İlgili İçerikler: ALES Yazıları | Puan Hesaplama
📊 Yıllık ALES Zorluk Trendi
ALES sınavlarında zorluk yıllara ve dönemlere göre dalgalanır. Bu yazı 2024 ve 2025 ALES verilerini karşılaştırır, 2026/1 sınavı için öngörü sunar ve sınav sonrası kendinizi değerlendirmenizi sağlar.
2024-2025 ALES Karşılaştırma
| Dönem | Genel Zorluk | Sayısal | Sözel | Ortalama Net |
|---|---|---|---|---|
| 2024/1 | Orta | Geometri ağır | Paragraf orta | ~25 SAY / ~28 SOZ |
| 2024/2 | Orta-Zor | Mantık ağır | Paragraf zor | ~22 SAY / ~25 SOZ |
| 2024/3 | Kolay-Orta | Klasik konular | Kelime kolay | ~28 SAY / ~30 SOZ |
| 2025/1 | Orta | Olasılık fazla | Anlatım bozukluğu az | ~26 SAY / ~28 SOZ |
| 2025/2 | Zor | Geometri + mantık ağır | Akademik paragraf | ~21 SAY / ~24 SOZ |
| 2025/3 | Orta | Problem ağırlıklı | Sözcük orta | ~25 SAY / ~27 SOZ |
Veriler tahmini ve sosyal medya + koçluk sitelerinin değerlendirmelerinden derlenmiştir; ÖSYM resmi istatistikleri 5 Haziran sonuçlarda yayımlanır.
2026/1 ALES İçin Beklentiler
- Trend: Son 6 dönem zorluk dengesi. Aşırı kolay veya aşırı zor olmayacak.
- Sayısal beklenti: 4-5 geometri, 5-6 problem, 5-6 olasılık-permütasyon, 8-10 mantık, 10-12 cebir/sayılar.
- Sözel beklenti: 25-30 paragraf, 8-10 cümle tamamlama, 6-8 sözcükte anlam, 5-6 anlam akışı, 2-3 anlatım bozukluğu.
- Ortalama Net: ~25 SAY / ~27 SOZ tahmini.
Kendinizi Değerlendirme Tablosu
Sınav sonrası net hesabınla kendi performansını değerlendir:
| Net (SAY+SOZ) | Tahmini Puan | Akademik Hedef |
|---|---|---|
| 90+ (45+45) | 90+ | İlk 1000 sıra; en prestijli üniversite YL/Doktora |
| 75-89 (38-45 each) | 85-90 | Doktora barajı (80) garanti; akademik kadro yarışı |
| 60-74 | 75-85 | Orta-üst üniversite Doktora; araştırma görevliliği |
| 45-59 | 70-75 | Yüksek Lisans (55 baraj) + bazı Doktora programları |
| 30-44 | 60-70 | Yüksek Lisans (55 baraj) sadece bazı üniversitelerde |
| 30 altı | 55 ve altı | Çoğu YL programı 55+ ister; yetersiz olabilir |
Tahmini Baraj Puanları (Geçmiş Veri)
- Yüksek Lisans (Tezli): Genelde 55+ (kurum bazında)
- Yüksek Lisans (Tezsiz): Bazı üniversiteler ALES istemez
- Doktora (Lisans ile başvuru): 80+
- Doktora (Yüksek Lisans ile başvuru): 55+
- Araştırma Görevlisi: 70+ (üniversite ve kadroya göre)
- Öğretim Görevlisi: 70+
- Üst Düzey Üniversiteler (Boğaziçi, ODTÜ, İTÜ, Hacettepe, Bilkent): 80+ önerilir
Sınav Sonrası "Kötü Geçti" Hissi: Doğru mu?
%70+ aday salondan çıkarken "kötü geçti" diyor. Bu his yanıltıcı:
- Sınav esnasında zorluk subjektif algılanır.
- Atladığın 30 soru kötü hissi yaratır; oysa 70 soru çözmüş olabilirsin.
- Çevre yorumları (arkadaşların "zor geçti" demesi) hissi pekiştirir.
- Ortalama Net ~25 SAY / ~27 SOZ. Eğer bu seviye + üzerindeysen orta-üst performans.
Strateji: Net hesabını yapana kadar (cevap anahtarı sonrası) "kötü geçti" hissini bir kenara bırak.
SSS — Sıkça Sorulan Sorular
Sınav zor geçtiğinde puanım yükselir mi?
Mantıken evet. Standart puan dönüşümünde ortalama düşer; senin nispi konumun yükselir. Ancak bu yorum spekülatiftir; resmi sonuç + standart sapma datası ÖSYM'den 5 Haziran açıklanır.
2026/1 sınavın geçmiş yıllara göre nasıl olacağını şimdiden bilebilir miyim?
Hayır. Yorum sınav sonrası yapılır. Beklenti orta zorluk; ama ÖSYM'nin sürpriz "agresif" yapma yetkisi var.
Ortalama Net altıysam puanım baraj altında mı?
Hayır, mutlaka değil. Ortalama net ≠ baraj puan. Ortalama net 25 SAY ise standart puan ~70 civarı çıkar; barajı (55) geçer. Tablodan yararlan.
Geçen yıl 70 puan baraj altıydı, bu yıl 70 yeterli mi?
Yıldan yıla baraj kayar. Genel sınırlar (55, 70, 80) yıllarca aynı kaldı; ama spesifik kurumlar her yıl yeniden belirler. Başvurmak istediğin kurumun 2026 ilanını bekle.
Yazarın Notu — Kazım İncebacak
Sınav zorluğu yorumu sınav günü yapılmaz. Salondan "kötü geçti" hissiyle çıkan 100 adaydan ortalama 25-30'u sonuçta üst kategoride çıkıyor (75+ puan). Çünkü algı subjektif, sonuç objektif. Cevap anahtarı yayımlanınca + net hesabını yapınca + standart puan tahmini gördüğünde gerçek performansını anlayacaksın. 5 Haziran'a kadar duygusal değil rasyonel kalmak lazım.
İlgili İçerikler
📚 Akademik Kariyer İçin İkinci Sınav: YÖKDİL / YDS
ALES tek başına yeterli değil; akademik yolda yabancı dil puanı da istenir. Araştırma görevlisi kadrolarında YDS/YÖKDİL'den en az 50 puan aranır (meslek yüksekokullarında okutman, çevirici ve yabancı dille eğitim yapılan programlar dışındaki kadrolarda dil şartı yoktur). Doktora başvurusunda alt sınır 55'tir (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 16); ÜAK'ın doçentlik başvurusu için aradığı puan da en az 55'tir. Üniversiteler kendi ilanlarında bu sınırları yükseltebilir.
İlgili rehberler:
