Son Güncelleme: Nisan 2026 | KPSS Coğrafya detaylı konu dağılımı.
İlgili İçerikler: KPSS Tarih Detay | KPSS GK Genel | KPSS Online Deneme
KPSS Genel Kültür'de Coğrafya 14 soruyla %23 ağırlıklı alan. Türkiye Coğrafyası ana odak: konum + iklim + yer şekilleri + nüfus + ekonomik coğrafya. Bu rehberde 14 sorunun detaylı dağılımını, 7 coğrafi bölge özelliklerini ve hazırlık planını ele alacağız.
14 Sorunun Detaylı Dağılımı
| Konu | Soru Sayısı | Yüzde |
|---|---|---|
| 1. Konum + Sınırlar | 1-2 | %7-14 |
| Türkiye'nin matematiksel + özel + bölgesel konumu | 1 | — |
| Sınır komşuları + sınır uzunluğu | 1 | — |
| 2. İklim + Bitki Örtüsü | 2-3 | %14-21 |
| 3 ana iklim tipi (Akdeniz, Karadeniz, Karasal) | 1-2 | — |
| Bitki örtüsü (maki, çalı, bozkır, orman) | 1 | — |
| 3. Yer Şekilleri | 3-4 | %21-29 (En Ağırlıklı) |
| Dağlar (Kuzey Anadolu Dağları, Toroslar, Doğu Anadolu) | 1-2 | — |
| Akarsular + Göller (Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Van Gölü) | 1-2 | — |
| Ovalar + Platolar (Konya Ovası, Çukurova, Trakya) | 1 | — |
| 4. Nüfus + Yerleşim | 2-3 | %14-21 |
| Nüfus dağılımı + yoğunluk | 1-2 | — |
| İç + dış göç + nüfus politikaları | 1 | — |
| 5. Ekonomik Coğrafya | 3-4 | %21-29 |
| Tarım (buğday, pamuk, fındık, çay) | 1-2 | — |
| Sanayi (tekstil, demir-çelik, otomotiv) | 1-2 | — |
| Madencilik + Enerji (kömür, petrol, doğalgaz, yenilenebilir) | 1 | — |
| 6. Bölgesel Özellikler | 2-3 | %14-21 |
| 7 Coğrafi Bölge tanım + özellikleri | 2-3 | — |
7 Coğrafi Bölge Detayı (Mutlak Bilinmeli)
| Bölge | Yüzölçüm | Önemli Özellik |
|---|---|---|
| Marmara | %8.5 (en küçük) | En kalabalık (İstanbul) + sanayi merkezi + boğazlar |
| Ege | %11 | Akdeniz iklimi + zeytin + tütün + İzmir |
| Akdeniz | %15 | Toroslar + turunçgil + pamuk + Antalya |
| İç Anadolu | %21 (en geniş) | Karasal iklim + bozkır + buğday + Ankara + Konya Ovası |
| Karadeniz | %18 | Yağışlı + fındık + çay + ormanlık + dağlık |
| Doğu Anadolu | %21 | En yüksek + soğuk karasal + Van Gölü + hayvancılık |
| Güneydoğu Anadolu | %6.5 | GAP + buğday + petrol + Diyarbakır |
Anahtar Bilgiler
Türkiye'nin Konumu
- Matematiksel: 36°-42° kuzey enlemleri, 26°-45° doğu boylamları
- Özel: Asya + Avrupa kıtaları, 3 deniz (Akdeniz, Ege, Karadeniz) + Marmara
- Sınır komşuları: Bulgaristan, Yunanistan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan), İran, Irak, Suriye
- Toplam sınır: Kara 2.949 km + Deniz 8.333 km
İklim Tipleri
- Akdeniz İklimi: Ege + Akdeniz + güney Marmara — yazlar sıcak-kurak, kışlar ılık-yağışlı
- Karadeniz İklimi: Karadeniz kıyısı — her mevsim yağışlı (en çok kışın), serin yazlar
- Karasal İklim: İç + Doğu + Güneydoğu Anadolu — yazlar sıcak-kurak, kışlar soğuk-karlı
Önemli Akarsular
- Kızılırmak: Türkiye'nin en uzun (1.355 km), Karadeniz'e dökülür
- Sakarya: 824 km, İç Anadolu + Marmara, Karadeniz'e
- Yeşilırmak: 519 km, Karadeniz'e
- Fırat: Türkiye'de en uzun parça, Suriye'ye geçer (Basra Körfezi)
- Dicle: Türkiye'de Diyarbakır'dan başlar, Irak (Basra Körfezi)
- Asi: Türkiye'de tek "kuzeye akan" akarsu (Hatay'dan)
Önemli Göller
- Van Gölü: Türkiye'nin en büyük gölü, sodalı + tuzlu
- Tuz Gölü: İkinci en büyük, en tuzlu (sığ)
- Beyşehir Gölü: Tatlı su, üçüncü en büyük
- Eğirdir Gölü: Tatlı su, dördüncü en büyük
Tarım Ürünleri (Bölgesel Liderlik)
- Buğday: İç Anadolu (Konya Ovası), Trakya
- Pamuk: Çukurova (Adana), Güneydoğu (GAP), Ege
- Fındık: Karadeniz (Ordu, Giresun, Trabzon)
- Çay: Doğu Karadeniz (Rize)
- Zeytin: Ege + Akdeniz + Marmara
- Tütün: Ege, Karadeniz, Doğu Anadolu
- Turunçgil: Akdeniz (Antalya, Mersin)
- Mısır: Karadeniz, Akdeniz
- Şeker pancarı: İç Anadolu, Doğu Anadolu
- Üzüm: Ege (Manisa), Marmara
Önemli Sanayi Tesisleri
- Demir-Çelik: Karabük, Ereğli, İskenderun
- Tekstil: Bursa, Denizli, Kahramanmaraş, İstanbul
- Otomotiv: Bursa (Renault, Tofaş, Karsan), Kocaeli (Ford), Sakarya (Toyota)
- Kâğıt: İzmit (SEKA), Dalaman, Aksu
- Çimento: Yozgat, Sivas, İskenderun
- Petrokimya: İzmit (Tüpraş), İzmir (Aliağa), Kırıkkale
Madencilik + Enerji
- Kömür (Taşkömürü): Zonguldak, Karadeniz Ereğli (en zengin yatak)
- Linyit: Soma (Manisa), Tunçbilek (Kütahya), Afşin-Elbistan (Maraş)
- Petrol: Batman, Adıyaman, Diyarbakır (Güneydoğu)
- Doğalgaz: Trakya + denizden ithal
- Bor: Eskişehir, Kütahya, Bursa (Türkiye dünyada %70+ rezerv)
- Krom: Elazığ, Kayseri, Bursa
- Bakır: Murgul (Artvin), Ergani (Elazığ), Küre (Kastamonu)
- Demir: Divriği (Sivas), Kayseri
Hazırlık Stratejisi (8 Hafta)
| Hafta | Hedef |
|---|---|
| 1 | Konum + Sınırlar + İklim Tipleri |
| 2-3 | Yer Şekilleri (Dağlar, Akarsular, Göller, Ovalar) |
| 4 | Nüfus + Yerleşim + Göç |
| 5-6 | Ekonomik Coğrafya (Tarım + Sanayi + Madencilik) |
| 7 | 7 Coğrafi Bölge Detay |
| 8 | Karma deneme + tekrar |
Hedef Doğru Sayısı
| KPSS Hedefi | Coğrafya Doğru |
|---|---|
| P3 70 | 11+/14 |
| P3 80 | 12+/14 |
| P3 90 | 13-14/14 |
SSS
Hangi konu en çok soru?
Yer Şekilleri (3-4 soru) + Ekonomik Coğrafya (3-4 soru). Toplam 6-8 soru, KPSS Coğrafya'nın yarısı. Tarım + sanayi + madencilik + akarsu/göl/dağ detayları ezbere şart.
Tarım haritası ezbere mi?
Evet. Hangi ilde hangi ürün üretildiği temel sorular. Buğday-İç Anadolu, fındık-Karadeniz, pamuk-Çukurova/GAP, zeytin-Ege/Akdeniz mutlak ezbere.
Yer şekilleri için en iyi kaynak?
Yargı + Pegem + Yediiklim KPSS Coğrafya kitapları. Türkiye fiziki haritası + ekonomik harita ezberi şart. Türkiye Atlası akademik kaynak.
7 bölge detayı zor mu?
Önce yüzölçüm + nüfus sıralaması: İç Anadolu (en geniş) → Doğu Anadolu (eşit) → Karadeniz → Akdeniz → Ege → Marmara (en küçük yüzölçüm ama en kalabalık). Sonra her bölgenin 3-5 önemli özelliği.
GAP nedir?
Güneydoğu Anadolu Projesi. 9 il (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak) sulama + enerji projesi. Atatürk Barajı (Fırat) merkezi.
Türkiye'nin en uzun akarsuyu?
Kızılırmak (1.355 km). Tamamı Türkiye'de + Karadeniz'e dökülür.
Boğazlar Türkiye'nin neresi?
İstanbul Boğazı + Çanakkale Boğazı = Marmara Bölgesi. Karadeniz-Marmara-Ege denizleri arasında. 1936 Montrö Sözleşmesi Türk egemenliği tanır.
Sonuç
KPSS Coğrafya 14 sorudan 11+ doğru hedeflemek 70+ KPSS puanı için kritik. Türkiye fiziki + ekonomik harita ezberi + 7 coğrafi bölge detayı + 8 hafta hazırlık başarı için kritik. KPSS Online Deneme ile gerçek formatta pratik yapın.
