Sosyal hizmet, sosyoloji, psikoloji ve psikolojik danışmanlık (PDR) mezunlarının önemli bir bölümü kamuda çalışmak ister: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın kuruluşlarında vaka ve aile çalışması, İŞKUR'da iş arayanlara danışmanlık, okullarda rehberlik. Bu rehber, bu üç kapının kamuda nasıl açıldığını anlatır: hangi bölüm, hangi sınav ve hangi ilan yolu gerekir? Özel sektördeki insan kaynakları yolunu insan kaynakları rehberimizde bulabilirsiniz.
Kısa cevap: Bu alanlarda kamuda çalışmak için ilgili bölümden lisans diploması gerekir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı gibi kurumların sosyal çalışmacı, psikolog ve sosyolog kadrolarına çoğunlukla KPSS puanı ve kurumun kendi ilanı üzerinden girilir; İŞKUR da alımlarını kendi ilanlarıyla duyurur. MEB'de rehber öğretmen olmak için ise KPSS aranmaz; AGS ve rehberlik ÖABT'si ile Millî Eğitim Akademisi yolu izlenir.
Kamuda sosyal politika ve danışmanlık nedir, kimler ne iş yapar?
Bu alan, bireylerin ve ailelerin sosyal, psikolojik ve eğitsel ihtiyaçlarına kamu hizmetiyle yanıt veren unvanları kapsar. Her unvanın eğitim yolu ve görev tanımı farklıdır:
- Sosyal çalışmacı (sosyal hizmet uzmanı): Başvuran kişi ve aileyle görüşür, ev ziyareti yapar, sosyal inceleme raporu hazırlar ve kişiyi bakım, barınma, yardım, sağlık ve eğitim hizmetlerine yönlendirir.
- Psikolog: Kamu kuruluşlarında psikolojik değerlendirme, görüşme ve destek çalışmaları yürütür; gerektiğinde kişiyi ilgili sağlık kuruluşuna yönlendirir.
- Sosyolog: Toplumsal sorunları inceleyen araştırma, sosyal inceleme ve proje çalışmalarında görev alır; görev alanı kurumdan kuruma değişir.
- İş ve meslek danışmanı (İŞKUR): İş arayanlara bireysel ve grup görüşmeleriyle meslek seçimi ve iş arama konusunda destek olur.
- Rehber öğretmen (MEB): Okulda öğrencilere eğitsel, mesleki ve kişisel rehberlik yapar, veli görüşmeleri yürütür, gerektiğinde Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne (RAM) yönlendirir.
Klinik psikoloji, aile danışmanlığı ve çocuk gelişimi tarafını merak ediyorsanız klinik psikolog, aile danışmanı ve çocuk gelişimci rehberimize göz atabilirsiniz.
Hangi bölümler ve sınavlar?
Başlıca lisans programları dört yıl sürer. Puan türü üniversiteye göre değişebilir; kesin bilgiyi ÖSYM kılavuzundan doğrulayın.
| Program | Süre | YKS puan türü | Kamuda tipik yol |
|---|---|---|---|
| Sosyal Hizmet | 4 yıl | EA | Sosyal çalışmacı kadroları |
| Sosyoloji | 4 yıl | EA | Sosyolog ve ilanda bölümü kabul edilen kadrolar |
| Psikoloji | 4 yıl | EA | Psikolog kadroları |
| Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (PDR) | 4 yıl | EA | MEB'de rehber öğretmenlik |
YKS: EA puan türünde TYT'nin yanında AYT Matematik ile Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilgiler-1 testleri belirleyicidir. Taban puanı, başarı sırası ve kontenjan her yıl değiştiği için güncel verilere YKS bölümler sayfasından bakın. Önlisans düzeyindeki Sosyal Hizmetler programı TYT puanıyla öğrenci alır; mezunlar Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile lisansa geçmeyi deneyebilir.
KPSS: Lisans düzeyindeki memur ve sözleşmeli kadrolarda KPSS lisans puanı (P3) esas alınır. Kurumlar ÖSYM'nin merkezî KPSS tercih dönemlerinde ya da kendi ilanlarıyla alım yapabilir; bazı dönemlerde bu unvanlar merkezî listede hiç yer almayabilir. Sınavın genel yapısı için KPSS rehberine bakın.
AGS ve ÖABT: MEB'de rehber öğretmen ataması KPSS ile değil, Akademi Giriş Sınavı (AGS) ve rehberlik alanının Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) ile yapılır. KPSS Eğitim Bilimleri artık yoktur.
Üç ana kapı: Aile Bakanlığı, İŞKUR ve MEB
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Bakanlık; sosyal hizmet merkezleri, çocuk bakım kuruluşları, huzurevleri, kadın konukevleri ve engelli bakım merkezleri gibi kuruluşlarıyla bu alanın en bilinen kamu işverenidir. Sosyal çalışmacı, psikolog, sosyolog ve çocuk gelişimci gibi unvanlar Bakanlığın memur ve sözleşmeli personel ilanlarında yer alabilir. Hangi unvanın alınacağı ve hangi bölümlerin başvurabileceği her ilanda ayrıca yazılır.
Alım duyuruları Bakanlığın Personel Genel Müdürlüğü sayfasında yayımlanır. Son sözleşmeli personel ilanlarından birinde başvuru e-Devlet üzerindeki Kariyer Kapısı sistemiyle alınmış, yerleştirme mülakatsız KPSS puan sıralamasına göre yapılmıştır; yöntem ilandan ilana değişebilir.
İŞKUR
İŞKUR (Türkiye İş Kurumu), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilişkili kamu kurumudur. İş ve meslek danışmanlığı hizmeti, kurumun resmî tanımıyla iş arayanlara, işverenlere ve öğrencilere istihdam odaklı bütünsel danışmanlık sunmayı kapsar; alt başlıkları iş arayan danışmanlığı, meslek danışmanlığı, iş kulüpleri ve engelli iş koçluğudur. Danışman bireysel ve grup görüşmeleri yapar, iş arama becerileri eğitimi verir, özgeçmiş ve mülakat konusunda yol gösterir, işveren beklentileri ve iş olanakları hakkında bilgi sunar.
Bu alana girmek isteyenler İŞKUR'un personel ilanlarını izlemelidir. Kadro türü, aranan bölümler, sınav yöntemi ve şartlar ilandan ilana değişir; bu rehberde kadro sayısı ya da puan eşiği verilmez.
MEB: rehber öğretmenlik
MEB'de rehber öğretmen olmanın yolu PDR lisansından geçer. Süreç şöyle işler:
- PDR lisans programını bitirmek; rehberlik alanı için aranan lisans PDR'dir.
- AGS'ye ve rehberlik alanının ÖABT'sine girmek; ÖSYM kılavuzu her yıl oturumları ve alanları duyurur.
- Sınav sonucuyla Millî Eğitim Akademisi'ne başvurmak. Akademi eğitimi 4 dönemdir; mezun olunan programa göre 3 dönem olarak uygulanır. Dönem süresi MEB duyurusunda yazar.
- Akademiyi bitirince 4/B sözleşmeli öğretmen olarak atanmak; 3 yıl sonra talep hâlinde kadroya geçmek.
Bu süreç 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na dayanır. Kariyer basamakları da bu kanunda yer alır: uzman öğretmen için en az 10 yıl hizmet ve Akademi eğitimi, başöğretmen için uzman öğretmenlikte en az 10 yıl ve Akademi eğitimi aranır; bu basamaklar için kanunda yazılı sınav şartı yoktur. Ayrıntılar için rehber öğretmen rehberimize bakabilirsiniz.
Kamu ve özel sektörde çalışma alanları
| Alan | Nasıl girilir | Not |
|---|---|---|
| Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kuruluşları | Bakanlığın memur ve sözleşmeli personel ilanları; çoğunlukla KPSS | Çocuk, yaşlı, kadın ve engelli kuruluşlarında sosyal çalışmacı, psikolog, sosyolog gibi unvanlar |
| İŞKUR | Kurumun kendi personel ilanları | İş ve meslek danışmanlığı, iş arayan ve işveren hizmetleri; kadro ve bölüm şartı ilanda yazar |
| MEB okulları ve RAM | AGS ve rehberlik ÖABT'si, ardından Millî Eğitim Akademisi | Rehber öğretmen; önce 4/B sözleşmeli, 3 yıl sonra kadro |
| Sağlık ve Adalet Bakanlığı kuruluşları | Kurumların ilanları; çoğunlukla KPSS | Hastanelerde psikolog ve sosyal çalışmacı; denetimli serbestlik ve ceza infaz kurumlarında sosyal çalışma; ilan çıkarsa |
| Belediyeler | Belediyelerin kendi ilanları | Sosyal hizmet birimleri ve aile merkezleri; kadro her belediyede bulunmaz |
| Üniversiteler | Lisansüstü eğitim, ALES, yabancı dil ve üniversite ilanı | Psikolojik danışma birimleri ve akademik kadrolar |
| Özel okul, vakıf, STK ve şirketler | Kurumun başvuru ve mülakat süreci | Danışmanlık, proje ve insan kaynakları görevleri; koşullar kuruma göre değişir |
Maaş neye göre değişir?
Kamuda maaş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki gösterge tablolarına ve memur maaş katsayılarına göre hesaplanır. Temmuz 2026 katsayılarıyla, bekâr ve eş ya da çocuk yardımı hariç net tutarlar şöyledir:
- Sosyal çalışmacı kadrosu (9/1): yaklaşık 74.400 TL (Temmuz 2026, bekâr, giriş)
- Psikolog kadrosu (9/1): yaklaşık 75.700 TL
- Öğretmen kadrosu (9/1), rehber öğretmen dahil: yaklaşık 70.250 TL
- Uzman öğretmen (7/1): yaklaşık 79.700 TL
- Başöğretmen (5/1): yaklaşık 87.700 TL
Akademiyi bitirip önce sözleşmeli atanan öğretmenlerin ücreti kadrolu girişe yakındır. Sosyolog ve iş ve meslek danışmanı gibi unvanların kadro derecesi ve ek ödemeleri kuruma ve ilana göre değişir; bu yüzden rakam yazmıyoruz, ilandaki kadro bilgisine bakın. Derece ve kademe ilerledikçe maaş artar; eş ve çocuk yardımı ile ek ders gibi ödemeler bu tutarlara dahil değildir. Diğer kamu kadrolarıyla karşılaştırmak için memur maaşları rehberine bakabilirsiniz.
Sözleşmeli personelin ücreti ilanda ve sözleşmede belirtilir. Özel okul, vakıf, STK ve uluslararası kuruluşlarda gelir tek bir rakama bağlanamaz; bu yüzden tutar yazmıyoruz. Belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Kurumun türü ve ücret politikası
- Şehir ve bölge
- Deneyim yılı ve üstlenilen sorumluluk
- Lisansüstü eğitim, uzmanlık alanı ve yabancı dil düzeyi
Adım adım yol haritası
- Alanınızı seçin. Sosyal hizmet, sosyoloji, psikoloji ve PDR'nin ders içeriklerini karşılaştırın.
- YKS'ye EA puan türüne göre hazırlanın. TYT, AYT Matematik ve Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilgiler-1 için düzenli bir plan kurun.
- Lisans boyunca saha deneyimi edinin. Kurum stajlarına, gönüllü çalışmalara ve STK projelerine katılın.
- Hedef kadronun şartını öğrenin. Hangi bölümün, puan türünün ve sınavın istendiğini resmî ilanlardan okuyun.
- Son sınıfta sınavlara hazırlanın. Kamu kadroları için KPSS lisans puan türüne, rehber öğretmenlik için AGS ve rehberlik ÖABT'sine yönelin.
- İlanları izleyip başvurun. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İŞKUR, MEB ve belediyelerin duyurularını takip edin.
- Atamadan sonra uzmanlaşın. Lisansüstü eğitim ve meslek içi eğitimlerle ilerleyin; öğretmenlerde Akademi ve kadroya geçiş adımlarını izleyin.
Sık Sorulan Sorular
Sosyolog kamuda nerede çalışabilir?
Sosyolog kadroları her kurumda ve her dönemde bulunmaz. İlan çıktığında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kuruluşları, belediyelerin sosyal hizmet birimleri ve Adalet Bakanlığı gibi bazı kurumlarda görev alınabilir. Kadro sayısı ve şartlar ilanda yazar; akademik yolu seçenler lisansüstü eğitimle üniversitelerde çalışabilir.
Sosyal hizmet uzmanı ile sosyal çalışmacı aynı şey mi?
Sosyal hizmet uzmanı mesleğin adıdır; sosyal hizmet lisansını bitirenler bu unvanı taşır. Kamuda bu kişilerin atandığı en bilinen kadro unvanı sosyal çalışmacıdır. Bazı ilanlarda başka bölümler de başvurabilir; kabul edilen bölümler ilanda yazar.
İŞKUR'da iş ve meslek danışmanı olmak için hangi bölüm gerekir?
Bölüm şartı her ilanda ayrıca yazılır ve ilandan ilana değişebilir; bu yüzden genel bir liste vermek doğru olmaz. Danışman iş arayanlarla görüşür, özgeçmiş ve mülakat konusunda yol gösterir, meslek seçimini destekler. Kadro için kurumun resmî duyurularını izleyin.
Rehber öğretmen olmak için KPSS gerekir mi?
Hayır. MEB'de rehber öğretmen ataması KPSS Eğitim Bilimleri yerine AGS ve rehberlik ÖABT'si üzerinden yapılır; ardından Millî Eğitim Akademisi süreci tamamlanır. KPSS, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı gibi diğer kurumların bazı kadro ilanlarında gündeme gelir.
Psikolog kadrosuna PDR mezunu başvurabilir mi?
Psikolog kadroları genellikle psikoloji lisansı ister. PDR mezunları için bazı ilanlarda psikolojik danışman gibi farklı unvanlar çıkabilir; kabul edilen bölümler ilanda yazar. PDR mezunlarının en bilinen kamu yolu MEB'de rehber öğretmenliktir.
Kamu maaşları ne kadar?
Temmuz 2026 katsayılarıyla giriş netleri sosyal çalışmacı için yaklaşık 74.400 TL, psikolog için yaklaşık 75.700 TL, öğretmen kadrosu için yaklaşık 70.250 TL'dir (9/1, bekâr). Eş ya da çocuk yardımı dahil değildir; ayrıntılar yukarıdaki maaş bölümündedir.
Bölüm ve sınav planınızı birlikte kurmak için koçluk sayfasına göz atabilirsiniz.
