📌 Maaş ve gelir rakamları hakkında: Bu yazıda geçen maaş ve gelir aralıkları yaklaşık değerlerdir; resmî bir tabloya dayanmayabilir ve zamanla eskir. Kamu maaşları kadro, derece, kıdem ve katsayıya göre hesaplanır; kesin tutar için ilgili kurumun ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın duyurularını, özel sektörde ise iş ilanı ve sözleşmeyi esas alın.
ÖSYM uzmanlık sınavları ailesi 4 ana sınavdan oluşur: TUS (Tıp), DUS (Diş Hekimliği), EUS (Eczacılık) ve YDUS (Tıpta Yan Dal). Her biri farklı meslek grupları için uzmanlık eğitimine giriş kapısıdır. Bu rehber 4 sınavın yapısını, puanlamasını ve kariyer açısından farklarını resmî ÖSYM bilgilerine dayanarak karşılaştırır.
4 Sınav Özet Tablosu
| Kriter | TUS | DUS | EUS | YDUS |
|---|---|---|---|---|
| Kimler Girer | Tıp fakültesi mezunu (6 yıl) | Diş hekimliği fakültesi mezunu (5 yıl) | Eczacılık fakültesi mezunu (5 yıl) | Ana dal uzmanlık belgesi Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş uzman hekim |
| Soru Sayısı | 200 (2 oturum × 100) | 120 (40 Temel + 80 Klinik, tek oturum) | 75 (13 alan, tek oturum) | Ana dala göre: 60 çoktan seçmeli ya da en az 20 / en az 10 açık uçlu soru |
| Sınav Süresi | 2 oturum × 135 dk (toplam 270 dk) | 150 dk | 110 dk | 80 dk (çoktan seçmeli) ya da 60 dk (yazılı) |
| Sınav Sıklığı | Yılda 2 kez (2026: 15 Mart, 23 Ağustos) | Yılda 2 kez (2026: 26 Nisan, 1 Kasım) | Yılda 1 kez (2026: 7 Kasım) | Yılda 1 kez (2026: 2 Mayıs) |
| Sınav Ortamı | Kâğıt üzerinde (soru kitapçığı ve cevap kâğıdı) | Kâğıt üzerinde | Bilgisayar ortamında (e-Sınav) | Kâğıt üzerinde |
| Tercih Barajı | 45 | 45 | 45 | 45 |
| Puan Hesabı | Her testte net, standart puana çevrilir; K = 0,4 × TTBT + 0,6 × KTBT, T = 0,6 × TTBT + 0,4 × KTBT | Her testte net, standart puana çevrilir; K = 0,4 × Temel + 0,6 × Klinik (Oral Patoloji için T) | Net, ortalaması 50 ve standart sapması 10 olan standart puana çevrilir | Net (çoktan seçmeli dallarda) ya da yazılı notu 100 üzerinden puana dönüştürülür |
| Yanlış Cezası | 4 yanlış 1 doğruyu götürür | 4 yanlış 1 doğruyu götürür | 4 yanlış 1 doğruyu götürür | Çoktan seçmeli altı dalda 4 yanlış 1 doğruyu götürür; yazılı dallarda yok |
| Uzmanlık Süresi | 3, 4 veya 5 yıl (ana dala göre) | 3 veya 4 yıl | 3 yıl | 2 veya 3 yıl (yan dala göre) |
| En Fazla Tercih | 30 | 30 | 30 | 30 |
| Dil Şartı | Yerleştirmede YDS en az 50 (veya eşdeğeri) | Yerleştirmede YDS en az 50 (veya eşdeğeri) | Yerleştirmede İngilizce en az 50 | Yok |
| Kontenjan (ÖSYM verisi) | 2026/1: 9.689 kadro | Her dönem ÖSYM kontenjan tablosunda | Sınavdan sonra ÖSYM tercih kılavuzunda | 2026: 2.813 genel kontenjan (1.538 yerleşen) |
TUS — Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı
Sınav Yapısı
- 1. Oturum — Temel Tıp Bilimleri Testi (TTBT): 100 soru / 135 dk
- Anatomi 13, Histoloji ve Embriyoloji 7, Fizyoloji 8, Tıbbi Biyokimya 18, Tıbbi Mikrobiyoloji 18, Tıbbi Patoloji 18, Tıbbi Farmakoloji 18
- 2. Oturum — Klinik Tıp Bilimleri Testi (KTBT): 100 soru / 135 dk
- Dâhiliye grubu 35, Cerrahi grubu 30, Pediatri 25, Kadın Hastalıkları ve Doğum 10
Puan Hesaplama
- TTBT ve KTBT için ayrı net ve standart puan hesaplanır
- K puanı (klinik dallar) = 0,4 × TTBT + 0,6 × KTBT; T puanı (temel tıp dalları) = 0,6 × TTBT + 0,4 × KTBT; A puanı (sözleşmeli aile hekimleri) = KTBT
- Ağırlıklı puanlar en yüksek 85 olacak şekilde dönüştürülür; tercih için ilgili puanın en az 45 olması gerekir
Tipik Kariyer
- Uzmanlık eğitimi ana dala göre 3, 4 veya 5 yıldır (ÖSYM 2026 TUS kılavuzu Tablo 7); 6 yıllık ana dal yoktur
- Eğitimi bitiren hekim uzman olur; ana dal uzmanları yan dal için YDUS'a girebilir
DUS — Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı
Sınav Yapısı
- Tek oturum: 120 soru / 150 dk — 40 soru Temel Bilimler, 80 soru Klinik Bilimler
- Temel Bilimler: Anatomi, Fizyoloji, Biyokimya, Mikrobiyoloji, Histoloji, Patoloji, Farmakoloji ve benzeri alanlar
- Klinik Bilimler: Periodontoloji, Endodonti, Protetik Diş Tedavisi, Ortodonti, Ağız-Diş-Çene Cerrahisi, Çocuk Diş Hekimliği, Restoratif Diş Tedavisi, Ağız-Diş-Çene Radyolojisi
- Puan: K puanı = 0,4 × Temel + 0,6 × Klinik, T puanı = 0,6 × Temel + 0,4 × Klinik; Oral Patoloji'ye T, diğer sekiz dala K puanıyla yerleştirme yapılır
Uzmanlık Dalları (9)
- 4 yıl: Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi, Ortodonti, Oral Patoloji
- 3 yıl: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi, Çocuk Diş Hekimliği (Pedodonti), Endodonti, Periodontoloji, Protetik Diş Tedavisi, Restoratif Diş Tedavisi
EUS — Eczacılıkta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı
Detaylı EUS rehberi: EUS Kapsamlı Rehber
Sınav Yapısı
- 75 soru / 110 dk — 13 alandan sorular; Ankara'da ÖSYM Elektronik Sınav Merkezi'nde bilgisayar ortamında yapılır
- En ağırlıklı alanlar (ÖSYM kılavuzu Tablo 1, yaklaşık oranlar): Farmasötik Kimya (11), Farmakognozi/Farmasötik Botanik (11), Farmasötik Teknoloji (11)
- Diğer alanlar: Analitik Kimya (7), Farmakoloji (6), Klinik Eczacılık (6), Farmasötik Toksikoloji (5), Fizyoloji-Patoloji (5), Biyokimya (5), Farmasötik Mikrobiyoloji ve İmmünoloji (3), Eczacılık Mevzuatı/Etik (2), Tıbbi Biyoloji (2), Halk Sağlığı (1)
Uzmanlık Dalları (2)
- EUS ile yalnızca iki resmî uzmanlık dalına yerleşilir: Klinik Eczacılık ve Fitofarmasi; ikisinin de eğitim süresi 3 yıldır (Eczacılıkta Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği, R.G. 21.10.2016/29864)
- Farmakoloji, farmasötik kimya, farmakognozi, farmasötik teknoloji gibi alanlar EUS'ta sınav konusudur, uzmanlık dalı değildir; bu alanlarda uzmanlaşma ALES ile başvurulan akademik doktora yoluyla olur
YDUS — Tıpta Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı
Kim Girer?
Sınav tarihi itibarıyla ana dal uzmanlık belgesi Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş uzman hekimler, yan dal uzmanlığı için girer. Yan dalda eğitime başlamak için devlet hizmeti yükümlülüğünün en az yarısının tamamlanmış olması gerekir (3359 sayılı Kanun Ek 5).
Sınav Yapısı
Her aday yalnızca kendi ana dalının sınavına girer; yan dala özgü ayrı bir test yoktur, sorular ana dalın genel eğitim programı çerçevesinde hazırlanır.
- Çoktan seçmeli (6 ana dal): Acil Tıp, Anesteziyoloji ve Reanimasyon, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Genel Cerrahi, İç Hastalıkları, Kadın Hastalıkları ve Doğum — 60 soru / 80 dk
- Yazılı, açık uçlu (5 ana dal): Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Göğüs Hastalıkları, Nöroloji, Ortopedi ve Travmatoloji, Radyoloji — en az 20 soru / 60 dk
- Yazılı, açık uçlu (diğer 10 ana dal): en az 10 soru / 60 dk
- Puan yalnızca ilgili sınav dönemi ve başvurulan ana dal için geçerlidir; YDUS'ta yabancı dil şartı yoktur
40'tan Fazla Yan Dal
- İç Hastalıkları altında: Gastroenteroloji, Endokrinoloji ve Metabolizma, Hematoloji, Nefroloji, Romatoloji, Geriatri, Tıbbi Onkoloji
- Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları altında: Neonatoloji, Çocuk Kardiyolojisi, Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi...
- Genel Cerrahi altında: Cerrahi Onkoloji, Gastroenteroloji Cerrahisi...
- Kadın Hastalıkları ve Doğum altında: Perinatoloji, Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi
- Dikkat: Kardiyoloji, Çocuk Cerrahisi, Kalp ve Damar Cerrahisi, Plastik Cerrahi gibi alanlar YDUS yan dalı değil, TUS ile girilen ana daldır
Temel Benzerlikler
- Hepsi ÖSYM tarafından düzenlenir
- TUS, DUS ve EUS'ta 4 yanlış 1 doğruyu götürür; YDUS'ta yalnızca çoktan seçmeli yapılan altı ana dalda
- TUS, DUS ve EUS'ta ham puanlar ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puana dönüştürülür; YDUS'ta puan 100 üzerinden hesaplanır
- Tercih için puan barajı hepsinde 45'tir
- Hepsinde en fazla 30 tercih yapılabilir
- Sınav puanı yalnızca ilgili dönemin yerleştirmesi için kullanılır; sonraki dönemlere taşınmaz
- Akademik kadrolara başvuruda uzmanlığın hangi şartı karşıladığı ilgili mevzuata ve üniversite ilanına göre belirlenir; ilan metnini oku
Temel Farklılıklar
1. Kontenjan Ölçeği
- TUS — En geniş kontenjan: 2026 1. dönemde 9.689 kadro (41 branş)
- YDUS — 2026'da 2.813 genel kontenjan, 1.538 yerleşen (ÖSYM yerleştirme verisi)
- DUS ve EUS — Kontenjanlar her dönem ÖSYM'nin kontenjan tablolarında ve tercih kılavuzunda duyurulur; EUS'ta yalnızca iki uzmanlık dalı vardır
2. Sınav Sıklığı
- TUS ve DUS yılda 2 kez — aday ikinci şans bulur
- EUS ve YDUS 2026'da yılda bir kez yapılıyor — kaçırmak bir sonraki yılı beklemek demek (tarihleri ÖSYM takviminden doğrula)
3. Kariyer Genişliği
| Sınav | Kariyer Genişliği |
|---|---|
| TUS | Çok geniş — 40'tan fazla ana dal, her birinde yan dal seçenekleri; hastane, klinik ve akademi |
| DUS | Daha dar ama belirli — 9 uzmanlık dalı; muayenehane ve akademi |
| EUS | Dar — 2 resmî uzmanlık dalı (Klinik Eczacılık, Fitofarmasi); hastane ve akademi |
| YDUS | Spesifik yan dal uzmanlığı — 40'tan fazla yan dal |
4. Gelir Bilgisi (Temmuz 2026, kamu, bekâr, net)
- Uzmanlık öğrencisi (asistan) tabip: temel net yaklaşık 94.950 TL; taban ek ödeme (30.147–42.889 TL) ve nöbet ücreti (saat başı 226,72 TL) ayrıca
- Uzman tabip: yaklaşık 103.250 TL; taban ek ödeme 39.901–56.739 TL, nöbet saat başı 250,17 TL
- DUS asistanı: temel net diş tabibi kadrosunda yaklaşık 90.900 TL; döner sermaye ve nöbet (saat başı 203,26 TL) ayrıca
- EUS uzmanlık öğrencisi: temel net eczacı kadrosunda yaklaşık 82.650 TL; döner sermaye ve nöbet ayrıca
- Özel sektör: branşa, kuruma, şehre ve sözleşmeye göre çok değişir; tek bir rakam vermek yanıltıcı olur
5. Akademik Eşdeğerlik
Uzmanlık belgesinin akademik kadro başvurusunda hangi doktora şartı yerine geçtiği ilgili mevzuata ve üniversitenin ilan metnine göre belirlenir. Araştırma odaklı akademik kariyer için ayrıca doktora (Ph.D.) yapmak bazı alanlarda avantaj sağlayabilir; hedeflediğin kadronun ilanını oku.
Uzmanlık Eğitiminde Ortak Zorluklar
- Nöbet yoğunluğu — nöbet yükü branşa ve kuruma göre değişir
- Tez ve bitirme süreci — uzmanlık eğitiminin sonunda tez ve bitirme değerlendirmesi vardır (ayrıntı ilgili yönetmelikte)
- Maaş dönemi — uzmanlık öğrencisi kamuda kadrolu çalışır; ücret yukarıdaki gelir bilgisindeki gibi kadro, döner sermaye ve nöbete göre oluşur
- Yayın baskısı — akademik yol istenirse
- Dil sertifikası — doçentlik için YDS/YÖKDİL en az 55
Karar Matrisi — Hangisi Bana Uygun?
Girebileceğin sınav, büyük ölçüde mezun olduğun bölüme bağlıdır:
- Eczacılık mezunu → EUS
- Tıp mezunu → TUS (sonra isterse YDUS)
- Diş hekimi → DUS
Bu eşleştirme genel kuraldır; TUS kılavuzu tıp dışı bazı mezunlara yalnızca sınırlı temel bilim dalları için imkân tanıyabilir (güncel şartlar ÖSYM kılavuzunda).
Eğitim öncesi karar: "Hangi fakülteyi okumalıyım?"
- Hasta tedavisi, klinik, cerrahi istiyorum → Tıp
- Ağız-diş sağlığı odağı → Diş Hekimliği
- İlaç bilimleri, akademi, hastane ya da eczane → Eczacılık
Cross-Exam Karşılaştırma: Hazırlık
- TUS: 6 yıl tıp + yoğun hazırlık (genellikle 8-12 ay önerilir) = 200 soru, 270 dk
- DUS: 5 yıl diş hekimliği + hazırlık (genellikle 6-12 ay önerilir) = 120 soru, 150 dk
- EUS: 5 yıl eczacılık + hazırlık süresi başlangıç düzeyine göre değişir = 75 soru, 110 dk
- YDUS: Uzmanlık sonrası ana dal bazlı hazırlık (genellikle 6-12 ay önerilir)
EUS'un Özgün Avantajları
- Kısa tek oturum: 75 soru, 110 dakika
- Elektronik sınav → bilgisayar ortamında modern süreç
- 13 alandan soru → geniş bir eczacılık tekrarı
- Hastane ve akademi odaklı, net tanımlı iki uzmanlık dalı
EUS'un Özgün Dezavantajları
- Yılda 1 kez — ikinci şans bir yıl sonra
- Dar kariyer yelpazesi: yalnızca iki uzmanlık dalı
- Kontenjan sınırlıdır; Fitofarmasi'de bazı yıllar hiç kontenjan açılmayabilir
Sıkça Sorulan Sorular
EUS en kolay uzmanlık sınavı mı?
Hayır. Kıyaslamayı sınavların yapısına göre yapmak gerekir: EUS 75 soru ve 110 dakikadır, 13 alanı kapsar; TUS 200 soru ve 270 dakikadır. Soru sayısı az olduğu için tek bir sorunun puana etkisi görece büyüktür ve 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Zorluk, adayın alan hâkimiyetine ve o yılın rekabetine göre değişir.
TUS/DUS/EUS birini kaçırırsam diğerine geçebilir miyim?
Genel olarak hayır; her sınav kendi meslek grubuna yöneliktir ve geçiş için başka bir fakülte okumak gerekir. Tek istisna, TUS kılavuzunun tıp dışı bazı mezunlara yalnızca Temel Tıp Bilimleri Testi ile ve sınırlı temel bilim dalları için tanıdığı imkândır; güncel şartlar için ÖSYM TUS kılavuzuna bak.
YDUS sadece hekim için mi?
Evet. Ana dal uzmanlık belgesi tescil edilmiş uzman hekimler için. Pratisyen hekimler ve ana dal eğitimi süren asistanlar da giremez; eczacı ve diş hekimi giremez.
En uzun uzmanlık eğitimi hangi sınav sonrası?
TUS ana dalları 3, 4 veya 5 yıldır (ÖSYM 2026 TUS kılavuzu Tablo 7); 6 yıllık ana dal yoktur. DUS'ta 3 veya 4 yıl, EUS'ta 3 yıl, YDUS yan dallarında 2 veya 3 yıl sürer (1219 sayılı Kanun eki çizelgelere göre).
EUS sonrası da TUS olabilir miyim?
EUS eczacılık uzmanlığı, TUS ise tıp fakültesi mezunları içindir. Eczacılar TUS'a yalnızca sınırlı temel bilim dalları için (ör. Tıbbi Biyokimya, Tıbbi Mikrobiyoloji) Temel Tıp Bilimleri Testi ile başvurabilir; klinik tıp dallarına yerleşemez. Güncel şartlar için ÖSYM TUS kılavuzunu kontrol et.
Kaynak ve Referanslar
- ÖSYM TUS, DUS, EUS ve YDUS kılavuzları (2025-2026)
- Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği, Eczacılıkta Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği (R.G. 21.10.2016/29864), 1219 ve 3359 sayılı Kanunlar
- Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türk Eczacıları Birliği (TEB), Türk Dişhekimleri Birliği
Uzmanlık Sınavları Koçluğu
Rehber Panda; EUS, TUS, DUS ve YDUS için birebir online koçluk sunar: kişiye özel çalışma planı, strateji ve yönlendirme. Paketlerin güncel kapsamı koçluk sayfalarındadır.
Bu içerik 4 uzmanlık sınavının karşılaştırma rehberidir. Son güncelleme: Ekim 2026.
Kaynaklar
- ÖSYM — resmî duyurular ve kılavuzlar
- ÖSYM Sınav ve Sonuç Açıklama Takvimi
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)
Bu içerik EUS hazırlığına yönelik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı ya da tedavi önerisi değildir. Soru sayısı, süre, başvuru koşulları ve takvim gibi sınav bilgileri için ÖSYM'nin yayımladığı güncel EUS kılavuzunu esas alın — bu bilgiler yıldan yıla değişebilir.