Yatay geçiş ile DGS birbirinin alternatifi değil, farklı durumlar için kurulmuş iki yoldur. Yatay geçiş aynı düzeydeki programlar arasında yapılır: önlisanstan önlisansa, lisanstan lisansa. Önlisanstan lisansa geçmek istiyorsanız yol DGS'dir (Dikey Geçiş Sınavı). Bu yazıda iki yolu kurallar üzerinden, kimin hangisini kullanabileceğini ve avantaj ile dezavantajlarını karşılaştırıyoruz. Yatay geçiş için merkezî bir kabul yüzdesi yayımlanmadığından rakamsal bir başarı karşılaştırması yapmıyoruz.
Mevzuat güncelliği: Bu içerik 5 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği (24 Nisan 2010 tarihli; 28 Şubat 2026 değişiklikleri dahil) esas alınarak hazırlanmıştır. DGS bölümleri için ÖSYM'nin ilgili yıl kılavuzu esastır. Güncel metinler için mevzuat.gov.tr, yok.gov.tr ve osym.gov.tr adreslerine bakın.
Kısa cevap: Lisans öğrencisiyseniz DGS sizin yolunuz değildir; üniversite ya da program değiştirmek için yatay geçişi kullanırsınız. Önlisans öğrencisi ya da mezunuysanız ve lisans diploması istiyorsanız yatay geçiş düzey değiştirmediği için yol DGS'dir. Önlisanstan başka bir önlisansa geçmek istiyorsanız yatay geçiş devreye girer.
Yatay geçiş ile DGS arasındaki temel fark nedir?
Yatay geçiş, bir yükseköğretim programında kayıtlı öğrencinin aynı düzeydeki başka bir programa ya da başka üniversitedeki eşdeğer programa geçmesidir. Yönetmelik üç yol tanımlar: kurum içi, kurumlar arası ve merkezî yerleştirme puanıyla geçiş. Yatay geçiş bir sınav değil, üniversite transfer sürecidir; başvuruyu üniversite değerlendirir ve yeni bir merkezî sınav gerekmez.
DGS, ÖSYM'nin önlisans mezunlarının lisans programlarına geçişi için yaptığı merkezî sınavdır. Önlisans diploması olanlar ve mezun olabilecek durumdaki öğrenciler başvurur; hangi önlisans programından hangi lisans programlarına geçilebileceği ÖSYM kılavuzunda belirlenir. DGS ile genellikle lisans programının 3. sınıfına yerleşilir. Ayrıntılar için DGS nedir sayfamıza bakabilirsiniz.
Kurallar üzerinden karşılaştırma
| Ölçüt | Yatay geçiş | DGS |
|---|---|---|
| Geçiş yönü | Aynı düzey: önlisanstan önlisansa, lisanstan lisansa | Dikey: önlisanstan lisansa |
| Kimler yararlanır | Programa kayıtlı öğrenciler; dönem sınırlarına uymak gerekir (md. 6/1 ve 7/7) | Önlisans mezunları ve mezun olabilecek durumdakiler (ÖSYM kılavuzu) |
| Sınav | Yeni sınav yok; not ortalaması ya da kayıt yılındaki merkezî yerleştirme puanı | ÖSYM'nin DGS'si |
| Başvuru yeri | Üniversite; kurumlar arasında kontenjanı YÖK ilan eder | ÖSYM |
| Temel şart | Kurumlar arası: eşdeğer program ve not ortalaması barajı 100 üzerinden 60 (md. 11/1 ve 11/2). Kurum içi: puan şartı (md. 9/5). Merkezî puanla: kayıt yılı puanı hedef tabanı karşılamalı (Ek Madde 1) | DGS puanı; önlisans diploma notu da puana katkı yapar |
| Takvim | Üniversite ilanı; kurumlar arası lisans ilanı Temmuz ayındadır (md. 11/6) | ÖSYM'nin yıllık sınav takvimi |
| Geçiş sonrası | Komisyon ders ders intibak yapar (md. 8/3); resmî bir sayılma oranı yoktur | Genellikle lisansın 3. sınıfına yerleşilir |
| Program seçeneği | Kurumlar arası: eşdeğer programlar. Farklı alana geçiş için tek yatay geçiş yolu Ek Madde 1'dir | ÖSYM kılavuzundaki önlisans lisans eşleşmesiyle sınırlı |
Tabloda iki noktaya dikkat edin. Birincisi, kurumlar arası geçişte yalnızca aynı düzeydeki eşdeğer programlar arasında geçiş yapılır (md. 11/1); eşdeğer program, adı aynı olan ya da zorunlu derslerinin içeriklerinin en az yüzde sekseni aynı olan programdır (md. 4/d). İkincisi, intibakta resmî bir sayılma oranı yoktur; hangi derslerin sayılacağına komisyon, senato esaslarına göre karar verir.
Kimler yatay geçişi tercih etmeli?
- Lisans öğrencisiyseniz: DGS önlisanstan lisansa geçiş sınavıdır. Lisanstayken başka bir lisans programına geçmek için DGS'yi değil, yatay geçişi kullanırsınız.
- Önlisansta kalıp program ya da üniversite değiştirmek istiyorsanız: Önlisansta ilk ve son yarıyıla geçiş yapılamadığı için (md. 6/1) geçiş 2. ve 3. yarıyıla denk gelir.
- Aynı programda üniversite ya da şehir değiştirmek istiyorsanız: Kurumlar arası yatay geçiş, aynı düzeydeki eşdeğer programlar arasında yapılır. GANO'nuzun baraj olan 100 üzerinden 60'ı karşılaması gerekir (md. 11/2); bunun yerine merkezî yerleştirme puanı şartı da kullanılabilir (md. 11/3).
- Aynı üniversitede, aynı alandaki başka bir programa geçmek istiyorsanız: Kurum içi geçişte yönetmelikte sabit bir not barajı yoktur. Kayıt yılındaki merkezî yerleştirme puanınızın, hedef programa eşdeğer diğer üniversite programlarının en düşük tabanından az olmaması aranır (md. 9/5). Yıllık kontenjan ÖSYM kontenjanının en fazla yüzde on beşidir (md. 9/2); senato ek şart koyabilir.
- Farklı bir alana geçmek istiyorsanız: Tek yatay geçiş yolu Ek Madde 1'dir. Başvuru üniversiteye yapılır; not ortalaması şartı yoktur, hazırlıktakiler de başvurabilir. Kayıt yılındaki puanınızın hedef programın o yılki tabanını karşılaması gerekir.
Hangi yolu seçerseniz seçin, bulunduğunuz sınıftan daha alt sınıfa başvuru yapılamaz (md. 7/7).
Kimler DGS'yi tercih etmeli?
- Önlisans öğrencisi ya da mezunuysanız ve lisans diploması istiyorsanız: Yatay geçiş düzey değiştirmediği için önlisanstan lisansa DGS ile geçilir.
- Önlisans alanınızdan farklı bir lisans programına yönelmek istiyorsanız: ÖSYM kılavuzundaki eşleşme tablosuna bakın; hangi önlisans programının hangi lisans programlarına geçebildiği orada yazar.
- Not ortalamasından çok sınav puanıyla yarışmak istiyorsanız: DGS'de belirleyici olan sınav puanıdır; önlisans diploma notu puana katkı yapar ama sınavın yerini tutmaz.
- Sınava hazırlanmak için zamanınız varsa: DGS ÖSYM'nin takvimine bağlıdır ve puanı bir yıl geçerlidir; yerleşemezseniz sonraki yıl yeniden girmeniz gerekir.
Önlisans öğrencisi için iki yol farklı hedeflere hizmet eder: program ya da üniversite değiştirmek mi, lisans diplomasına geçmek mi? İkisini birlikte planlıyorsanız her birinin takvimini ve koşullarını ayrı ayrı doğrulayın.
Avantajlar ve dezavantajlar
| Yol | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|
| Yatay geçiş | Yeni merkezî sınav gerekmez; mevcut öğrencilik sürer; aynı programda üniversite ya da şehir değiştirilebilir; Ek Madde 1'de not ortalaması şartı yoktur; ders ders intibakla geçmiş dersler sayılabilir | Düzey değiştirmez; dönem sınırları vardır (md. 6/1 ve 7/7); kontenjan sınırlıdır ve ilana bağlıdır; kurumlar arasında eşdeğerlik ve not ortalaması barajı aranır; intibakta ek ders çıkabilir |
| DGS | Önlisanstan lisans diplomasına doğrudan yol; kuralları ÖSYM kılavuzunda açıktır; genellikle lisansın 3. sınıfına yerleşilir | Yalnızca önlisanstan lisansa geçilir; kılavuzdaki eşleşmeyle sınırlıdır; yılda bir ÖSYM sınavı ve hazırlık gerektirir |
Beş senaryoda hangi yol?
| Durumunuz | Uygun yol | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Aynı üniversitede aynı alandaki başka programa geçmek istiyorum | Kurum içi yatay geçiş | Sabit not barajı yok; puan şartı (md. 9/5), kontenjan sınırı (md. 9/2) ve senatonun ek şartları ilanda yazar |
| Başka üniversitedeki eşdeğer programa geçmek istiyorum | Kurumlar arası yatay geçiş | Eşdeğerlik (md. 4/d) ve not ortalaması barajı olan 100 üzerinden 60 (md. 11/2); kontenjanı YÖK ilan eder |
| Puanım hedef programın tabanını karşılıyor ya da farklı alana geçmek istiyorum | Merkezî yerleştirme puanıyla geçiş (Ek Madde 1) | Kayıt yılındaki puan hedef programın o yılki tabanını karşılamalı; not ortalaması şartı yok |
| Önlisans öğrencisi ya da mezunuyum, lisans istiyorum | DGS | ÖSYM kılavuzundaki eşleşme ve başvuru koşulları |
| Hiçbiri şimdilik uygun değil | Programda kal ve GANO'yu yükselt | Sonraki ilan döneminde yeniden değerlendirin; alt sınıfa başvuru yapılamaz |
Karar vermek için adımlar
- Düzeyinizi belirleyin: Önlisans mı, lisans mı okuyorsunuz?
- Hedefinizi netleştirin: Aynı düzeyde program ya da üniversite değiştirmek mi, lisans diplomasına geçmek mi istiyorsunuz?
- Yatay geçişse yöntemi seçin: Kurum içi, kurumlar arası ya da merkezî puanla geçişten hangisinin şartlarını sağladığınıza bakın. Yöntemlerin tamamı için yatay geçiş rehberine göz atın; hızlı bir ön fikir için yatay geçiş şans tahmin aracını kullanabilirsiniz, kesin karar ilandadır.
- DGS ise kılavuza bakın: Önlisans programınızın hangi lisans programlarına geçebildiğini ve başvuru koşullarını ÖSYM kılavuzundan doğrulayın.
- Takvimleri yan yana koyun: Üniversite ilanlarını başvuru tarihleri sayfasından, DGS tarihlerini ÖSYM takviminden izleyin.
- Yedek plan yapın: Seçtiğiniz yol sonuçsuz kalırsa ne yapacağınızı önceden belirleyin.
Sık Sorulan Sorular
Yatay geçiş mi DGS mi daha kolay?
Kolaylık, iki yolun aynı kişiye açık olup olmadığına bağlıdır; çoğu zaman seçenek zaten tektir. Lisans öğrencisi başka bir lisans programına geçmek için DGS'yi kullanmaz, önlisanstan lisansa da yatay geçişle geçilemez. Kontenjan ve puan rekabeti yıldan yıla değiştiği için hangisinin daha kolay olduğuna dair güvenilir bir rakam yoktur.
Önlisanstan lisansa yatay geçiş yapılabilir mi?
Hayır. Yatay geçiş yalnızca aynı düzeydeki programlar arasında yapılır; kurumlar arası geçiş de aynı düzeydeki eşdeğer programlarla sınırlıdır (md. 11/1). Önlisanstan lisansa DGS ile ya da yeniden YKS ile geçilir.
DGS ile hangi bölümlere geçilebilir?
Hangi önlisans programından hangi lisans programlarına geçileceği her yıl ÖSYM'nin DGS kılavuzunda yayımlanır. Önlisans programınıza karşılık gelen satıra bakmanız gerekir. Sınavın genel yapısı için DGS nedir sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kurumlar arası yatay geçişte not ortalaması kaç olmalı?
Yönetmelikteki asgari baraj 100 üzerinden 60'tır (md. 11/2); bu, 4'lük sistemde 2,00'ye denk gelir. Bu şart yerine merkezî yerleştirme puanı şartı da kullanılabilir (md. 11/3). Üniversiteler ek ölçüt belirleyebildiği ve başvuru kontenjanı aşarsa sıralama yapıldığı için hedef üniversitenin ilanına ayrıca bakın.
Yatay geçişte dersler ne kadar sayılır, DGS ile hangi sınıfa başlanır?
Yatay geçişte resmî bir sayılma oranı yoktur; komisyon, senato esaslarına göre ders ders karar verir (md. 8/3). DGS ile genellikle lisansın 3. sınıfına yerleşilir; ayrıntı ÖSYM kılavuzunda ve üniversite uygulamasında yer alır. Ön fikir için ders intibak tahmin aracına bakabilirsiniz.
Yatay geçiş sonuçsuz kalırsa DGS'ye girebilir miyim?
DGS ayrı bir ÖSYM sürecidir; başvuru koşulları ilgili yılın kılavuzunda yazar. Önlisans diplomanız ya da mezuniyet durumunuz kılavuzdaki koşulları karşılıyorsa başvurabilirsiniz. Koşulları her yıl kılavuzdan doğrulayın.
Farklı bir bölüme geçmek için hangi yol uygun?
Aynı düzeyde farklı alana geçişte tek yatay geçiş yolu Ek Madde 1'dir: kayıt yılındaki puanınızın hedef programın o yılki tabanını karşılaması gerekir. Önlisans mezunuysanız DGS kılavuzundaki eşleşmelere de bakın. Puanınız yetmiyorsa yeniden YKS bir seçenektir; YKS nedir sayfası sınavın yapısını anlatır.
Yatay geçiş ya da DGS planınızı birlikte kurmak için yatay geçiş koçluğu sayfasına göz atabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme ve süreç rehberliği amaçlıdır; YÖK yönetmelik yorumu, hukuki tavsiye, kabul vaadi ya da kariyer tavsiyesi niteliği taşımaz. Kesin karar için kişisel danışmanlık almanız ve üniversitenin yatay geçiş yönergesi ile ÖSYM kılavuzunu esas almanız önerilir. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.
