Elektrik-elektronik mühendisi; enerjinin üretiminden iletimine, elektronik devrelerden haberleşme sistemlerine ve gömülü yazılımlara kadar uzanan geniş bir alanda çalışır. Matematik ve fiziği seven, devrelerin ve sistemlerin nasıl çalıştığını merak eden öğrencilere uygundur. Mezunlar telekomünikasyon, enerji, savunma, otomasyon ve elektronik tasarım gibi birçok sektörde çalışabilir.
Kısa cevap: Elektrik-elektronik mühendisi olmak için YKS'de SAY puan türüyle 4 yıllık elektrik-elektronik mühendisliği programına (ya da elektronik ve haberleşme gibi komşu bir programa) yerleşip mezun olmanız gerekir. Mezunlar telekom, enerji, savunma sanayisi, otomasyon, gömülü sistem ve çip tasarımı alanlarında ya da kamuda çalışabilir. Kamuda mühendis kadrosunun giriş neti yaklaşık 94.000 TL'dir (Temmuz 2026, bekâr).
Elektrik-elektronik mühendisi nedir, ne iş yapar?
Elektrik-elektronik mühendisi; elektrik enerjisi ve elektronik sinyallerle çalışan sistemleri tasarlar, kurar, test eder ve işletir. Kimi mühendis masa başında devre ve yazılım geliştirir, kimi sahada ölçüm ve devreye alma yapar.
Başlıca görevler şunlardır:
- Elektronik devre ve baskılı devre kartı (PCB) tasarlamak, prototip üretip test etmek
- Santral, trafo merkezi ve dağıtım şebekelerinin projesini hazırlamak ya da işletmek
- Haberleşme ağlarını, anten ve radyo frekansı (RF) sistemlerini planlamak ve iyileştirmek
- Mikrodenetleyici ve gömülü sistemler için yazılım (firmware) geliştirmek
- PLC ve kontrol sistemleriyle fabrika otomasyonu kurmak
- Radar, sinyal işleme ve sensör sistemlerinde Ar-Ge yapmak
- Bina elektrik tesisatı, aydınlatma ve zayıf akım projelerini hazırlamak
Hangi bölümler ve sınavlar?
Lisans (4 yıl): Elektrik-Elektronik Mühendisliği programı ilk yıllarda matematik, fizik, devre analizi, programlama, sayısal mantık ve elektromanyetik alanlar gibi temel dersleri verir. Sonraki yıllarda elektrik makineleri, güç sistemleri, haberleşme, sinyaller ve sistemler, mikroişlemciler, kontrol ve seçmeli uzmanlık dersleri gelir. Bazı üniversitelerde alan, Elektrik Mühendisliği ile Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği adlarıyla ayrı programlara bölünür. Programlarda genellikle yaz stajı ve bitirme projesi bulunur.
Önlisans (2 yıl): Elektrik ve elektronik teknolojisi alanındaki meslek yüksekokulu programları teknikerlik düzeyinde uygulamalı eğitim verir. Mezunlar DGS ile mühendislik lisansına geçebilir; hangi önlisans programından hangi lisansa geçilebildiği ÖSYM'nin DGS kılavuzundaki tabloda yazar. Sınavın genel yapısı için DGS rehberine bakabilirsiniz.
YKS: Elektrik-elektronik mühendisliği SAY (Sayısal) puan türüyle öğrenci alır; TYT'nin yanında AYT Matematik, Fizik, Kimya ve Biyoloji testleri belirleyicidir. Öğretim dili programa göre Türkçe, İngilizce ya da başka bir dil olabilir. Taban puanı, başarı sırası ve kontenjan her yıl değiştiği için güncel verilere YKS bölümler sayfasından bakın.
Kamu ve akademi: Kamu kurumları mühendis alımını ilanla yapar; KPSS puanı ya da kurumun kendi sınavı gibi şartlar ilanda yazar. Çip tasarımı, RF ve haberleşme gibi alanlarda uzmanlaşmak ya da üniversitede çalışmak isteyenler için lisansüstü eğitim yaygın bir yoldur; ALES ve yabancı dil şartları için ALES rehberine göz atabilirsiniz.
Kamu ve özel sektörde çalışma alanları
| Alan | Nasıl girilir | Not |
|---|---|---|
| Telekomünikasyon | Operatörlerin (örneğin Turkcell, Türk Telekom, Vodafone) ve ekipman üreticilerinin ilanları | Ağ planlama, RF, anten ve saha görevleri; sektörün düzenleyici kurumu BTK'dır |
| Enerji | Kamu kuruluşları (örneğin TEİAŞ, EÜAŞ) ve özel şirketlerin ilanları; kamuda alım yolu ilanda yazar | Santral, şebeke, yenilenebilir enerji ve akıllı şebeke |
| Savunma ve havacılık elektroniği | Kurum ilanları (örneğin ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN); ilgili diploma, İngilizce ve güvenlik soruşturması | Radar, haberleşme, gömülü yazılım; gizlilik şartları ilanda yazar |
| Elektronik tasarım ve gömülü sistemler | Otomotiv, beyaz eşya ve elektronik üreticilerinin Ar-Ge ilanları, staj sonrası başvurular | Kart tasarımı, firmware, test ve doğrulama |
| Otomasyon ve kontrol | Fabrika ve sistem entegratörü firmaların ilanları | PLC, SCADA, sürücü ve robotik; saha devreye alma |
| Elektrik tesisat, proje ve müşavirlik | Proje büroları ve taahhüt firmaları; serbest çalışma için oda kaydı ve belge şartları | Bina elektriği, aydınlatma ve zayıf akım |
| Kamu kurumları ve üniversite | Kurum ilanı (KPSS ya da kurumun kendi sınavı); akademide lisansüstü eğitim ve ALES | Mühendis kadrosunun giriş neti aşağıda |
| Yurt dışı | Diploma tanınması, dil yeterliği, çalışma izni ve gerekirse mesleki kayıt | Süreç ülkeye göre değişir |
Maaş neye göre değişir?
Kamuda mühendis kadrosunun giriş neti yaklaşık 94.000 TL'dir (Temmuz 2026, bekâr, 8/1; eş ve çocuk yardımı hariç). Derece ve kademe ilerledikçe maaş artar; kuruma ve göreve göre ek ödemeler ayrıca yapılabilir. Üniversite kadrolarında araştırma görevlisi (7/1) yaklaşık 96.650 TL, doktor öğretim üyesi (4/1) yaklaşık 104.350 TL net alır (Temmuz 2026, bekâr). Diğer kamu kadrolarıyla karşılaştırmak için memur maaşları rehberine bakabilirsiniz.
Özel sektör, serbest çalışma ve yurt dışı için tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Geliri belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Sektör, işveren türü ve şirketin ölçeği
- Şehir ve çalışma yeri: ofis, fabrika, santral, saha ya da yurt dışı
- Deneyim yılı ve üstlenilen sorumluluk
- Uzmanlık alanı: çip tasarımı, gömülü yazılım, RF, güç sistemleri, otomasyon
- Lisansüstü eğitim ve araştırma deneyimi
- Yabancı dil düzeyi ile yazılım ve donanım araçlarındaki yetkinlik
- Vardiya, saha çalışması, seyahat ve sosyal haklar
Meslek odası ve mesleki belgeler
Mezuniyetle birlikte elektrik-elektronik mühendisi unvanı kazanılır. Mühendislerin meslek odası, TMMOB'a bağlı Elektrik Mühendisleri Odası'dır (EMO). Serbest çalışmak, proje hazırlamak ya da büro açmak isteyenler için odanın üyelik, tescil ve belge şartları geçerlidir; hangi işte hangi belgenin aranacağı mevzuata ve işverene göre değişir. Güncel koşulları odanın duyurularından teyit edin.
Sertifika zorunlu değildir ancak yetkinliği belgelemenin yaygın yoludur: PLC ve otomasyon eğitimleri, proje yönetimi için PMP ve tasarım araçlarına ilişkin kurs belgeleri bunlar arasındadır. Yurt dışını düşünenler için ABD'de eyalet kurullarının verdiği Professional Engineer (PE) lisansı, Birleşik Krallık'taki Chartered Engineer (CEng) unvanı ve Avrupa'daki EUR ING unvanı gündeme gelebilir.
Yurt dışında elektrik-elektronik mühendisliği
Türkiye'deki mühendislik diploması yurt dışında otomatik olarak geçerli sayılmaz. Genel yol; diplomanın hedef ülkede tanınması ya da denkliğinin incelenmesi, dil yeterliğinin belgelenmesi, çalışma ve oturum izninin alınması ve gerekiyorsa mesleki kayıt sürecinin tamamlanmasıdır.
Almanya gibi bazı AB ülkelerinde Almanca ve/veya İngilizce yeterliği ile AB Mavi Kart gibi çalışma izinleri öne çıkar. ABD'de çalışma vizesi gerekir; güç sistemleri ve proje imzası gerektiren bazı rollerde PE lisansı aranabilir. Yarı iletken ve çip tasarımında uluslararası işverenler pozisyona göre yüksek lisans ya da doktora arayabilir. Şartlar ülkeye ve işverene göre değişir; sözleşmedeki süre, sosyal güvenlik, vergi ve yan hakları imzadan önce yazılı olarak netleştirin.
Adım adım yol haritası
- Mesleği tanıyın. Enerji, haberleşme, elektronik tasarım, otomasyon ve savunma gibi alanları araştırın; matematik, fizik ve temel programlama becerinizi sınayın.
- YKS'ye SAY puan türüne göre hazırlanın. TYT ile AYT Matematik, Fizik, Kimya ve Biyoloji için düzenli bir plan kurun.
- Programları karşılaştırın. Ders içeriğini, laboratuvar olanaklarını, öğretim dilini ve staj imkânlarını inceleyin; elektrik ağırlıklı ve elektronik-haberleşme ağırlıklı programların müfredat farkına bakın.
- Temeli sağlam kurun. Devre analizi, sinyaller ve sistemler, elektromanyetik alanlar ve programlamaya önem verin.
- Uygulamayla destekleyin. Mikrodenetleyici kartlarıyla küçük projeler yapın; öğrenci takımları ve TEKNOFEST gibi yarışmalar portfolyonuzu güçlendirir.
- Staj yapın ve dilinizi geliştirin. Yaz stajlarını enerji, telekom, savunma ve üretim gibi farklı sektörlerde deneyin; teknik doküman okumak için İngilizce önemlidir.
- İlk yolunuzu seçin. Özel sektör ilanlarına, kamu alımlarına ya da lisansüstü eğitime başvurun; oda kaydı ve belge şartlarını öğrenin.
Sık Sorulan Sorular
Elektrik-elektronik mühendisliği hangi puan türüyle öğrenci alır?
Elektrik-elektronik mühendisliği YKS'de SAY (Sayısal) puan türüyle öğrenci alır ve lisans programı 4 yıl sürer. Önlisans mezunları DGS ile ilgili lisans programlarına geçebilir. Taban puanı ve kontenjan her yıl değiştiği için güncel YKS verilerine bakmak gerekir.
Elektrik mühendisliği ile elektronik mühendisliği aynı şey mi?
İki alan ortak bir temele dayanır ancak odak noktaları farklıdır. Elektrik ağırlıklı programlar enerji, elektrik makineleri ve güç sistemlerine; elektronik ve haberleşme ağırlıklı programlar devre, haberleşme, sinyal ve RF konularına yoğunlaşır. Birçok üniversitede ikisi tek çatı altında verilir ve seçmeli derslerle uzmanlaşılır; program adı kadar müfredat da önemlidir.
Elektrik-elektronik mühendisi kamuda ne kadar maaş alır?
Kamuda mühendis kadrosunun giriş neti yaklaşık 94.000 TL'dir (Temmuz 2026, bekâr, 8/1; eş ve çocuk yardımı hariç). Derece ve kademe ilerledikçe artar; ek ödemeler kuruma göre değişir. Özel sektör için tek bir rakam vermek yanıltıcı olur.
Savunma sanayisine elektrik-elektronik mühendisi olarak nasıl girilir?
Savunma sanayisi kurum ve firmaları ilanla alım yapar; ilgili mühendislik bölümü mezuniyeti, akademik başarı ve İngilizce gibi şartlar ilanda belirtilir. Birçok ilanda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması da bulunur. Güncel ilanları ilgili kurumların kariyer sayfalarından izleyin.
Yurt dışında elektrik-elektronik mühendisi olarak çalışılabilir mi?
Evet, ancak şartlar ülkeye ve işverene göre değişir. Genellikle diploma tanınması, dil yeterliği ve çalışma izni gerekir; bazı ülkelerde ve bazı rollerde mesleki lisans ya da unvan da aranır. Yarı iletken ve çip tasarımı gibi alanlarda pozisyona göre lisansüstü diploma istenebilir. Başvurmadan önce hedef ülkenin ilgili kurumunun güncel duyurularını inceleyin.
Yapay zekâ elektrik-elektronik mühendisliğini nasıl etkiler?
Tasarım, test ve analiz yazılımlarına yapay zekâ destekleri ekleniyor; bu durum rutin işlerin yapılış biçimini değiştirebilir. Donanım tasarımı, ölçüm, saha çalışması ve sistem entegrasyonunda mühendis yargısına ihtiyaç duyulmaya devam etmesi beklenir; ancak bu bir öngörüdür. Temel mühendislik bilgisine yazılım ve veri becerisini eklemek avantaj sağlayabilir.
Bölüm ve sınav planınızı birlikte kurmak için koçluk sayfasına göz atabilirsiniz.
