Sosyal bilimler öğretmenliği; tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı, sosyal bilgiler, felsefe ve din kültürü ve ahlak bilgisi gibi alanlarda ders veren öğretmenlik branşlarını kapsar. Tarihe, dile, düşünceye ve gençlerle çalışmaya ilgi duyan adaylara uygun bir yoldur. Öğretmen atama sistemi değiştiği için güncel süreci bilmek, bölüm seçimi kadar önemlidir.
Kısa cevap: Branşınıza uygun lisans programını bitirdikten sonra MEB'in Akademi Giriş Sınavı'na (AGS) ve branşınızın ÖABT'sine girmeniz gerekir. Başarılı adaylar Millî Eğitim Akademisi'nde hazırlık eğitimi alır, ardından 4/B sözleşmeli öğretmen olarak atanır ve 3 yıl sonra kadroya geçer. KPSS Eğitim Bilimleri ile atama dönemi sona ermiştir.
Sosyal bilimler öğretmeni nedir, ne iş yapar?
Sosyal bilimler öğretmeni, kendi branşındaki dersleri öğreten ve bu dersler aracılığıyla eleştirel düşünme, okuma kültürü, tarih bilinci ve vatandaşlık değerlerini kazandırmaya çalışan eğitimcidir. Genel olarak Türkçe ve sosyal bilgiler ortaokulda; tarih, coğrafya, Türk dili ve edebiyatı ile felsefe grubu dersleri lisede okutulur. Din kültürü ve ahlak bilgisi ise ortaokul ve lise düzeyinde yer alır. Hangi kademede hangi branşın görev yapacağını MEB'in düzenlemeleri belirler.
Başlıca görevler şunlardır:
- Dersleri öğretim programına uygun planlamak ve işlemek
- Ölçme ve değerlendirme yapmak, öğrencinin gelişimini izlemek
- Tarihî ve edebî metinleri, haritaları ve belgeleri öğrencilerle birlikte çözümlemek
- Sınıf yönetimini sağlamak, veli ve rehberlik servisiyle iş birliği yapmak
- Zümre toplantılarına, okul etkinliklerine, proje ve yarışma çalışmalarına katılmak
- Mesleki gelişim eğitimlerini takip etmek
Bu branşlar yalnızca öğretmenlikle sınırlı değildir. Mezunlar akademisyenlik, yayıncılık, müzecilik ve içerik üretimi gibi alanlara da yönelebilir; alternatifler aşağıdaki bölümlerde yer alıyor.
Hangi bölümler ve sınavlar?
Lisans programları ve puan türleri:
- Tarih, Coğrafya, Türkçe, Türk Dili ve Edebiyatı, Sosyal Bilgiler öğretmenliği: Eğitim fakültelerinde 4 yıl sürer ve YKS'de SÖZ puan türüyle öğrenci alır.
- Felsefe: Felsefe bölümü 4 yıllık lisanstır ve YKS'de EA puan türüyle öğrenci alır.
- Din kültürü ve ahlak bilgisi: İlahiyat fakülteleri YKS'de SÖZ puan türüyle öğrenci alır. Bu alana başvuruda hangi lisans programlarının kabul edildiği MEB'in Akademi duyurusundaki alan-program listesinde yazar.
Fen-edebiyat fakültelerinin tarih, coğrafya ve Türk dili ve edebiyatı gibi bölümleri de SÖZ puan türüyle öğrenci alır. Bu bölümlerin mezunlarının hangi öğretmenlik alanına başvurabileceği MEB'in alan-program eşleştirmesine bağlıdır; başvurudan önce güncel listeyi kontrol edin. Taban puanı, başarı sırası ve kontenjan her yıl değişir; güncel verilere YKS bölümler sayfasından, sınavın yapısına YKS rehberinden ulaşabilirsiniz.
Atama sınavları ve Akademi:
- AGS: Öğretmen ataması KPSS Eğitim Bilimleri ile değil, MEB'in Akademi Giriş Sınavı ile yapılır. Genel bilgi için AGS rehberini okuyabilirsiniz.
- ÖABT: Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi, ilgili branşta alan bilgisini ölçer ve branşa göre AGS ile birlikte değerlendirilir. Yabancı dil gibi bazı alanlarda ÖABT yerine farklı bir ölçüt kullanılır. Hangi alanlarda ÖABT yapıldığı, puan türleri ve sınav yapısı her yıl ÖSYM ve MEB kılavuzunda yazar; Felsefe grubu dahil branşınızın durumunu kılavuzdan doğrulayın.
- Millî Eğitim Akademisi: 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na göre hazırlık eğitimi 4 dönemdir; mezun olunan programa göre 3 dönem olarak uygulanır. Dönem süresi yönetmelik ve MEB duyurusuyla belirlenir. Akademi öğrencisine Temmuz-Aralık 2026 döneminde aylık yaklaşık 36.725 TL ödenir.
- Atama: Akademiyi bitirenler 4/B sözleşmeli öğretmen olarak atanır ve 3 yıl sonra kadroya geçer. Kadro ve kontenjan durumu her dönem MEB'in duyurularıyla belirlenir.
- KPSS: Öğretmen ataması için aranmaz; yalnızca başka kamu kurumlarının bazı kadro ilanlarında gündeme gelir. Ayrıntı için KPSS rehberine bakabilirsiniz.
- ALES ve yabancı dil: Akademik kariyer için gerekir. Araştırma görevliliğinde ALES en az 70, yabancı dil en az 50 aranır. Doçentlikte ALES aranmaz; tüm alanlarda YDS ya da YÖKDİL gibi bir sınavdan en az 55 gerekir. Kurumlar ilanda daha yüksek şart koyabilir.
Kamu ve özel sektörde çalışma alanları
| Alan | Nasıl girilir | Not |
|---|---|---|
| MEB devlet okulları | AGS ve branşın ÖABT'si (varsa), ardından Millî Eğitim Akademisi | Önce sözleşmeli, 3 yıl sonra kadrolu öğretmen olunur |
| Özel okullar | Okulun kendi başvuru, mülakat ve örnek ders süreci | Ücret ve çalışma koşulları okula göre değişir |
| Uluslararası müfredatlı okullar | Okulun ilanı; yüksek düzeyde yabancı dil, bazen ilgili program eğitimi | Tarih, coğrafya, felsefe ve Türkçe gibi derslerde şartlar okula göre değişir |
| Yurt dışındaki Türk okulları ve kurumları | MEB'in görevlendirme duyuruları; Türkiye Maarif Vakfı ve Yunus Emre Enstitüsü gibi kurumların ilanları | Şartlar, süre ve ödenek duyuruda belirtilir |
| Üniversite | Lisansüstü eğitim, ALES ve yabancı dil; kurum ilanı | Araştırma görevliliğinden profesörlüğe uzanan akademik kariyer |
| Yayıncılık, müze ve kültür kurumları | Kurum ve şirket ilanları; deneyim ve portföy | Editörlük, müze uzmanlığı, içerik ve araştırma işleri |
| Diyanet İşleri Başkanlığı | Kurumun kendi kadro ilanları ve sınavları | Din kültürü ve ilahiyat mezunları için ayrı bir kamu yoludur; öğretmenlikten farklıdır |
Maaş neye göre değişir?
Kadrolu öğretmenlerin maaşı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki gösterge tablolarına ve memur maaş katsayılarına göre hesaplanır. Temmuz 2026 katsayılarıyla, bekâr ve eş ya da çocuk yardımı hariç net tutarlar şöyledir:
- Öğretmen (9/1): yaklaşık 70.250 TL (Temmuz 2026, bekâr, giriş)
- Uzman öğretmen (7/1): yaklaşık 79.700 TL
- Başöğretmen (5/1): yaklaşık 87.700 TL
- Millî Eğitim Akademisi öğrencisi: aylık yaklaşık 36.725 TL (Temmuz-Aralık 2026)
Sözleşmeli öğretmenin ücreti kadrolu girişe yakındır. Ek ders ücreti ayrıca ödenir; kuruma ve göreve göre değişir. Uzman öğretmen olmak için öğretmenlikte en az 10 yıl ve Akademi eğitimi, başöğretmen olmak için uzman öğretmenlikte en az 10 yıl ve Akademi eğitimi gerekir; kanunda yazılı sınav şartı yoktur.
Akademik kadrolarda araştırma görevlisi (7/1) yaklaşık 96.650 TL, Dr. Öğretim Üyesi (4/1) yaklaşık 104.350 TL, profesör (1/4) yaklaşık 129.400 TL net alır; ek ders ve diğer ödemeler ayrıca değişir. Diğer kamu kadrolarıyla karşılaştırmak için memur maaşları rehberine bakabilirsiniz.
Özel okul, uluslararası okul, yayıncılık ve yurt dışında ücret tek bir rakama bağlanamaz. Belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Okulun ya da kurumun türü ve ücret politikası
- Şehir ve bölge
- Deneyim yılı ve ek sorumluluklar (zümre başkanlığı, koordinatörlük gibi)
- Haftalık ders yükü ve sözleşme türü
- Yabancı dil düzeyi; özellikle uluslararası okullarda belirleyicidir
- Lisansüstü eğitim ve ek belgeler
Yurt dışında çalışmak isteyenlerin görev ülkesindeki diploma denkliği, dil yeterliği ve çalışma izni koşullarını; MEB ve vakıf görevlendirmelerinde ise ilgili kurumun duyurusunu izlemesi gerekir.
Adım adım yol haritası
- Branşınızı seçin. Ortaokul ya da lise düzeyinde çalışmak isteyip istemediğinizi; tarih, edebiyat, coğrafya, felsefe ya da din kültürüne ilginizi gözden geçirin.
- YKS'ye doğru puan türüyle hazırlanın. Tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ve sosyal bilgiler öğretmenliği ile ilahiyat için SÖZ, felsefe için EA puan türü gerekir.
- Programları karşılaştırın. Tercih döneminde üniversitelerin eğitim olanaklarını ve MEB'in alan-program listesini birlikte inceleyin.
- Lisansta uygulamaya yönelin. Öğretmenlik uygulaması, okul deneyimi ve alan derslerini ciddiye alın.
- AGS ve branşınızın ÖABT'sine hazırlanın. Sınav kılavuzunu okuyun, çıkmış sorularla eksiklerinizi belirleyin.
- Akademi sürecini tamamlayın. Hazırlık eğitimini bitirerek atama hakkı kazanın.
- Sözleşmeli öğretmen olarak başlayın. 3 yıl sonra kadroya geçin.
- Basamakları ve alternatifleri planlayın. Uzman öğretmenlik, başöğretmenlik, lisansüstü eğitim, özel okul, yurt dışı ve akademik kariyer gibi yolları hedefinize göre değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Sosyal bilimler öğretmenliği hangi puan türüyle alınır?
Tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ve sosyal bilgiler öğretmenliği YKS'de SÖZ puan türüyle öğrenci alır. Felsefe bölümü EA, ilahiyat fakülteleri SÖZ puan türünü kullanır. Taban puanı ve kontenjan her yıl değiştiği için güncel verilere bölümler sayfasından bakmak gerekir.
Sosyal bilimler öğretmeni olmak için KPSS gerekir mi?
Hayır. KPSS Eğitim Bilimleri ile yapılan atama dönemi sona erdi; öğretmen ataması AGS ve branşın ÖABT'si ile yapılır, ardından Millî Eğitim Akademisi süreci gelir. KPSS yalnızca başka kamu kurumlarının bazı kadro ilanlarında gündeme gelir.
AGS ve ÖABT nedir?
AGS, MEB'in öğretmen adayları için uyguladığı Akademi Giriş Sınavı'dır; ÖABT ise alan bilgisini ölçen Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi'dir. Hangi alanlarda ÖABT yapıldığı ve puanın nasıl hesaplandığı her yıl yayımlanan kılavuzda yazar. Soru sayısı, süre ve konu dağılımı için ÖSYM ve MEB duyurularını izleyin.
Millî Eğitim Akademisi nedir, ne kadar sürer?
Akademi, 7528 sayılı Kanunla düzenlenen öğretmen hazırlık eğitimidir. Eğitim 4 dönemdir; mezun olunan programa göre 3 dönem olarak uygulanır ve dönem süresi MEB duyurusuyla belirlenir. Akademi öğrencisine Temmuz-Aralık 2026 döneminde aylık yaklaşık 36.725 TL ödenir.
Hangi branş daha kolay atanıyor?
Bunu önceden söylemek mümkün değildir; kadro ve kontenjan her dönem MEB'in duyurusuyla belirlenir. Branşı seçerken kontenjanın yanında ilginizi, çalışmak istediğiniz yaş grubunu ve akademik ya da alternatif kariyer hedeflerinizi de dikkate alın.
Felsefe bölümü okuyup öğretmen olunabilir mi?
Felsefe grubu derslerinin öğretmenliğine yönelmek mümkündür; ancak hangi lisans programlarının hangi öğretmenlik alanına başvurabileceği MEB'in alan-program listesinde yazar. AGS ve ÖABT şartlarını da o yılın kılavuzundan kontrol edin. Öğretmenlik dışında akademisyenlik, yazarlık ve kültür-sanat alanları da seçenektir.
Öğretmenlik dışında hangi kariyer yolları var?
Tarih mezunları müze uzmanlığı, arkeolojik kazı ve akademisyenlik; coğrafya mezunları çevre danışmanlığı ve coğrafi bilgi sistemleri; Türk dili ve edebiyatı ile felsefe mezunları yayıncılık, editörlük, yazarlık ve içerik üretimi gibi alanlara yönelebilir. Her yolun kendi başvuru ve sınav şartları vardır; ilanlarda aranan bölümü dikkatle okuyun.
Özel okulda ya da yurt dışında çalışılabilir mi?
Evet. Özel okullar kendi başvuru, mülakat ve örnek ders süreçlerini uygular. Uluslararası müfredatlı okullar genellikle yüksek düzeyde yabancı dil ister. Yurt dışında ise MEB, Türkiye Maarif Vakfı ve benzeri kurumların görevlendirme ve ilanları izlenir; şartlar ilanda yazar.
Bölüm ve sınav planınızı birlikte kurmak için koçluk sayfasına göz atabilirsiniz.
