Son Güncelleme: 13 Mayıs 2026 | Kaynak: ÖSYM
ALES Nedir?
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) — ÖSYM tarafından yapılan, akademik kariyer + lisansüstü programlara giriş için zorunlu sınav. Yılda 2 kere (Mayıs + Kasım).
Kimler İçin?
- Yüksek lisans + doktora başvurusu: Tüm tezli programlar zorunlu
- Akademisyen olma: Araştırma görevlisi kadrosu (üniversite asistanlığı)
- Bazı uzmanlık eğitimleri: Tıp dışı uzmanlık (EUS, YDUS hariç)
ALES Yapısı
- 2 bölüm: Sayısal Bölüm (50 soru) + Sözel Bölüm (50 soru) = 100 soru
- Süre: Sayısal 75 dk + Sözel 75 dk = 150 dk
- Yanlış cezası: VAR — 4 yanlış 1 doğruyu götürür (Net = Doğru − Yanlış/4)
- Puan türleri: ALES SAY, ALES SÖZ, ALES EA
Puan Türleri
ALES SAY (Sayısal)
Sayısal ağırlıklı. Mühendislik, fen bilimleri yüksek lisans için.
ALES SÖZ (Sözel)
Sözel ağırlıklı. Sosyal bilimler, eğitim bilimleri, hukuk yüksek lisans için.
ALES EA (Eşit Ağırlık)
Sayısal + Sözel eşit. İşletme, iktisat, psikoloji.
Hazırlık Stratejisi
Sayısal Bölüm
- Sayılar, denklemler, fonksiyonlar
- Problemler (yaş, hız, oran, vb.)
- Geometri (alan, çevre, açı)
- Olasılık + istatistik
Sözel Bölüm
- Sözcükte/cümlede anlam
- Paragraf (en yoğun)
- Anlatım bozuklukları
Hangi Puan Yeter?
- Yüksek lisans: Min 55-70 (program değişir)
- Doktora: Min 65-80
- Araştırma görevlisi: 80+
- Devlet üniversitesi tezli YL: 70+
- Vakıf üniversitesi: 55+ (genelde)
Başvuru
- ÖSYM AİS sistemi
- Yılda 2 kez: Mayıs + Kasım
- Sonuç geçerlilik: 5 yıl
- Lisans mezunu / son sınıf öğrencisi başvurabilir
YÖKDİL ile Birlikte
Lisansüstü program için ALES + YÖKDİL (yabancı dil) genelde birlikte istenir. Detay: YÖKDİL (varsa)
İçeride Daha Fazla
📚 Akademik Kariyer İçin İkinci Sınav: YÖKDİL / YDS
ALES tek başına yeterli değil; akademik yolda yabancı dil puanı da istenir. Araştırma görevlisi kadrolarında YDS/YÖKDİL'den en az 50 puan aranır (meslek yüksekokullarında okutman, çevirici ve yabancı dille eğitim yapılan programlar dışındaki kadrolarda dil şartı yoktur). Doktora başvurusunda alt sınır 55'tir (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 16); ÜAK'ın doçentlik başvurusu için aradığı puan da en az 55'tir. Üniversiteler kendi ilanlarında bu sınırları yükseltebilir.
İlgili rehberler:
