: Hız ↑, λ ↑, normalden uzaklaşma
+1 madde daha

Düşük 0-1 soru

Ses Dalgaları

• Ses boyuna mekanik dalgadır
• Ortam gerektirir (vakumda yayılmaz)
• Havada: v ≈ 340 m/s (20°C)
+2 madde daha

Deprem Dalgaları

• P dalgası: Boyuna, en hızlı, ilk ulaşır
• S dalgası: Enine, daha yavaş, sıvıdan geçmez
• Yüzey dalgaları: En yıkıcı
+1 madde daha

Düşük 0-1 soru

Işık, Işık Şiddeti, Işık Akısı ve Aydınlanma Şiddeti

• Işık: Elektromanyetik dalga (görünür bölge)
• c = 3 × 10⁸ m/s (vakumda ışık hızı)
• Işık şiddeti birimi: Kandela (cd)
+2 madde daha

Gölge

• Gölge: Işığın engellenmesiyle oluşur
• Tam gölge (umbra): Işık ulaşmayan bölge
• Yarı gölge (penumbra): Kısmen aydınlık bölge
+2 madde daha

Düşük 0-1 soru

Işığın Yansıması ve Düzlem Aynalar

• Gelme açısı = Yansıma açısı (normale göre)
• Düzlem aynada görüntü: Sanal, dik, eşit boy
• Görüntü ayna arkasında, cisimle simetrik
+2 madde daha

Küresel Aynaların Özellikleri ve Küresel Aynalarda Özel Işınlar

• Çukur ayna: İçbükey, toplayıcı, gerçek odak
• Tümsek ayna: Dışbükey, dağıtıcı, sanal odak
• f = R/2 (odak = yarıçap/2)
+1 madde daha

Küresel Aynalarda Görüntü Oluşumu

• Ayna formülü: 1/f = 1/d_o + 1/d_i
• Büyütme: m = -d_i/d_o = h_i/h_o
• Tümsek aynada: Her zaman küçük, sanal, dik
+1 madde daha

Işığın Kırılması

• Kırılma: Işığın farklı ortamda yön değiştirmesi
• Snell: n₁ sinθ₁ = n₂ sinθ₂
• Kırılma indisi: n = c/v
+2 madde daha

Tam Yansıma, Sınır Açısı ve Görünür Uzaklık

• Tam yansıma: Işık seyrek ortama geçemez
• Koşul: Yoğundan seyreke, θ > θ_c
• Sınır açısı: sinθ_c = n₂/n₁
+1 madde daha

Merceklerin Özellikleri ve Merceklerde Özel Işınlar

• İnce kenarlı (tümsek): Toplayıcı, gerçek odak
• Kalın kenarlı (çukur): Dağıtıcı, sanal odak
• Özel ışınlar aynalarla benzer mantık
+1 madde daha

Merceklerde Görüntü Oluşumu

• Mercek formülü: 1/f = 1/d_o + 1/d_i
• Büyütme: m = -d_i/d_o
• Kalın kenarlıda: Her zaman sanal, küçük, dik
+1 madde daha

Işık Prizmaları

• Prizma: Üçgen kesitli saydam cisim
• Beyaz ışık renklere ayrılır (dispersiyon)
• Kırmızı en az kırılır, mor en çok
+1 madde daha

Düşük 0-1 soru

Renk

• Ana renkler (ışık): Kırmızı, Yeşil, Mavi (RGB)
• K + Y + M = Beyaz
• Cisim rengi: Yansıttığı renge bağlı
+2 madde daha

Düşük 0-1 soru

Detaylı Konu Anlatımı