İlgili İçerikler: Uzman Yardımcılığı Hub | Sayıştay DY Detay | Sayıştay DY Sınav Künyesi | Karar Testi
📌 Tanım
Sayıştay Denetçi Yardımcılığı Giriş Sınavı, TBMM adına kamu mali denetimi yapan Sayıştay'ın denetçi yardımcısı olarak görev yapacak hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme ve iktisadi ve idari bilimler fakültesi mezunlarına yönelik ÖSYM tarafından uygulanan 3 aşamalı sınavdır: (1) Eleme Sınavı [ÖSYM e-Sınav — Genel Yetenek + Genel Kültür + Alan Bilgisi, 105 soru], (2) klasik usulde Yazılı Sınav [elemeyi geçenler için, Ankara], (3) Mülakat. Başvuruda KPSS puanı istenmez. Kamu kuruluşlarının mali ve performans denetimi yapan Sayıştay Denetçileri Anayasa'ya göre "yüksek hakim" statüsündedir; yargı mensubu sayılırlar ve güçlü bir kariyer memurluğu statüsüne sahiptir.
⚠️ Kritik: ÖSYM Uygular, 3 Aşamalı Sınav
Diğer uzman yardımcılığı sınavlarından farklı olarak Sayıştay DY ÖSYM tarafından uygulanır (AİS üzerinden başvuru). Ayrıca 2 değil 3 aşamalıdır: Eleme (ÖSYM e-sınav Adana/Ankara/İstanbul/İzmir) + klasik usulde Yazılı Sınav + Mülakat. 2026 ilanı (ÖSYM kılavuzu, 9 Eylül 2026): 25 kadro, başvuru 9-17 Eylül 2026 (geç başvuru 24 Eylül), Eleme 31 Ekim 2026, Yazılı 26-27 Aralık 2026. KPSS puanı şartı yoktur.
Sayıştay Kurumsal Yapısı
Sayıştay, 29 Mayıs 1862'de "Divan-ı Muhasebat" adıyla kurulan Türkiye'nin en eski anayasal kurumlarından biridir; 1876 Kanun-i Esasi'de yer almıştır. Günümüzdeki yapısı, 3 Aralık 2010'da kabul edilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu ile düzenlenmiştir (Anayasa md. 160). Görevleri:
- Kamu kuruluşlarının (bakanlıklar, üniversiteler, belediyeler, KİT'ler) mali denetimi
- Performans denetimi (verimlilik, etkinlik, ekonomiklik değerlendirmesi)
- Uygunluk denetimi (mevzuata uyum kontrolü)
- TBMM'ye sunulan yıllık denetim raporları hazırlama
- Kamu mali yönetimi performansı ölçme
- Sorumluluk tespiti ve yargısal karar verme — hesap yargılaması (Temyiz Kurulu)
Sayıştay Denetçileri bu denetim görevlerinin sahada uygulanmasında ve raporlanmasında kritik rol oynar. Merkezi Ankara'dadır.
2026 İlanı ve Takvimi
ÖSYM, 2026 Sayıştay Başkanlığı Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Eleme Sınavı (2026-Sayıştay Eleme) kılavuzunu 9 Eylül 2026'da yayımladı. 25 kadro için başvurular 9-17 Eylül 2026 tarihlerinde ais.osym.gov.tr, ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması veya ÖSYM başvuru merkezleri üzerinden alınıyor; geç başvuru günü 24 Eylül 2026. Sınav ücreti 1.900 TL. Eleme Sınavı 31 Ekim 2026 saat 13.45'te, klasik yazılı sınav 26-27 Aralık 2026'da Ankara'da yapılacak. Mülakat duyuruları için sayistay.gov.tr/Duyuru sayfasını takip edin.
Başvuru Şartları (2026 ÖSYM Kılavuzu)
| Şart | Detay |
|---|---|
| Vatandaşlık | T.C. uyruklu olmak (Bulgaristan'dan Göç uyruklular da başvurabilir) |
| Öğrenim | Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bunlara denkliği YÖK tarafından kabul edilen yurt içi/yurt dışı en az dört yıllık fakülte ya da yüksekokullardan mezun olmak (şart bölüm değil, fakülte bazlıdır) |
| KPSS Şartı | Yok. Kılavuzda KPSS puanı istenmez; ön eleme ÖSYM'nin uyguladığı Eleme Sınavıyla yapılır. |
| Sınav Ücreti | 1.900 TL (geç başvuru gününde %50 artırımlı) |
| Yaş Sınırı | Eleme Sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak'ı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak (2026 için 1 Ocak 1991 ve sonrası doğumlular) |
| 657/48-A | DMK genel şartlarını taşımak |
| Başvuru Platformu | ÖSYM AİS (ais.osym.gov.tr), ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması veya ÖSYM başvuru merkezleri — 9-17 Eylül 2026 (geç başvuru günü 24 Eylül 2026) |
Sınav Yapısı: 3 Aşamalı
Aşama 1: Eleme Sınavı (ÖSYM e-Sınav)
- Yer: Adana, Ankara, İstanbul, İzmir ÖSYM e-sınav merkezleri
- Tarih: 31 Ekim 2026, saat 13.45 (adaylar 13.30'dan sonra binaya alınmaz)
- Format: Bilgisayar ortamında e-Sınav (başvuru e-Sınav merkezlerinin kapasitesini aşarsa yalnız Ankara'da basılı sınav)
- Soru Sayısı: 105
- Süre: 140 dakika
Eleme Test Dağılımı ve Ağırlıklar (2026 Kılavuzu)
| Test | Soru Sayısı | Ağırlık |
|---|---|---|
| Genel Yetenek | 35 | %40 |
| Genel Kültür | 10 | %10 |
| Alan Bilgisi: İktisat | 15 | %12,5 |
| Alan Bilgisi: Maliye | 15 | %12,5 |
| Alan Bilgisi: Hukuk | 15 | %12,5 |
| Alan Bilgisi: Muhasebe | 15 | %12,5 |
Her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır (4 yanlış 1 doğruyu götürür). Ağırlıklı puan 100 üzerinden SES (Sayıştay Eleme Sınavı) puanına dönüştürülür. 70 ve üzeri SES puanı alanlardan, en yüksek puandan başlayarak 25 kişilik kadronun 5 katına kadarı (125 aday ve sonuncu adayla eşit puan alanlar) yazılı sınava çağrılır.
Aşama 2: Yazılı Sınav (Klasik Usul)
Eleme Sınavını kazananlar, ÖSYM kılavuzunda düzenlenen ve Ankara'da basılı ortamda klasik usulde yapılan Yazılı Sınava girer; giriş belgesi ais.osym.gov.tr üzerinden alınır.
- 26 Aralık 2026 Cumartesi: Hukuk grubu 10.15-12.15 (anayasa, idare, medeni, borçlar hukuku) · Maliye grubu 14.45-16.45 (maliye teorisi, maliye politikası, bütçe, vergi hukuku ve Türk vergi sistemi)
- 27 Aralık 2026 Pazar: İktisat grubu 10.15-12.15 (iktisat teorisi, mikro, makro, iktisat politikası, para-banka-kredi) · Kompozisyon (60 dk) + Seçimlik grup (60 dk; ticaret hukuku veya muhasebe) 14.45-16.45
Tam puan 100'dür; yazılı sınav puanı ders gruplarından alınan puanların aritmetik ortalamasıdır. 70 ve üzeri alanlardan kadronun 3 katına kadarı (75 aday) mülakata çağrılır.
Aşama 3: Mülakat
Yazılıyı geçenler için son aşama; mülakat yeri ve zamanı sayistay.gov.tr'de duyurulur. Sayıştay Başkanı veya görevlendireceği bir daire başkanının başkanlığında iki üye ve üç uzman denetçiden oluşan altı kişilik komisyon önünde mülakat yapılır; kanun ve yönetmelikte resmi bir süre belirtilmez. Değerlendirme, 6085 sayılı Kanun'un 17. maddesindeki beş ölçüte göre yapılır (her biri 20 tam puan):
- Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü
- Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu
- Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı
- Genel yetenek ve genel kültürü
- Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı
Mülakat puanı, komisyon üyelerinin verdiği notların aritmetik ortalamasıdır ve en az 70 olmalıdır; nihai sıralama ise eleme, yazılı ve mülakat puanlarının aritmetik ortalamasıyla belirlenir.
Sayıştay Denetçisi Kariyer Yolu
- Aday — Giriş sınavını (Eleme+Yazılı+Mülakat) kazanan önce aday olarak atanır; adaylık 1-2 yıl
- Sayıştay Denetçi Yardımcısı — Adaylıkta olumlu sicil alanlar atanır; 2-3 yıl mesleki eğitim ve staj
- Sayıştay Denetçisi — Staj sonundaki sınavda başarılı olup olumlu sicil alanlar atanır; kıdeme göre 4 meslek sınıfında ilerler (üçüncü, ikinci, birinci sınıfa ayrılmış, birinci sınıf)
- Üye — TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilir
- Daire Başkanı — Sayıştay Genel Kurulunca, en az 3 yıllık üyeler arasından 4 yıllığına seçilir
- Başkan — TBMM Genel Kurulunca iki aday arasından 5 yıllığına seçilir
Üyelik, Daire Başkanlığı ve Başkanlık kıdeme dayalı otomatik bir terfi değildir; her biri ayrı bir seçim usulüyle doldurulur (6085 sayılı Kanun md. 13-14, 17, 26, 63).
"Yüksek Hakim" Statüsü
Sayıştay Denetçileri Anayasa'nın 160. maddesi uyarınca "yüksek hakim" statüsündedir. Bu statü şunları sağlar:
- Görev güvencesi: Yargı mensubu statüsünde, kolayca görevden alınamaz
- Maaş: Yargı mensubu düzeyinde (hakim/savcı maaşı tipinde)
- Bağımsızlık: Siyasi baskıya karşı anayasal koruma
- Sosyal haklar: Yargı mensubu haklarından yararlanma
- Emeklilik: Avantajlı emeklilik düzenlemeleri
Maaş ve Mali Boyut
Sayıştay kendi personeli için ayrı bir maaş tablosu yayımlamaz; mali haklar 6085 sayılı Kanun'un 63. maddesiyle başka bir statüye bağlanmıştır. Memur maaş katsayıları her dönem değiştiği için sabit bir TL rakamı vermiyoruz.
| Kademe | Mali haklar bakımından tabi olduğu hükümler |
|---|---|
| Aday / Denetçi Yardımcısı | Hâkim ve savcı yardımcıları hakkındaki hükümlere tabidir |
| Denetçi (staj sonrası) | Kıdem, sınıf ve derecesindeki hâkim ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidir; kıdeme göre 4 meslek sınıfına ayrılır |
| Üye | Yargıtay daire başkanları ve üyeleri hakkındaki hükümlere tabidir |
| Daire Başkanı | Yargıtay daire başkanları hakkındaki hükümlere tabidir |
| Başkan | Yargıtay Birinci Başkanı hakkındaki hükümlere tabidir |
Kaynak: 6085 sayılı Sayıştay Kanunu md. 63. Güncel tutar için Sayıştay'ın resmi duyurularını ve dönemin memur maaş katsayılarını izleyin.
İş Yaşamı: Bir Sayıştay Denetçisinin Günü
- Sabah: Denetlenen kurumun mali tablolarının incelenmesi
- Öğle: Saha ziyareti (bakanlık, belediye, üniversite, KİT)
- Öğleden Sonra: Denetim bulguları yazımı, ekip koordinasyonu
- Aylık: Denetim raporu hazırlığı, üst yönetim sunumu
- Yıllık: TBMM'ye sunulan yıllık raporlara katkı
Sayıştay DY'ye Nasıl Hazırlanılır?
Hazırlık Süresi
Ortalama 6-10 ay. Eleme + yazılı + mülakat üçlüsü için kapsamlı hazırlık gerektirir.
Önerilen Strateji
- Ay 1-2: Genel Yetenek (35 soru, %40 ağırlık) + Genel Kültür (10 soru) — eleme hazırlığı; KPSS GY-GK kaynakları konu olarak örtüşür (KPSS puanı şart değildir)
- Ay 3-5: Maliye + kamu maliyesi + muhasebe derinliği
- Ay 6-7: Hukuk (Anayasa, İdare, Mali Hukuk) + denetim
- Ay 8-9: 5018 Sayılı Kanun, Sayıştay raporları, güncel mali gündem
- Ay 10: Deneme sınavları (eleme formatında ÖSYM e-sınav simülasyonu) + mülakat hazırlık
Kaynak Önerileri
- Devlet Muhasebesi + Mali Hukuk: Seçkin Yayıncılık, Adalet Yayınevi, Yetkin Yayınları
- Denetim Akademik: Uluslararası Denetim Standartları (INTOSAI) Türkçe çevirileri
- 5018 Sayılı Kanun: mevzuat.gov.tr resmi metin + madde madde yorumlama
- Sayıştay Yayınları (ücretsiz): sayistay.gov.tr → Yayınlar → Denetim raporları örnekleri
- Hazırlık kaynağı seçimi: Kurs ya da kitap seçerken 2026 sınav yapısını (ÖSYM Eleme Sınavı, klasik yazılı, mülakat) güncel olarak izleyen kaynakları tercih edin; resmî duyurular için ÖSYM ve Sayıştay sayfalarını takip edin
Çapraz Sınav Stratejisi
- VMY: %55 konu örtüşmesi. Mali denetim + muhasebe ortak.
- GUY: %50 örtüşme. Kamu maliyesi + muhasebe ortak.
- MUY (HMUY): %55 örtüşme. Kamu maliyesi ortak havuz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sayıştay DY ÖSYM mi yoksa Sayıştay mı yapıyor?
Eleme Sınavı (e-Sınav) ve klasik usuldeki Yazılı Sınav, ÖSYM'nin 2026-Sayıştay Eleme kılavuzunda düzenlenir: başvurular ÖSYM AİS üzerinden alınır, iki sınavın giriş belgesi ve sonuçları da ÖSYM üzerinden verilir. Mülakatı Sayıştay Başkanlığı yapar; yeri ve zamanı sayistay.gov.tr'de duyurulur. Diğer uzman yardımcılığı sınavlarından farklı bir yapısı vardır.
3 aşamanın sırası nedir?
(1) Eleme Sınavı [ÖSYM e-Sınav, 31 Ekim 2026, 105 soru] — 70 ve üzeri SES puanı alanlardan en yüksekten başlayarak 25 kadronun 5 katına kadarı (125 aday ve sonuncuyla eşit puanlılar) yazılıya çağrılır. (2) Yazılı Sınav [klasik usul, Ankara, 26-27 Aralık 2026] — 70 ve üzeri alanlardan kadronun 3 katına kadarı (75 aday) mülakata çağrılır. (3) Mülakat — Sayıştay Başkanlığı yapar. Her aşamayı geçmek bir sonraki için zorunludur; başvuruda KPSS puanı aranmaz.
25 kadro çok az değil mi?
Evet, Sayıştay DY küçük kontenjanlı bir sınavdır. Diğer uzman yardımcılığı sınavlarının çoğundan daha rekabetçi (HMUY 104, VMY 250 ile karşılaştırıldığında). Ancak hakim statüsü + prestijli görev nedeniyle tercih oranı da yüksek değildir; disiplinli hazırlıkla makul başarı şansı vardır.
Denetçi maaşı hakim maaşına eşit mi?
Yaklaşık olarak evet. 6085 sayılı Kanun'un 63. maddesine göre Sayıştay Denetçisi, kıdem/sınıf/derecesindeki hâkim ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidir. Memur maaş katsayıları her dönem değiştiği için sabit bir TL rakamı vermiyoruz; güncel tutar için sayistay.gov.tr'yi izleyin.
Sayıştay DY mülakatta ne sorulur?
5018 Sayılı Kanun, denetim standartları (INTOSAI, ISSAI), son 1 yıl Sayıştay raporları ana bulguları, kamu mali denetimi güncel gündem, denetim etiği ve bağımsızlık ilkesi. Ayrıca kişilik + iletişim + analitik düşünce değerlendirilir.
Sayıştay DY ile VMY farkı nedir?
VMY Vergi Denetim Kurulu'na atanır (sadece vergi denetimi); Sayıştay DY TBMM adına tüm kamu kuruluşlarını denetler (çok daha geniş kapsam). Sayıştay hakim statüsü, VMY meslek memuru statüsü sağlar. Kariyer + maaş + sosyal haklar açısından Sayıştay avantajlı görünür ancak VMY'nin saha + denetim tazminatı avantajı da güçlüdür.
Hukuk mezunuyum, uygun mu?
Çok uygun! Sayıştay DY'de mali hukuk + anayasa + idare hukuku ağırlığı yüksektir. Hukuk mezunları özellikle avantajlıdır. Ayrıca hakim statüsü yargı kültürüne de hitap eder.
Düzeltme Notu
11 Eylül 2026: Önceki sürümde Sayıştay Denetçi Yardımcılığı başvurusu için KPSS puanı (P40/P48) ön şartı bulunduğu yazıyordu. ÖSYM'nin 9 Eylül 2026'da yayımladığı 2026-Sayıştay Eleme kılavuzunda KPSS şartı yoktur; ön eleme ÖSYM'nin uyguladığı Eleme Sınavıyla yapılır. İçerik kılavuza göre düzeltildi.
Düzeltme notu (13 Eylül 2026): Önceki sürümde kuruluş tarihçesinde doğrulanamayan "1924 Anayasası ile yüksek mahkeme statüsü" ifadesi; mülakat komisyonu için "üst yöneticiler + akademisyenler" (doğrusu: 6 kişilik komisyon — Başkan/daire başkanı + 2 üye + 3 uzman denetçi); kariyer yolunda "3 yıl yetişme + tez" ve Sayıştay'da bulunmayan "Başdenetçi/Grup Başkanı" unvanları; maaş tablosunda uydurma TL rakamları yer alıyordu. Ayrıca bir FAQ'da geçmiş yıl sınav sorularının ÖSYM'de "ücretsiz erişilebilir" olduğu yanlışlıkla yazılıyordu (Sayıştay kendi soru havuzunu yayımlamaz). 6085 sayılı Kanun'a göre (md. 13-14, 17, 63) doğru unvanlar, komisyon yapısı, kariyer akışı ve mali hakların dayandığı hükümler esas alınarak düzeltildi.
Sonraki Adımlar
- Başvuru: ais.osym.gov.tr — 9-17 Eylül 2026 (geç başvuru günü 24 Eylül 2026)
- Profil eşleme: Karar Testi
- VMY/GUY ile karşılaştırma: 8 Sınav Matrisi
- Koçluk: Sayıştay DY Premium Koçluk (6K-14K)
Bilgilendirme: Bu içerik Sayıştay DY süreci, 3 aşamalı sınav yapısı, çalışma planı, mülakat hazırlığı ve kariyer rehberliği amacıyla hazırlanmıştır. Mali hukuk, devlet muhasebesi veya denetim standartları alan bilgisi konularında akademik ders niteliği taşımaz. Başvuru şartları, kadro sayıları (2026 ilanı 25 kadro) ve sınav tarihleri yıldan yıla değişir; kesin bilgi için ÖSYM'nin 2026-Sayıştay Eleme kılavuzunu, sayistay.gov.tr ve ÖSYM duyurularını doğrulayınız. Son güncelleme: 11 Eylül 2026.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Geçmiş yıl soruları çözmek faydalı mı?
Sayıştay'ın kendi eleme ve yazılı sınav soruları resmi olarak toplu yayımlanmaz; doğrudan geçmiş yıl sorusu bulunmaz. Bunun yerine konu dağılımını resmi kılavuzdan öğrenip, konu olarak örtüşen ÖSYM KPSS A grubu sorularıyla pratik yapın; teyitsiz "çıkmış sorular PDF" derlemelerine güvenmeyin.
