Kısa cevap: Merkezi yatay geçişin (Ek Madde 1) temel şartı, yükseköğretime kayıt olduğunuz yıldaki merkezi yerleştirme puanınızın geçmek istediğiniz programın taban puanına eşit veya yüksek olmasıdır; hazırlık sınıfı dahil başvuru yapılabilir. Yönetmelik metninde bu yol için GNO şartı, yüzde olarak kontenjan sınırı veya puanın 2 yıl geçerli olması gibi bir şart yazmaz. Başvuru takvimi ve kontenjan esasları Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir, başvuruları üniversitelerin ilgili kurulları değerlendirir; kontenjandan fazla başvuruda ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlanarak sıralama yapılır.
Son Güncelleme: Ekim 2026 | YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği Ek Madde 1 (28/2/2026-33182 değişikliği dahil) esas alınarak hazırlanmıştır.
İlgili İçerikler: Merkezi Yerleştirme Rehberi | Tüm Yatay Geçiş Şartları | MYP ile Yatay Geçiş | Başvuru Tarihleri
Merkezi Yatay Geçiş Şartları Nelerdir?
Merkezi yatay geçiş şartları, YÖK Yatay Geçiş Yönetmeliği'nin Ek Madde 1 hükmünde belirlenen ve üniversite öğrencilerinin kayıt yılındaki merkezi yerleştirme puanlarını kullanarak farklı bir programa geçiş yapabilmeleri için karşılamaları gereken koşulları ifade eder. En temel şart, öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanının geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olmasıdır. Bunun yanında puan türü uyumu, ilan edilmiş kontenjan ve aktif öğrenci statüsü gibi koşullar da gündeme gelir.
Merkezi yatay geçiş, klasik yatay geçiş için gereken not ortalamasını sağlayamayan ancak kayıt yılı puanı hedef programın taban puanına yeten öğrenciler için yönetmelikte açılmış ayrı bir yoldur. Bu rehberde her şartı resmî metne dayanarak ele alıyoruz.
Ek Madde 1: Yasal Çerçeve ve Temel İlkeler
Merkezi yatay geçişin yasal dayanağı, "Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik" başlıklı mevzuatın Ek Madde 1 hükmüdür. Bu madde 2013'te eklenmiş, 2014'te değiştirilmiştir.
Ek Madde 1'in getirdiği temel ilkeler şunlardır:
- Esas ölçüt: Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olmalıdır.
- Hazırlık sınıfı dahil başvuru: Bu şartı sağlayan öğrenci, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapabilir.
- Kontenjan ve takvim: Başvuru takvimi, öğrenci kontenjanına ilişkin esaslar ve yatay geçişlere ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından tespit edilir; yönetmelikte bu yol için yüzde olarak bir kontenjan sınırı yazmaz.
- Değerlendirme: Başvuruları yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları değerlendirir; ÖSYM yerleştirme yapmaz. Başvuru kontenjandan fazlaysa ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlanarak sıralanır ve kontenjan kadar adayın yatay geçişi kabul edilir.
- Azami süre: Bu madde kapsamında eğitim gördüğü programdan farklı bir programa yatay geçiş yapan öğrencilerin azami süreleri, programın azami süresinden kabul edildiği sınıf çıkartılarak hesaplanır.
Dikkat: Yüzde Sınırı Yok, Ama İlan Edilen Kontenjan Geçerli
Yönetmelikte merkezi yerleştirme (Ek Madde 1) için yüzde olarak bir kontenjan sınırı yazmaz; ancak geçişler yalnızca önceden ilan edilen sayı ve geçiş şartları çerçevesinde yapılır (Madde 5/1). Hangi programın kaç kontenjan ilan ettiği her dönem değişir; üniversitelerin ve YÖK'ün ilanlarını dönem başından itibaren takip edin.
Ek Madde 1'in en önemli pratiği şudur: Öğrencinin yükseköğretime kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı esas alınır. Yani 2024 yılında üniversiteye yerleşen bir öğrenci, 2024 yılındaki puanını kullanır ve bu puanı hedef programın taban puanıyla karşılaştırır. Sonraki yıllarda aldığınız puanlar bu ölçütte kullanılmaz. Detaylı bilgi için MYP ile Yatay Geçiş Rehberimize göz atabilirsiniz.
Puan Şartı
Merkezi yatay geçişin en belirleyici şartı kayıt yılı merkezi yerleştirme puanıdır. Başvuru yapabilmeniz için puanınızın hedef programın taban puanını karşılaması gerekir. Taban puan, bir programa ÖSYM tarafından merkezi sınavla yerleştirilen en düşük puanlı öğrencinin giriş puanıdır (Madde 4/n). Puan türü de önem taşır; hedef programın puan türündeki puanınızı kontrol etmeniz gerekir.
Aşağıdaki tabloda program alanlarına göre gereken puan türlerini görebilirsiniz (YKS tercih verilerindeki puan türlerine göre örnekler):
| Program Alanı | Gereken Puan Türü |
|---|---|
| Mühendislik (Bilgisayar, Elektrik-Elektronik vb.) | SAY |
| Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hemşirelik | SAY |
| Hukuk | EA |
| İşletme / İktisat / Siyaset Bilimi / Uluslararası İlişkiler | EA |
| Psikoloji / Sosyoloji / Felsefe | EA |
| Türk Dili ve Edebiyatı / Tarih / İlahiyat | SÖZ |
| İngilizce Mütercim-Tercümanlık / İngiliz Dili ve Edebiyatı / İngilizce Öğretmenliği | DİL |
| Ön lisans (MYO) programları | TYT |
Koçluk Notu: Puan türü eşleşmeleri programdan programa değişebilir; kesin bilgi için hedef programın ÖSYM yerleştirme sonuçlarındaki puan türüne bakın. Gerçek taban puanlar üniversiteden üniversiteye, hatta aynı üniversitenin farklı kampüslerinde bile farklıdır; bu yazıda taban puan aralığı verilmemektedir. Hedef üniversiteleri belirlerken önceki yılların taban puanlarını ve güncel ilanları birlikte inceleyin.
Puan Türü Uyumu Kuralları
Merkezi yatay geçişte sık yapılan hatalardan biri puan türü uyumsuzluğudur. Yönetmeliğe göre 2018 yılından itibaren dört puan türü vardır: SAY (TYT ile AYT), SÖZ (TYT ile AYT), EA (TYT ile AYT) ve DİL (TYT ile YDT); 2018'den önce kayıt olanlar için YGS tabanlı puan türleri geçerlidir (Madde 4/e). Kurum içi geçişte yönetmelik, puanın "geçmek istediği diploma programı için geçerli olan puan türünde" aranacağını açıkça yazar (Madde 9/5); merkezi yatay geçişte de hedef programın puan türündeki puanınızı kontrol etmeniz gerekir.
Puan türü uyumu şu şekilde işler:
- SAY puan türü: Mühendislik, tıp, diş hekimliği, eczacılık, hemşirelik gibi programlar için bakılır.
- EA puan türü: Hukuk, işletme, iktisat, psikoloji, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler gibi eşit ağırlıklı programlar için bakılır.
- SÖZ puan türü: Edebiyat, tarih, ilahiyat gibi sözel ağırlıklı programlar için bakılır.
- DİL puan türü: Mütercim-tercümanlık, dil ve edebiyat, İngilizce öğretmenliği gibi dil ağırlıklı programlar için bakılır.
- TYT puanı: Ön lisans (MYO) programları ve TYT puanıyla öğrenci alan lisans programları için bakılır.
Örnek: SAY puanıyla üniversiteye yerleşmiş bir öğrenci hukuk fakültesine merkezi yatay geçiş başvurusu yapmak istiyor. Hukuk programları EA puan türüyle öğrenci aldığı için bu öğrencinin EA puanı değerlendirilir. SAY puan türünde yerleşen bir öğrencinin EA puanı da hesaplanmıştır, ancak genellikle SAY puanından farklıdır. Bu durumda EA puanının hedef hukuk programının taban puanını karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek gerekir.
Uyarı: Çapraz Puan Türü Kullanımı
YKS'de her aday birden fazla puan türünde puan alır. Merkezi yatay geçişte ise hedef programın puan türündeki puanınız değerlendirilir. Varsayımsal bir örnek: SAY puanınız yüksek olsa bile EA puanınız hedef EA programının taban puanının altındaysa o program için başvuru şartını sağlamamış olursunuz. Bu nedenle başvuru öncesinde tüm puan türlerindeki puanlarınızı kontrol edin.
Daha fazla örnek ve pratik bilgi için 2026 Yatay Geçiş Şartları Rehberimizi incelemenizi tavsiye ederim.
Not Ortalaması Şartı Var mı?
Merkezi yatay geçişin klasik yatay geçişten en belirgin farkı burada ortaya çıkar: Yönetmelik metninde Ek Madde 1 için genel not ortalaması (AGNO/GNO) şartı yazmaz. Ölçüt, kayıt yılı merkezi yerleştirme puanının hedef programın taban puanına eşit veya yüksek olmasıdır.
Bu kuralın bazı nüansları vardır:
- Usul ve esaslar: Başvuru takvimi, öğrenci kontenjanına ilişkin esaslar ve usuller Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir; ilandaki şartları kontrol edin.
- Ek kriterler: Üniversite senatoları, yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde yönetmelikteki şartlara ilave kriterler belirleyebilir (Madde 7/2); hedef üniversitenin ilanında böyle bir kriter olup olmadığına bakın.
- Kontenjandan fazla başvuru: Başvuru kontenjandan fazlaysa ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlanarak sıralama yapılır.
- Aktif öğrencilik: Yatay geçiş, bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencinin hakkıdır (Madde 4/ö); başvuru sırasında kayıtlı öğrenci olmanız gerekir.
Pratik Bilgi: Not ortalamanız düşük olduğu için klasik yatay geçişten umudunuzu kestiyseniz, kayıt yılı puanınızı hedef programın taban puanıyla karşılaştırın. Puanınız yeterliyse Ek Madde 1 size ayrı bir başvuru yolu açar; yönetmelik metni bu yol için not ortalaması şartı koymaz.
Not Ortalaması Rehberimizde klasik ve merkezi yatay geçiş arasındaki GNO farklılıklarını karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz.
Kontenjan Kuralları ve Sınırlar
Merkezi yatay geçişte kontenjan kritik önemdedir; ancak kontenjan kuralları geçiş türüne göre farklıdır. Aşağıdaki tablo yönetmeliğin kontenjan hükümlerini özetler:
| Geçiş Türü | Kontenjan Kuralı | Dayanak |
|---|---|---|
| Merkezi yerleştirme puanıyla (Ek Madde 1) | Yüzde sınırı yok; takvim ve esaslar YÖK Yürütme Kurulunca belirlenir | Ek Madde 1 |
| Kurumlar arası (GNO) | ÖSYM giriş kontenjanı 50 ve altı programlara 2, 51-100 arası 3, 101 ve üzeri 4; ilave kontenjan açılabilir | Madde 11/7 |
| Kurum içi | ÖSYM Kılavuzundaki kontenjanın yıllık yüzde on beşini geçmeyecek biçimde dönemlere bölünür | Madde 9/2 |
| Yurt dışından | Senato kontenjan belirlerse kurumlar arası kontenjanın yarısını aşamaz | Madde 14/1 |
Hangi üniversitenin hangi programda kontenjan ilan ettiği her dönem değişir; bu yazıda üniversite bazlı kontenjan oranı verilmemektedir. Güncel bilgi için üniversitelerin internet sayfalarındaki ilanlara ve Yatay Geçiş Kontenjanları Rehberimize bakabilirsiniz.
Dönem ve Süre Şartları
Merkezi yatay geçiş başvurusunda dönem ve sınıf kuralları şöyledir:
- Hazırlık sınıfı dahil başvuru: Ek Madde 1, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapılabileceğini belirtir.
- Genel dönem sınırı: Yönetmeliğin genel hükmüne göre lisansta ilk iki yarıyıla ve son iki yarıyıla, önlisansta ilk ve son yarıyıla yatay geçiş yapılamaz (Madde 6/1). Merkezi yerleştirme yolunda hangi sınıflara kabul yapılacağı ilanda belirtilir.
- Alt sınıf yasağı: Öğrenciler bulundukları sınıftan daha alt sınıfa yatay geçiş başvurusu yapamaz (Madde 7/7).
- Kayıt dondurma: Kayıt dondurmuş olmak, yatay geçiş hakkından yararlanmak için engel teşkil etmez (Madde 7/5).
- Azami süre: Farklı bir programa geçen öğrencinin azami süresi, programın azami süresinden kabul edildiği sınıf çıkartılarak hesaplanır (Ek Madde 1/2).
Önemli Not: Başvuru takvimi Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir ve başvurular yalnızca ilan edilen süre içinde alınır (Madde 7/1). Güncel başvuru tarihlerini takip etmeniz bu nedenle büyük önem taşımaktadır.
Başvuru Yeterliliğini Nasıl Kontrol Edersiniz?
Merkezi yatay geçiş başvurusu yapmadan önce şartları karşılayıp karşılamadığınızı adım adım kontrol etmenizi öneriyorum. Aşağıdaki kontrol listesini kullanabilirsiniz:
Adım 1 - Kayıt yılı puanınızı doğrulayın: Yükseköğretime kayıt olduğunuz yıla ait merkezi yerleştirme (YKS) puanlarınızı, tüm puan türleri dahil, ÖSYM sonuç belgenizden kontrol edin.
Adım 2 - Hedef programın puan türünü belirleyin: Geçiş yapmak istediğiniz programın hangi puan türüyle öğrenci aldığını araştırın. ÖSYM'nin Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'ndan bu bilgiye ulaşabilirsiniz.
Adım 3 - Taban puan karşılaştırması yapın: Puanınızı (ilgili puan türünde) hedef programın taban puanıyla karşılaştırın. Puanınız taban puanın altındaysa bu yoldan başvuru şartını sağlamıyorsunuz.
Adım 4 - Kontenjan durumunu araştırın: Hedef üniversitenin ilgili dönem için yatay geçiş kontenjanı ilan edip etmediğini üniversitenin öğrenci işleri internet sayfasından kontrol edin.
Adım 5 - Sınıf uygunluğunu kontrol edin: Alt sınıfa geçiş yapılamayacağını (Madde 7/7) ve lisansta ilk iki ile son iki yarıyıla geçiş yapılamayacağını (Madde 6/1) göz önünde bulundurun.
Adım 6 - İlandaki ek şartları kontrol edin: Üniversite senatosu ilave kriter belirleyebilir (Madde 7/2); ilanda istenen belgeleri ve ek şartları (örneğin disiplin durumu belgesi) başvuru öncesinde kontrol edin.
Koçluk Tavsiyesi: Bu adımların tamamını tek başınıza yapmak karmaşık gelebilir. Özellikle birden fazla üniversiteye başvuru planladığınızda, her birinin farklı ilanı ve tarihleri olabilir. Koçluk desteğiyle bu süreci sistematik şekilde planlayabilirsiniz.
Koçluk Perspektifinden Merkezi Yatay Geçiş Stratejileri
Merkezi yatay geçiş başvurusunda işinize yarayabilecek birkaç temel stratejiyi paylaşmak istiyorum:
1. Hedef çeşitlendirmesi yapın: Tek bir üniversiteye odaklanmak yerine, puanınıza uygun birden fazla üniversitenin ilanını değerlendirin. Yönetmelikte başvuru sayısına sınır yazmaz; her başvuru üniversitenin ilanındaki usule göre yapılır.
2. Kontenjan ilanlarını erken takip edin: Üniversitelerin ilan tarihlerini takvime not edin. Başvurular yalnızca ilan edilen süre içinde alındığı için geç kalmak, tüm hazırlığınızı boşa çıkarabilir (Madde 7/1).
3. Belge hazırlığını önceden tamamlayın: Transkript, öğrenci belgesi, kayıt yılına ait sonuç belgesi, kimlik fotokopisi gibi standart evrakları başvuru dönemi başlamadan hazır edin. Gerekli belgelerin tam listesine buradan ulaşabilirsiniz.
4. Alternatif yöntemleri de göz önünde bulundurun: Merkezi yatay geçiş şartlarını karşılamıyorsanız veya hedef programınız kontenjan ilan etmemişse, klasik kurumlar arası yatay geçiş veya kurum içi yatay geçiş alternatifleri de değerlendirilmelidir.
5. Burs durumunu araştırın: Vakıf üniversitelerine yatay geçiş yaptığınızda burs verilip verilmeyeceği ve oranı üniversiteye göre değişir; başvuru sırasında yazılı olarak sorun. Bu konuyu Burs Kaybetme Rehberimizden detaylıca inceleyebilirsiniz.
Merkezi Yatay Geçiş Şartlarınızı Birlikte Değerlendirelim
Uzman koçumuz kayıt yılı puanınızı analiz eder, hedef programları belirler ve başvuru stratejinizi oluşturur. Şartları karşılayıp karşılamadığınızı birlikte değerlendirelim.
WhatsApp'tan paket bilgisi
WhatsApp'tan paket bilgisi | Tel: 0531 333 9833
Sık Sorulan Sorular
Merkezi yatay geçiş için not ortalaması gerekli mi?
Yönetmelik metninde merkezi yatay geçiş (Ek Madde 1) için not ortalaması şartı yazmaz; ölçüt, kayıt yılı merkezi yerleştirme puanınızın hedef programın taban puanına eşit veya yüksek olmasıdır. Başvuru takvimi ve usul-esaslar Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlendiği ve üniversite senatoları ilave kriter belirleyebildiği için (Madde 7/2) hedef üniversitenin ilanındaki şartları mutlaka kontrol edin.
Ek Madde 1 ile başvuru kaç kez yapılabilir?
Yönetmelik metni Ek Madde 1 için başvuru sayısına veya sıklığına bir sınır yazmaz. Başvurular ilan edilen süre içinde ve ilandaki usule göre yapılır (Madde 7/1). Dikkat edilmesi gereken nokta, esas alınan puanın kayıt olduğunuz yıla ait olmasıdır; puanınız her yıl aynı kaldığı için yeni bir avantaj elde edemezsiniz, ancak kontenjanlar ve taban puanlar yıldan yıla değişebildiği için farklı dönemlerde durumunuz değişebilir.
Hangi üniversiteler merkezi yatay geçiş kontenjanı açar?
Geçişler yalnızca önceden ilan edilen sayı ve şartlar çerçevesinde yapıldığı için (Madde 5/1) hangi üniversitenin hangi programda kontenjan açtığı her dönem değişir ve bu yazıda sabit bir liste verilmemektedir. Üniversitelerin kendi internet sayfalarındaki ilanlara ve YÖK'ün duyurularına bakın; güncel kontenjan bilgisi için kontenjanların nasıl belirlendiğini anlatan rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Merkezi yatay geçiş bahar döneminde de yapılabilir mi?
Başvuru takvimi Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir ve hangi yarıyıl için başvuru alındığı ilanda belirtilir. Önlisans programlarında yatay geçiş kontenjanları ile başvuru ve değerlendirme takvimi ikinci yarıyıl için Ocak, üçüncü yarıyıl için Temmuz ayı içinde ilan edilir (Madde 11/5); lisans programlarında Temmuz ayı içinde ilan edilir (Madde 11/6). Bahar döneminde başvuru planlıyorsanız ilanları erkenden takip edin.
Farklı puan türündeki programa merkezi yatay geçiş mümkün mü?
Merkezi yatay geçişte hedef programın puan türündeki puanınızı kontrol etmeniz gerekir. YKS'de her aday birden fazla puan türünde puan alır; örneğin SAY puan türünde yerleşmiş bir öğrencinin EA puanı da hesaplanmıştır. Bu EA puanı hedef programın taban puanını karşılıyorsa o programa başvurma şartını sağlayabilirsiniz. Ancak birincil puan türünüz dışındaki puanlar farklı olabileceği için başvuru öncesinde ilgili puanınızı ve ilan şartlarını kontrol edin.
Açıköğretimden örgüne merkezi yatay geçiş yapılabilir mi?
Evet. Açık veya uzaktan öğretimden örgün öğretim programlarına geçiş için genel not ortalamanızın 100 üzerinden 90 veya üzeri olması ya da kayıt olduğunuz yıldaki merkezi yerleştirme puanınızın geçmek istediğiniz programın o yılki taban puanına eşit veya yüksek olması gerekir (Madde 6/4). Yani 90 tek yol değildir: GNO şartını sağlayamasanız bile kayıt yılı puanınız yeterliyse bu yoldan başvurabilirsiniz. Hedef üniversitenin ilanındaki ek şartları kontrol etmeyi unutmayın.
Merkezi yatay geçiş, şartlar doğru okunduğunda GNO şartını sağlayamayan ancak kayıt yılı puanı yeterli olan öğrenciler için yönetmelikte yer alan bir yoldur. Şartları karşılayıp karşılamadığınızdan emin olmak, hedef üniversitelerinizi güncel ilanlara göre belirlemek ve başvuru sürecini eksiksiz yürütmek başarının anahtarıdır. Daha fazla bilgi için Yatay Geçiş Ana Sayfamızı ziyaret edebilir veya koçluk hizmetimizden destek alabilirsiniz.